O'n yil oldin kadrlar bo'limi (HR) xodimlari orasida bitta qat'iy talab bor edi: "Bizga T-simon mutaxassislar kerak". Ammo bugun bu model shafqatsizlarcha eskirganini ko'ryapmiz. Nega endi mehnat bozorida qadrli bo'lish uchun "Daraxt"ga aylanishimiz shart?
Keling, farqlab olamiz:
T-simon (T-shaped) model nima o'zi?
T harfining gorizontal qiziqligi — biznes, menejment kabi sohalardagi umumiy (yuzaki) bilimlar. Vertikal qismi esa — o'z sohangizdagi chuqur tajriba (masalan, faqat tizim ma'muri yoki faqat buxgalter bo'lish).
Lekin 2024-yilga kelib o'yin qoidalari o'zgardi. Nega?
Chunki o'sha "umumiy bilimlar" qismini bugun AI-yordamchilar bir necha soniyada yopib tashlayapti. Hatto vertikal "chuqur" bilimlaringizning ham texnik qismini avtomatlashtirish mumkin bo'lib qoldi. Agar faqat o'z sohangizning tor qudug'ida qolsangiz, tez orada bitta neyrotarmoq sizning ustingizdan kulib o'tib ketadi.
Mashhur dizayner va IT-tahlilchi Jon Maeda o'zining so'nggi hisobotida barchamizga "Daraxt-simon" (Tree-shaped) mutaxassisga aylanishni tavsiya qildi.
Daraxt modeli qanday ishlaydi?
Sizda mustahkam tana (asosiy qattiq malakangiz) bor. Uning atrofida esa davrga mos turli xil shoxchalar o'sib chiqishi kerak. Hozirgi kunda eng muhim shoxlar bu — prompt-injiniring (AI vositalariga to'g'ri so'rov yozish), ma'lumotlarni tahlil qilish va tizimli fikrlashdir.
Oddiy tilda solishtiramiz:
📉 T-simon SMM-menejer: Matn yozadi, post joylaydi. Rasmni dizaynerdan, videoni montajchidan kutib, vaqt yo'qotadi.
📈 Daraxt-simon SMM-menejer: Asosiy ishi strategiya va matn (tana). Lekin u Midjourney yordamida 3 daqiqada post uchun mualliflik rasmini yasay oladi (1-shox), ChatGPT bilan uni birdaniga 3 ta tilga moslashtiradi (2-shox), hamda
Make yoki Zapier orqali barcha tarmoqlarga post chiqishini to'liq avtomatlashtiradi (3-shox). U endi bitta xodim emas, butun boshli media-bo'limga aylanadi.UX'dan AX'ga inqilob (Maeda hisobotidan)
Biz uzoq yillar UX (User Experience — foydalanuvchi tajribasi) atrofida aylandik. Endi esa bozor AX (AI Experience — sun'iy intellekt tajribasi) davriga o'tmoqda. Faqat insonlar bilan emas, aqlli algoritmlar bilan ham til topisha oladigan, o'z kasbiga sun'iy intellektni payvand qila oladigan mutaxassislar odatdagidan kamida 2-3 barobar ko'proq maosh olmoqda. AI sizni ishsiz qoldirmaydi, lekin AI'ni ishlata oladigan "daraxt" xodim sizning o'rningizni egallab qo'yishi aniq.
Bo'ron kelganda qotib qolgan ustun (T-model) sinadi. Daraxt esa shamolga moslashib tebranadi va bahor kelishi bilan yangi shoxlar yozadi.
O'z sohasida qotib qolgan hamkasblaringiz guruhiga yuborib qo'ying — birgalikda shoxlaydigan vaqt keldi.
@shk_uz | Shaxsiy Kompyuter