اثر پلاسبو (Placebo Effect) به تغییر یا بهبود برخی علائم پس از دریافت درمانی بدون مادهی فعال گفته میشود. این اثر میتواند تحتتأثیر عواملی مانند انتظار فرد از بهبودی، تجربههای قبلی، تعامل با درمانگر و فضای مراقبت سلامت شکل بگیرد. اثر پلاسبو با مثبتاندیشی ساده یکسان نیست و در همهی افراد یا بیماریها به یک اندازه رخ نمیدهد.
نتایج یک مطالعه دربارهی میگرن
در این پژوهش، شرکتکنندگان به چند گروه تقسیم شدند: گروه دریافتکنندهی داروی واقعی، گروه دریافتکنندهی دارونمایی که صراحتاً با برچسب «دارونما» ارائه شده بود و گروهی که قرصی دریافت نکردند.
نتایج نشان داد افرادی که دارونمای آشکار دریافت کرده بودند نیز کاهش درد را گزارش کردند. بااینحال، در آن مطالعه و تحت همان شرایط، میزان کاهش درد حدود نیمی از اثر مشاهدهشده در گروه دریافتکنندهی داروی واقعی بود. این یافته به معنای اثربخشی یکسان دارونما و داروی واقعی نیست و نمیتوان آن را به همهی افراد یا انواع میگرن تعمیم داد.
چرا ممکن است چنین اثری رخ دهد؟
انتظار بهبودی، فرایند مصرف قرص، توجه دریافتشده و فضای درمانی میتوانند بر نحوهی تجربه و گزارش علائمی مانند درد اثر بگذارند. افزون بر این، تغییرات طبیعی علائم و عواملی مانند بازگشت به میانگین نیز ممکن است در نتایج مطالعات نقش داشته باشند.
نکتهای برای داروسازی و مراقبت سلامت
نحوهی ارائهی درمان، ارتباط شفاف و همدلانه با بیمار و ایجاد انتظارات واقعبینانه میتوانند بر تجربهی درمان اثر بگذارند؛ اما این عوامل جایگزین داروهای مؤثر، ارزیابی پزشکی یا تصمیمگیری بالینی نیستند.
توجه: اثر پلاسبو معمولاً به معنای درمان علت زمینهای بیماری نیست و نباید جایگزین درمانهای مؤثر یا ارزیابی پزشکی شود. در مورد میگرن، انتخاب روش درمان باید با توجه به شرایط فرد و نظر پزشک انجام گیرد.
جهت مطالعه بیشتر مقاله:
https://www.health.harvard.edu/newsletter_article/the-power-of-the-placebo-effect
-کمیته تحقیقات دانشکده داروسازیTelegram