سخن و سخنوران

این سخنرانی ارزشمند و شنیدنی دکتر ژاله آموزگار در انجمن بین‌المللی ایران‌شناسی در آمریکا در ماه مه ۲۰۱۰، یکی از اسناد دلنشین و ماندگار درباره زبان و ادبیات فارسی است؛ سخنرانی‌ای که در حضور فارسی‌زبانان و علاقه‌مندان فرهنگ ایران و در فضایی علمی و فرهنگی ایراد شد. در این برنامه، دکتر آموزگار با بیانی عالمانه، صمیمی و پرشور از جایگاه زبان فارسی و میراث ادبی آن سخن می‌گوید و با اشاره به رودکی سمرقندی، مولانای بلخی و حافظ شیرازی، از پیوستگی تاریخی و فرهنگی جهان فارسی دفاع می‌کند. در تصاویر این مراسم، حضور استاد فقید احسان یارشاطر، از چهره‌های برجسته ایران‌شناسی، نیز جلوه‌ای ویژه به این سند تاریخی بخشیده است. نگاه دقیق، شور سخن و تسلط دکتر آموزگار، این سخنرانی را به روایتی آموزنده و ماندگار از فرهنگ فارسی تبدیل کرده است.

Ин суханронии арзишманд ва шунидании доктор Жола Омӯзгор дар Анҷумани байналмилалии эроншиносӣ дар Амрико, моҳи майи соли 2010, яке аз санадҳои дилнишин ва хотирмони марбут ба забон ва адабиёти форсӣ ба шумор меравад. Доктор Омӯзгор бо баёни донишмандона, самимӣ ва пуршӯр дар бораи ҷойгоҳи забони форсӣ ва мероси адабии он сухан мегӯяд ва бо ёдоварӣ аз Рӯдакии Самарқандӣ, Мавлонои Балхӣ ва Ҳофизи Шерозӣ, пайванди таърихӣ ва фарҳангии ҷаҳони форсизабонро баён мекунад. Ҳузури устоди фақид Эҳсон Ёршотер, аз чеҳраҳои барҷастаи эроншиносӣ, ба ин сабти таърихӣ арзиши вижа мебахшад. Ин суханронӣ бо дониши амиқ, эҳсоси самимӣ ва тасаллути доктор Омӯзгор ба мавзуъ, ба як ривояти омӯзанда ва хотирмон дар бораи забон, адабиёт ва фарҳанги форсӣ табдил ёфтааст.

This remarkable and deeply engaging lecture by Dr. Jaleh Amouzgar, presented at the International Society for Iranian Studies in the United States in May 2010, is a valuable historical record of Persian language and literature. Speaking before Persian-speaking audiences and admirers of Iranian culture, Dr. Amouzgar offers an informed, passionate and deeply personal reflection on the enduring place of the Persian language and its literary heritage. Through her discussion of Rudaki of Samarkand, Rumi of Balkh and Hafez of Shiraz, she highlights the remarkable continuity of Persian literary culture across centuries and borders. The presence of the late Professor Ehsan Yarshater, one of the major figures in modern Iranian Studies, adds a particularly memorable dimension to this archival recording. With her scholarship, eloquence and visible emotional connection to Persian culture, Dr. Amouzgar delivers a lecture that remains both educational and deeply moving for anyone interested in Persian literature and the wider Persianate cultural world.

ECHO — Human Voices Archive is a new international YouTube project dedicated to preserving and sharing rare voices from the worlds of literature, philosophy, science, history, cinema, art, culture, and ideas.

From archival recordings of great thinkers and artists to rare lectures, interviews, conversations, and speeches — ECHO brings voices from different generations, countries, and languages back into the present.

The recordings may be in Persian, English, French, Arabic, Spanish, German, Chinese, and other languages. English subtitles will help make these voices accessible to a global audience.

ECHO is now at the beginning of its journey, and the first subscribers are especially important in helping establish this new international archive on YouTube.

If you live in the United States, Europe, Canada, Australia, or anywhere outside Iran, we warmly invite you to support ECHO by subscribing to the channel and sharing it with friends who may be interested in history, culture, literature, philosophy, science, cinema, and the history of ideas.

