🔑 چگونه Fable 5.1 یک رمز ۳۷۰ ساله را در ۴۴ دقیقه شکست!

جبی جف، یکی از کارمندان شرکت ValsAI، ماه‌ها بود که مدل‌های هوش مصنوعی مختلف را روی رمزهای تاریخی حل‌نشده آزمایش می‌کرد. اما وقتی مدل جدید Claude Fable 5.1 را دید، تصمیم گرفت یک چالش جدی به آن بدهد: مدل خودش یک رمز مناسب پیدا کند و خودش آن را حل کند، به شرطی که رمزهایی که قبلاً حل شده‌اند یا پاسخ‌های متعددی دارند را کنار بگذارد. همچنین از رمزهای بسیار دشوار مثل Kryptos K4 که حتی بهترین متخصصان و سازمان سیا هم روی آن کار می‌کنند، دوری کند.

---

🟡 کدام رمز انتخاب شد؟

مدل میان گزینه‌های مختلف، روی رمز توماس ارکارت تمرکز کرد. این رمز در انتهای کتابی به نام «Logopandekteision» که در سال ۱۶۵۳ منتشر شده، قرار دارد و شامل دو خط با ۳۲ عدد در هر خط است. این معما از سال ۱۸۹۹ به عنوان یک مسئله‌ی حل‌نشده مطرح بود و حتی در فهرست ۵۰ پیام رمزگذاری‌شده‌ی حل‌نشده‌ی کلاوس شمیر (یک متخصص رمزنگاری) قرار داشت.

مدل بدون هیچ دخالت انسانی، ۴۴ دقیقه وقت صرف کرد و ۱۷۶,۰۰۰ توکن مصرف کرد تا به پاسخ برسد.

---

🟡 کلید رمز در خود کتاب بود!

کریپتوگرام دقیقاً بعد از ۳۲ بخش کتاب چاپ شده بود و هر خط رمز نیز ۳۲ عدد داشت. مدل متوجه این هم‌ترازی شد. قاعده ساده بود: عدد i در هر خط، شماره‌ی کلمه‌ی مورد نظر در بخش iام کتاب را نشان می‌داد. با برداشتن اولین حرف هر کلمه و کنار هم چیدن آنها، متن اصلی به دست آمد: یک دعای سلطنتی!

---

📜 و کشف دوم...

مدل سپس سراغ رمز دوم ارکارت به نام «Cyphral Octastich» از کتاب «The Jewel» (سال ۱۶۵۲) رفت؛ این بار با ۲۸۵ عدد. این بار اعداد به صفحات کتاب اشاره داشتند. از ۲۸۵ حرف، ۲۷۶ حرف معنی‌دار بودند و ۹ حرف باقی‌مانده یا اشتباه ارکارت بوده یا خطای چاپی. باز هم یک دعای سلطنتی!

---

💎 اهمیت این اتفاق

اگرچه خود رمز ساده بود و احتمالاً مدل‌های دیگر هم از پس آن برمی‌آمدند، اما نکته‌ی مهم این است که مدل توانست میان ده‌ها مسئله، آن یکی را که شدنی است پیدا کند و تا پایان، آن را رها نسازد. این نشان‌دهنده‌ی نوعی تشخیص هدف و پشتکار در مدل است که فراتر از توانایی محض در حل مسئله است.

---

🔗 منبع:
vals.ai/blogs/fable-solves-cyphral-distich