TGViewer
Channel Public Channel
انستیتو سنسوم

انستیتو سنسوم

@senseome_academy

🧬 آموزش و توانمند سازی در علوم پایه زیستی
🧪 برگزاری دوره‌ های تخصصی و کارگاه‌ های مهارت‌ محور
🔬 ارائه خدمات پژوهشی و مشاوره‌ های علمی

💬 ارتباط با ما:
👤 @Senseomemanager
🌐 www.senseome.com
Subscribers
1.16K
Photos
207
Videos
30
Links
291
Recent Posts 19 shown
Post #654 92
انستیتو سنسوم ⬅️ در پست بعدی به جزئیات آزمایش و مقاله خواهیم پرداخت... گوش به زنگ باشید! 🔔
🧠 برای داشتن یک پاسخ هوشمندانه به محیط، همیشه به یک مغز یا حتی سیستم عصبی نیاز نیست.

یک نمونه‌ی جالب، جلبک تک‌سلولیChlamydomonas است؛ موجودی بدون سیستم عصبی پیشرفته که با این حال، در برابر نور و دیگر محرک‌های محیطی، پاسخ‌های پیچیده و دقیقی از خود نشان می‌دهد.

🔬 پژوهش هگمان و ناگل روی همین جلبک به شناسایی Channelrhodopsinها انجامید؛ پروتئین‌هایی که با نور فعال می‌شوند و جریان یون‌ها از غشای سلول را تغییر می‌دهند. چند سال بعد، کارل دایسروت و همکارانش از همین ویژگی برای کنترل مستقیم فعالیت الکتریکی نورون‌ها استفاده کردند؛ اتفاقی که یکی از پایه‌های شکل‌گیری اپتوژنتیک شد.

🧪 به کمک این فناوری، پژوهشگران توانستند گروه‌های مشخصی از نورون‌ها را با تاباندن نور، در مغز زنده فعال یا مهار کنند و نقش آن‌ها را در فرآیندهایی مانند حافظه، حرکت، خواب، هیجان و پاداش بررسی کنند.


و شاید شگفت‌انگیزترین بخش ماجرا همین باشد: از آنجایی که یکی از شروط حیات سلول، پاسخ به محرک‌های بیرونی است، حتی ساده‌ترین سلول‌ها، بدون ساختارهای پیچیده، می‌توانند الهام‌بخش درمان‌های نوین باشند.

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله
  • ❤ 6
Post #650 145
هر دم از باغ بری می‌رسد! 👀

برندگان جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۲۶ هم مشخص شد.🏅

👥 اسامی برندگان:
کارل دیسروث (Karl Deisseroth)
پیتر هگمان (Peter Hegemann)
گئورگ ناگل (Georg Nagel)


حالا بابت چه کشفی برنده شدند؟ 🤔

«برای کشف دربارهٔ کانال‌های یونیِ دریچه‌دارِ نوری و اپتوژنتیک.»


اپتوژنتیک (Optogenetics) یعنی ترکیب ژنتیک و نور برای کنترل دقیق فعالیت سلول‌ها؛ به‌ویژه نورون‌ها. دانشمندان با وارد کردن ژنِ پروتئین‌های حساس به نور به نورون‌ها، آن‌ها را به نوعی «کلید روشن/خاموش نوری» تبدیل می‌کنند؛ سپس با تاباندن نور مناسب می‌توانند فعالیت همان نورون‌ها را در کسری از ثانیه روشن یا خاموش کنند.

💡 به بیان ساده: اپتوژنتیک یعنی تبدیل نور به فرمانی برای سلول.

همین تواناییِ کنترل مستقیم نورون‌ها، درک ما از ارتباط مغز با حافظه، احساسات و رفتار را متحول کرد و دلیل اصلی شناخته‌شدن این دستاورد در نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۲۰۲۶ بود.

⬅️ در پست بعدی به جزئیات آزمایش و مقاله خواهیم پرداخت... گوش به زنگ باشید! 🔔

سبحان ثنائی | دانش پژوه حوزه علوم ‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷•
Senseome •🩵
  • ❤ 6
Post #649 136
🧬🦠ممکنه بخشی از DNA تو، زمانی متعلق به یک ویروس بوده باشه؟!

