(نظریهٔ شنتیا آرین)
🔵 آخرین حکومتِ ایدئولوژیکِ شیعه در ایرانِ زمین قبل از جمهوریِ اسلامی به دورانِ صفویان بازمی‌گردد — یعنی تقریباً ۲۴۳ سال قبل از انقلابِ ۱۳۵۷. پس از انقلابِ ۱۳۵۷ بارِ دیگر حکومتی ایدئولوژیکِ شیعی بر ایران حاکم شد.
در این نظریه، «پرندهٔ شیعه» دارای دو بال است: بالِ «کوری‌پردازش» و بالِ «دروغ‌گویی و توهم»؛ و یک زره نیز دارد که نامش «زرهٔ ابهام» است. این دو بال، همراه با زرهِ ابهام، توانستند به‌صورت نسبتاً موفقیت‌آمیزی به مدتِ ۴۷ سال در ایران حکومت کنند.
🔵 ممکن است بپرسید این چه نوع موفقیتی است در حالی که وضعیتِ اقتصاد و شاخص‌ها نامطلوب است. منظورم این نیست که حکومت از منظرِ کارآیی اقتصادی یا رفاهِ عمومی موفق بوده است؛ مقصودم این است که «حفظِ قدرت» و «ادامهٔ حکومت» در فاصلهٔ ۴۷ ساله موفقیتِ سیاسی محسوب می‌شود — به این معنا که ساقط نشد و دوام آورد.
🔵 فوکویاما معتقد بود ابتدا باید زرهِ این پرنده — یعنی سازوکارهایِ ولایت‌پذیری/ولایتِ فقیه — شکسته شود تا بتوان به بال‌ها آسیب رساند. او در این مورد تا حدی درست اشاره کرده بود: لازم بود زره گرفته شود. با این حال، به نظر من آنچه لازم بود گرفته شود، ولایتِ فقیهِ به‌عنوان سازوکارِ رسمی نبود، بلکه «ابهام‌زدایی» بود — یعنی روشن‌سازیِ ادعاها، مرزبندی‌ها و روایت‌ها که زرهِ ابهام را از کار می‌انداخت.
@shantianotes
فهرست مطالب پرنده شیعه