Your subscription may seem like a small gesture, but at the beginning of an archive like this, every new listener helps build the audience that will allow these voices to travel further.

در مجموعه‌ای بی‌مانند، برای نخستین‌بار در فضای دیجیتال، سخنرانی‌ها و گفت‌وگوهای نایاب با بزرگان ادب فارسی منتشر می‌شود؛ آثاری که سال‌ها در آرشیوها پنهان مانده بودند و اکنون با کیفیتی تازه، به دست علاقه‌مندان می‌رسند.

📼 این مجموعه نه‌تنها یادگاری است از میراث شفاهی ایران‌زمین، بلکه فرصتی‌ست برای بازنگری در مفاهیم، اندیشه‌ها، و جریان‌های ادبی و فرهنگی معاصر.

در این فایل صوتی کمیاب، دکتر قمر آریان، همسر و هم‌درس عبدالحسین زرین‌کوب، از سال‌های زندگی مشترک، دانشگاه تهران، دوستی با اهل علم، سفرهای علمی، دیدار با استادانی چون فروزانفر و مجتبی مینوی و خاطراتی از نیما یوشیج سخن می‌گوید.او همچنین از شخصیت انسانی زرین‌کوب، آثار پژوهشی او، نگاهش به شعر نو و حافظ و برخی دست‌نوشته‌هایی که بعدها مفقود شدند روایت می‌کند. این نسخه به درخواست اعضا و علاقه‌مندان چراغداران بازنشر شده و با اصلاحات فنی و افزودن بخش‌هایی دیگر از سخنان دکتر قمر آریان، کامل‌تر از نسخه پیشین ارائه شده است.

۱۹ مهر ۱۴۰۵؛ هم‌زمان با هشتادوهفتمین زادروز استاد شفیعی کدکنی، مؤسسه پژوهشی چراغداران پرونده‌ای ویژه با بیش از ۴۰ مقاله، گفت‌وگو، عکس، سند و فایل صوتی تازه و کمتر دیده‌شده درباره زندگی، شعر و اندیشه این شاعر و پژوهشگر برجسته منتشر می‌کند.

October 11, 2026 | 19 Mehr 1405 marks the 87th birthday of Dr. Shafiei Kadkani. The Cheraghdaran Institute will present a special tribute featuring 40+ articles,
interviews, photographs, archival documents and rare audio materials on his life, poetry and scholarship.

The Cheraghdaran Institute
For Persianate Cultural Memory

For readers, students, and researchers around the globe seeking a profound entry into Eastern culture, Middle Eastern history, and Persian literature, few scholars provide as illuminating a gateway as Dr. Abdolhossein Zarrinkoub (1923–1999). A preeminent Iranian historian, literary critic, Islamic scholar, and polymath, Zarrinkoub dedicated more than five decades of his life to bridging the wisdom of classical Eastern heritage with modern comparative humanities.

The Cheraghdaran Institute
For Persianate Cultural Memory

September 15, 2026, marks the 27th anniversary of Dr. Zarrinkoub’s death, one of Iran’s most influential scholars of history, literature, and culture.
To mark the occasion, the Cheraghdaran Research Institute will publish from 8 AM to midnight a collection of articles, interviews, unpublished lectures, films, photographs, and research documents on his life and legacy.
This Web Tribute invites us to rediscover Zarrinkoub—not only as a historian, but as a thinker who saw history as a way to understand culture and the human experience.

The Cheraghdaran Institute
For Persianate Cultural Memory

۱۹ مهر ۱۴۰۵؛ هم‌زمان با هشتادوهفتمین زادروز استاد شفیعی کدکنی، مؤسسه پژوهشی چراغداران پرونده‌ای ویژه با بیش از ۴۰ مقاله، گفت‌وگو، عکس، سند و فایل صوتی تازه و کمتر دیده‌شده درباره زندگی، شعر و اندیشه این شاعر و پژوهشگر برجسته منتشر می‌کند.

October 11, 2026 | 19 Mehr 1405 marks the 87th birthday of Dr. Shafiei Kadkani. The Cheraghdaran Institute will present a special tribute featuring 40+ articles,
interviews, photographs, archival documents and rare audio materials on his life, poetry and scholarship.