حدود ۸٪ از ژنوم انسان از توالی‌هایی تشکیل شده که منشأ آن‌ها به رتروویروس‌های باستانی برمی‌گردد؛ ویروس‌هایی که میلیون‌ها سال پیش وارد سلول‌های اجداد ما شده‌اند و در بعضی موارد، توالی ژنتیکی‌شان در ژنوم سلول‌های جنسی باقی مانده و به نسل‌های بعد منتقل شده است.

اما عجیب‌تر اینکه بعضی از این توالی‌های ویروسی کاملاً خاموش نیستند.

برخی از آن‌ها در طول تکامل، تغییر کرده‌اند و حتی در بعضی فرایندهای زیستی انسان نقش گرفته‌اند. برای مثال، پروتئین‌های syncytin که در شکل‌گیری جفت نقش دارند، منشأ رتروویروسی دارند. 🧬👀

یعنی بخشی از چیزی که امروز برای تشکیل جنین و جفت استفاده می‌کنیم، ریشه‌ای در ویروس‌هایی دارد که میلیون‌ها سال پیش وارد ژنوم اجداد ما شده‌اند.

هستی هوتهم |دانش پژوه حوزه علوم ‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷•
Senseome •🩵
  • ❤ 4
  • 🔥 2
Post #648 151
🧠🧬 آیا می‌توان «سیناپس سرطان» را هدف گرفت؟

تا اینجا دیدیم که سلول‌های گلیوما فقط در کنار نورون‌ها قرار ندارند؛ بعضی از آن‌ها می‌توانند با نورون‌ها ارتباط سیناپسی برقرار کنند و از سیگنال‌های عصبی برای رشد و بقا استفاده کنند.

اما یک سؤال مهم وجود دارد:

❓ اگر این ارتباط را مختل کنیم، آیا می‌توان رشد تومور را هم کاهش داد؟

یکی از مسیرهای مورد توجه:

🧪 BDNF → TrkB

نورون‌ها می‌توانند BDNF (Brain-Derived Neurotrophic Factor) آزاد کنند.

این فاکتور رشد به گیرنده‌ی TrkB روی سلول‌ها متصل می‌شود و می‌تواند مسیرهای پیام‌رسانی مرتبط با بقا و رفتار سلولی را فعال کند.

در پژوهش جدیدی که در سال ۲۰۲۶ منتشر شده، افزایش ویژگی‌های مرتبط با سیناپس در ناحیه‌ی tumor–brain interface گلیوبلاستوما مشاهده شد و TrkB به‌عنوان یکی از اهداف بالقوه مورد بررسی قرار گرفت.

جالب‌تر اینکه پژوهشگران در مدل‌های پیش‌بالینی، یک روش موضعی برای کاهش بیان TrkB در سلول‌های توموری باقی‌مانده پس از جراحی بررسی کردند.

نتیجه؟

⬇️ کاهش ورودی سیناپسی تحریکی به سلول‌های توموری
⬇️ کاهش رشد مجدد تومور
⬆️ افزایش بقا در مدل‌های حیوانی

⚠️ البته این نتایج هنوز به معنی وجود یک درمان قطعی برای بیماران نیست؛ این یافته‌ها عمدتاً در مدل‌های پیش‌بالینی بررسی شده‌اند.

🧠 Neuron
⬇️ BDNF
🧬 TrkB روی سلول توموری
⬇️
⚡ تغییر signaling و ارتباط سیناپسی
⬇️
🧠 Glioma behavior

✍️ریحانه‌سادات‌هاشمی‌راد| دانش پژوه‌علوم‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷• Senseome •🩵
  • ❤ 7
Post #647 169
🧬ممکنه خواهر یا برادر بزرگ‌ترت، قبل از اینکه تو به دنیا بیای، چند سلول از خودش رو به بدنت برسونه؟!

