تاریخ‌گزاری حدیث اول ما خلق الله العقل
سیفعلی زاهدی فر
مطالعات تاریخی قرآن و حدیث، ش58، 1394ش.
روایتی مشهور وجود دارد که فیلسوفان، متکلمان، صوفیان، مفسران و فقیهان مسلمان بارها بدان استناد جسته‌اند: اول ما خلق الله العقل... . این مطالعه انتساب این روایت را به پیامبر اکرم (ص) یا بزرگانی همچون امام باقر و امام صادق (ع) کاویده است. این روایتی در کمتر منبعی از منابع روایی متقدم شیعیان و عامه ذکر شده است، محدثان نیز هرگز انتساب آن را به پیامبر اکرم (ص) جدی نگرفته‌اند و آن را از آن دسته از روایات دانسته‌اند که ریشه و اساسی ندارد. روایت أول ما خلق الله العقل ... در اثر وقوع تحريفي در يک روايت کهن‌تر، يعنى روايت لما خلق الله العقل... پديد آمده است، و این تحریف چند بار و حتی گاهی در قبال تحریرهای مسند لما خلق الله العقل منسوب به شخصیت‌های مختلف رخ داده است.
____
تذکر: این مقاله متکفل پژوهشی عمیق دربارۀ خبر لما خلق الله العقل نشده است.
@sohof2
Post #2001
789