این ویدیو سندی کم‌نظیر از یک کلاس درس دکتر عبدالحسین زرین‌کوب است؛ استادی که نقد ادبی یکی از محورهای اصلی پژوهش و تدریس او بود و رساله دکتری خود را نیز در همین حوزه نوشت. آنچه در این دو ساعت می‌شنویم، صرفاً یک سخنرانی درباره ادبیات نیست؛ بلکه مواجهه مستقیم با شیوه اندیشیدن، استدلال و آموزش یکی از مهم‌ترین پژوهشگران ادبی ایران است. زرین‌کوب در این درس درباره نقد ادبی، ادبیات فارسی و نسبت آن با جریان‌ها و سنت‌های ادبی جهان سخن می‌گوید. اهمیت این ضبط برای پژوهش‌های آینده در آن است که پژوهشگر می‌تواند صدای خود استاد و روش تدریس او را، در کنار آثار مکتوبش، بررسی کند. چراغداران این سند صوتی تصویری را برای نخستین بار در یوتیوب منتشر می‌کند تا در مطالعات دانشگاهی ایران و جهان قابل دسترسی و بررسی باشد.نقد ادبی به مثابه قضاوت درست سرشاخه این بحص جذاب است که پژوهشگرباید با آن آشنایی کامل داشته باشد.

This rare two-hour recording offers an exceptional opportunity to hear Abdolhossein Zarrinkoub teaching literary criticism in the classroom. Zarrinkoub was not only one of Iran’s major scholars of Persian literature, history, and intellectual culture; literary criticism was also central to his academic work, including his doctoral research. His approach connected Persian literary traditions with broader developments in world literary criticism. What makes this recording especially valuable is that it preserves not simply Zarrinkoub’s ideas, but his voice, teaching method, reasoning, and direct engagement with literature. For future scholars, the recording can be studied alongside his published works as a primary source for understanding twentieth-century Iranian literary scholarship and the history of literary criticism. Cheraghdaran is publishing this rare classroom footage on YouTube for the first time, making it accessible to researchers and students in Iran and around the world.

بیست‌وچهارم شهریور ۱۴۰۵، بیست‌وهفتمین سالروز درگذشت دکتر زرین‌کوب است؛ پژوهشگری که تاریخ، ادبیات و فرهنگ ایران را با نگاهی ژرف روایت کرد و آثارش همچنان از منابع اثرگذار در اندیشه ما به شمار می‌روند. به همین مناسبت، مؤسسه پژوهشی چراغداران از ۸ صبح تا نیمه‌شب این روز؛ مجموعه‌ای از مقالات، گفت‌وگوها، سخنرانی های منتشر نشده، فیلم و عکس، اسناد و یادداشت‌ها و مطالب پژوهشی درباره زندگی، آثار، اندیشه و میراث علمی زرین‌کوب را در وب فارسی منتشر کرد؛ مجموعه‌ای برای بازخوانی چهره و جایگاه یکی از برجسته‌ترین دانشوران معاصر ایران.
این وب‌نگاشت فرصتی است برای دوباره خواندن زرین‌کوب؛ مردی که تاریخ را تنها روایت گذشته نمی‌دانست،

این ویدیو بر پایه مصاحبه‌ی مینا موسوی با دکتر قمر آریان، همسر و هم‌درس دکتر عبدالحسین زرین‌کوب، ساخته شده است؛ روایتی شنیدنی از چهار دهه زندگی مشترک دو چهره برجسته فرهنگ ایران. آریان از آشنایی خود با زرین‌کوب در دانشگاه تهران، سال‌های نخست زندگی، دوستی با اهل علم، سفرهای علمی، دیدار با استادانی چون فروزانفر و مجتبی مینوی و خاطراتی از نیما یوشیج سخن می‌گوید. او همچنین از شخصیت انسانی زرین‌کوب، آثار پژوهشی او، برخی دست‌نوشته‌های مفقودشده و نگاهش به شعر نو و حافظ روایت می‌کند. این فایل صوتی، بخشی از حافظه شفاهی فرهنگ معاصر ایران و روایتی نزدیک و انسانی از زندگی و اندیشه عبدالحسین زرین‌کوب است.