در بارداری، سلول‌ها می‌توانند بین مادر و جنین جابه‌جا شوند و بعضی از این سلول‌ها مدت طولانی در بدن مادر باقی بمانند. بنابراین اگر مادر فرزند اول داشته باشد، ممکن است تعدادی از سلول‌های فرزند اول در بدن مادر باقی مانده باشند.

در بارداری فرزند دوم، این سلول‌های باقی‌مانده ممکن است دوباره از مادر به جنین دوم منتقل شوند. در نتیجه، در برخی موارد می‌توان سلول‌هایی با منشأ ژنتیکی فرزند اول را در بدن فرزند دوم پیدا کرد؛ به این پدیده «microchimerism» می‌گویند.

💡نکته خیلی مهم:

فرزند دوم DNA فرزند اول را به‌عنوان ژنوم خودش به ارث نمی‌برد.
ژنوم اصلی فرزند دوم از تخمک و اسپرم والدین خودش می‌آید؛ سلول‌های مربوط به خواهر یا برادر بزرگ‌تر اگر منتقل شوند، تعدادشان بسیار کم است و بخش کوچکی از سلول‌های بدن را تشکیل می‌دهند. شواهد درباره میزان و اهمیت انتقال مستقیم سلول‌های خواهر‌ یا برادر هم هنوز محدود و در حال بررسی است.

✍🏻هستی هوتهم |دانش پژوه حوزه علوم ‌زیستی

🎥
مشاهده ویدیو

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷•
Senseome •🩵
YouTube Fetal Microchimerism Explained: How a Baby’s Cells Stay in a Mother’s Body for Decades #pregnancy During pregnancy, tiny fetal cells can cross the placenta and enter...
  • ❤ 4
  • 💯 1
Post #646 223
🧬وقتی یک نفر دو DNA دارد، آزمایش DNA چه می‌شود؟

در حالت معمول، آزمایش‌های پزشکی قانونی فرض می‌کنند سلول‌های یک فرد یک پروفایل DNA دارند. اما در Chimerism این فرض همیشه درست نیست.

مثلاً ممکن است DNA استخراج‌شده از خون با DNA یک بافت دیگر متفاوت باشد. در آزمایش‌های STR حتی ممکن است نتیجه شبیه یک مخلوط DNA متعلق به دو نفر دیده شود.

اینجاست که آزمایشگر باید به یک احتمال عجیب فکر کند:

آیا واقعاً دو نفر در نمونه وجود دارند، یا فقط یک نفر با دو جمعیت سلولی ژنتیکی متفاوت؟! 👀

برای حل این معما، می‌توان نمونه‌های مختلفی از فرد را بررسی کرد؛ مثلاً خون، سلول‌های دهانی، مو یا بافت‌های دیگر. مقایسه این نمونه‌ها می‌تواند نشان دهد که تفاوت DNA ناشی از Chimerism است، نه حضور دو فرد. در یک مورد گزارش‌شده، بررسی بافت‌های مختلف به شناسایی دو رده سلولی متفاوت کمک کرد.


🔬 بنابراین یک نتیجه DNA که «با فرد مطابقت ندارد»، همیشه به معنی اشتباه آزمایشگاه یا تعلق نمونه به فرد دیگر نیست.

گاهی اوقات، خودِ بدن معمای آزمایش DNA است.

✍🏻
هستی هوتهم |دانش پژوه حوزه علوم ‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷•
Senseome •🩵
  • ❤ 6
Post #644 229
🧠🧬 وقتی یک سیگنال عصبی، حس مکانیکی سلول سرطانی را تغییر می‌دهد!

در پست‌های قبلی دیدیم که نورون‌ها می‌توانند با سلول‌های گلیوما ارتباط برقرار کنند.

اما یک سؤال جالب‌تر:

❓ سلول گلیوما چطور این سیگنال را به تغییرات مکانیکی داخل سلول تبدیل می‌کند؟

یکی از مسیرهای جدیدی که در سال ۲۰۲۶ مورد توجه قرار گرفته:

🧠 NLGN3 → CSPG4 → PIEZO1

🔹 NLGN3 (Neuroligin-3)
در پاسخ به فعالیت نورونی می‌تواند به فضای خارج سلولی آزاد شود.

