💢اقلیت پایدار حامی محدودیت؛ روی دیگر افکار عمومی درباره اینترنت

🔹نتایج آخرین پیمایش ملی ایسپا درباره اینترنت و فضای مجازی، در کنار یافته‌های متعدد درباره میزان مصرف شبکه‌ها اجتماعی، استفاده گسترده از VPN و حمایت از رفع محدودیت‌های اینترنتی، نکته دیگری را نیز آشکار می‌کند؛ وجود یک اقلیت نسبتاً پایدار که در اغلب شاخص‌ها از سیاست‌های محدودکننده حمایت می‌کند.

🔸در نگاه نخست، ممکن است این گروه چندان به چشم نیاید، اما کنار هم قرار دادن برخی از یافته‌های پیمایش و الگوی پاسخ‌ها، احتمال وجود یک گروه حدوداً یک‌چهارمی با نگرش‌های مشابه را نشان می‌دهد: بر اساس این نظرسنجی، حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد پاسخگویان، فقط از شبکه‌های اجتماعی داخلی استفاده می‌کنند؛ اساساً به اخبار منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی خارجی اعتماد ندارند؛ با قطع اینترنت در زمان جنگ موافق‌اند؛ با بازگشایی اینترنت پس از جنگ مخالفت کرده‌اند و اساساً از VPN استفاده نمی‌کنند.

🔹این همگرایی آماری، این فرضیه را مطرح می‌کند که در جامعه، هسته‌ای حدود یک‌چهارمی وجود دارد که مصرفش محدود به پلتفرم‌های داخلی است، نگرش مثبت‌تری نسبت به سیاست‌های محدودسازی اینترنت دارد و رفتار دیجیتال آن نیز با این نگرش سازگار است.

🔸در کنار این گروه، مجموعه دیگری از یافته‌ها از وجود هسته‌ای کوچک‌تر و منسجم‌تر، در حدود ۱۲ تا ۱۳ درصد جامعه حکایت دارد؛ گروهی که نه‌تنها با رفع فیلتر هیچ‌یک از شبکه‌های اجتماعی موافق نیست، بلکه تقویت شبکه‌های اجتماعی داخلی را مهم‌ترین اولویت سیاست‌گذاری می‌داند و در عین حال از وضعیت فعلی سرعت اینترنت نیز رضایت دارد.

🔹اگر این شاخص‌ها تا حد زیادی بر یکدیگر منطبق باشند، می‌توان از وجود یک هسته سخت حامی سیاست‌های محدودکننده سخن گفت؛ گروهی که نه‌تنها با محدودیت‌های موجود مسئله‌ای ندارد، بلکه تداوم و حتی تقویت این رویکرد را نیز مطلوب می‌داند.

🔸با این حال، یافته‌های پیمایش نشان می‌دهد که عدم استفاده از فیلترشکن یا شبکه‌های اجتماعی خارجی، به‌تنهایی به معنای حمایت از سیاست‌های محدودکننده نیست. به بیان دیگر، به نظر می‌رسد تنها حدود نیمی از افرادی که از فیلترشکن یا شبکه‌های اجتماعی خارجی استفاده نمی‌کنند، دارای چنین نگرشی باشند. این موضوع نشان می‌دهد که الگوی مصرف رسانه‌ای، اگرچه با نگرش‌های سیاستی مرتبط است، اما به‌تنهایی قادر به تبیین آن‌ها نیست و عوامل دیگری نیز در شکل‌گیری این نگرش‌ها نقش دارند.

🔹از منظر سیاست‌گذاری، اهمیت این دو گروه صرفاً در اندازه آن‌ها نیست، بلکه در پایداری نگرش آن‌هاست. در حالی که اکثریت جامعه خواهان اینترنت باکیفیت‌تر، کاهش محدودیت‌ها و دسترسی آسان‌تر هستند، وجود یک اقلیت پایدار و سازمان‌یافته می‌تواند به تداوم حمایت اجتماعی از سیاست‌های محدودکننده کمک کند. به بیان دیگر، اگرچه این گروه در اقلیت قرار دارد، اما به اندازه‌ای بزرگ هست که در فرآیندهای تصمیم‌سازی، نادیده گرفته نشود.

🔸در مقابل، یافته‌های همین پیمایش نشان می‌دهد که اکثریت جامعه، حتی اگر از پلتفرم‌های داخلی نیز استفاده کنند، آن‌ها را جایگزین پلتفرم‌های خارجی نمی‌دانند. رشد همزمان استفاده از شبکه‌های اجتماعی داخلی و خارجی، استفاده گسترده از VPN، تمایل بالا به رفع فیلترینگ و استقبال از راهکارهایی مانند استارلینک، نشان می‌دهد که جهت‌گیری غالب جامعه با استمرار محدودیت‌ها همسو نیست.

❇️کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی
📲@socialMediaAnalysis