⬇️

🔹 CSPG4
NLGN3 می‌تواند با CSPG4 روی سطح سلول گلیوما برهم‌کنش داشته باشد.

⬇️

🔹 PIEZO1
این برهم‌کنش با تغییر ویژگی‌های مکانیکی غشای سلول، کانال مکانوسنسیتیو PIEZO1 را فعال می‌کند.

⬇️

⚡ تغییر در سیگنالینگ سلولی

در مطالعه جدید، این مسیر با حفظ وضعیت progenitor-like و افزایش تکثیر سلول‌های گلیوما مرتبط شده است.

یعنی یک سیگنال که از فعالیت نورونی شروع می‌شود، می‌تواند از طریق یک مسیر بین‌سلولی و مکانوسنسینگ، روی رفتار سلول توموری اثر بگذارد.

🧠 نورون
⬇️
NLGN3
⬇️
CSPG4
⬇️
PIEZO1
⬇️
🔬 تغییر رفتار سلول گلیوما


✍️ریحانه‌سادات‌ ‌هاشمی راد| دانش‌پژوه‌علوم‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷• Senseome •🩵
  • 🔥 4
  • ❤ 2
Post #643 221
🧬«ممکنه یک انسان واقعاً دو DNA متفاوت داشته باشه؟!»
نه اشتباه آزمایشگاهی، نه داستان علمی‌تخیلی!

تصور کن آزمایش DNA یک نفر نشان بدهد که DNA خونش با DNA بعضی از سلول‌های بدنش یکسان نیست!

این اتفاق می‌تواند در پدیده‌ای به نام Chimerism رخ دهد؛ حالتی که سلول‌های یک فرد، از دو جمعیت ژنتیکی متفاوت تشکیل شده‌اند.

یکی از مسیرهای ایجادش می‌تواند ادغام بسیار زودهنگام دو جنین در حال رشد باشد؛ در نتیجه، سلول‌هایی که در ابتدا متعلق به دو جنین بودند، در یک بدن ادامه پیدا می‌کنند.

عجیب‌تر اینکه ممکن است فرد هیچ علامت ظاهری خاصی نداشته باشد و این تفاوت ژنتیکی کاملاً اتفاقی، مثلاً هنگام یک آزمایش ژنتیکی، آشکار شود.

⁉️اگر DNA خون یک فرد با DNA سلول‌های دیگرش متفاوت باشد، آزمایش DNA برای تشخیص هویت چه اتفاقی می‌افتد؟

✍🏻
هستی هوتهم |دانش پژوه حوزه علوم ‌زیستی

🎥
مشاهده ویدیو

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷•
Senseome •🩵
  • ❤ 8
Post #642 224
🧠🧬 وقتی یک پیام‌رسان مهاری، به سیگنال رشد تومور تبدیل می‌شه!

همه ما می‌دونیم که GABA مهم‌ترین انتقال‌دهنده عصبی مهاری در مغز بزرگساله.

اما آیا می‌دونستید که در بعضی تومورهای مغزی، GABA می‌تونه به‌جای مهار فعالیت سلولی، باعث تحریک سلول‌های توموری بشه؟! 😳

🔬 ماجرا از کجا شروع می‌شه؟

در نورون‌های بالغ، غلظت یون کلر داخل سلول معمولاً پایینه. به همین دلیل، فعال‌شدن گیرنده‌های GABA-A اغلب باعث ورود کلر و مهار فعالیت الکتریکی می‌شه.

اما در بعضی از تومورهای مغزی، مثل Diffuse Midline Glioma (DMG)، تنظیم غلظت کلر داخل سلول تغییر می‌کنه.

🧪 دو پروتئین مهم در این فرآیند:

🔹 NKCC1: انتقال کلر به داخل سلول
🔹 KCC2: انتقال کلر به خارج سلول

در برخی سلول‌های DMG، افزایش فعالیت NKCC1 و کاهش KCC2 می‌تونه باعث تجمع کلر داخل سلول بشه.

در این شرایط، فعال‌شدن گیرنده GABA-A ممکنه به‌جای ایجاد اثر مهاری، باعث دپلاریزاسیون غشای سلول بشه.

⚡ این تغییر در پیام‌رسانی می‌تونه در شرایط خاص، مسیرهای مرتبط با رشد و تکثیر سلول توموری رو فعال کنه.

💡 نکته جالب:
اثر یک نوروترنسمیتر فقط به خود مولکول وابسته نیست؛ بلکه به وضعیت یونی سلول، نوع گیرنده و ویژگی‌های سلولی هم بستگی داره.

البته این پدیده در همه تومورهای مغزی دیده نمی‌شه و به زیرنوع تومور و شرایط زیستی اون بستگی داره.

✍️ریحانه ‌سادات‌هاشمی‌راد| دانش‌‌‌پژوه علوم‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷• Senseome •🩵
  • ❤ 7
Post #640 252
🧬IVF |بخش پایانی

آیا می‌توان جنین را قبل از انتقال از نظر ژنتیکی بررسی کرد؟

تصور کنید چند جنین در آزمایشگاه به مرحله بلاستوسیست رسیده‌اند. ظاهرشان خوب است؛ اما ظاهر جنین به‌تنهایی نمی‌تواند همه مشکلات کروموزومی یا ژنتیکی را نشان دهد.

اینجاست که PGT (Preimplantation Genetic Testing) وارد می‌شود؛ یعنی بررسی ژنتیکی جنین قبل از انتقال به رحم. اما PGT فقط یک نوع آزمایش نیست:

🔹 PGT-A | بررسی تعداد کروموزوم‌ها
برای شناسایی آنئوپلوئیدی؛ یعنی وجود تعداد غیرطبیعی کروموزوم‌ها. برای مثال، بررسی می‌کند آیا جنین به‌جای دو نسخه از یک کروموزوم، سه نسخه دارد یا یک نسخه کم دارد.

🔹 PGT-M | بررسی یک بیماری تک‌ژنی
وقتی یک تغییر ژنتیکی مشخص در خانواده شناخته شده باشد، می‌توان جنین‌ها را از نظر همان بیماری بررسی کرد؛ مثلاً SMA، تالاسمی، فیبروز کیستیک یا برخی بیماری‌های ارثی.

🔹 PGT-SR | بررسی ناهنجاری‌های ساختاری کروموزوم
برای شرایطی مثل جابجایی‌های کروموزومی (Translocation) یا برخی rearrangementهای ساختاری استفاده می‌شود؛ جایی که مشکل، فقط «تعداد» کروموزوم‌ها نیست، بلکه ساختار یا آرایش آن‌ها دچار تغییر شده است.

🧬 پس تفاوتشان:
PGT-A → تعداد کروموزوم‌ها
PGT-M → یک بیماری/ژن مشخص
PGT-SR → ساختار کروموزوم‌ها

نکته مهم: PGT به معنی بررسی کامل و تضمین سلامت ژنتیکی جنین نیست. هر روش محدوده و محدودیت‌های خودش را دارد و در بعضی موارد برای تأیید نتیجه، آزمایش‌های دوران بارداری نیز توصیه می‌شود.


✍🏻هستی هوتهم |دانش پژوه حوزه علوم ‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷•
Senseome •🩵
Telegram انستیتو سنسوم
  • ❤ 7
Post #639 232

This post (sticker, poll or similar) has no web preview. Open in Telegram

  • 🔥 4
  • ❤ 1
Post #638 258
🧠🧬 آیا نورون‌ها می‌توانند به سلول‌های سرطانی سیگنال رشد بدهند؟

تصور کن سلول‌های سرطانی مغز بتوانند از پیام‌هایی که نورون‌ها برای ارتباط با یکدیگر استفاده می‌کنند، بهره ببرند!

این اتفاق در برخی از تومورهای مغزی، به‌ویژه Glioma، مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است.

اما یک مولکول جالب در این ارتباط وجود دارد:

🧪 Neuroligin-3 (NLGN3)

این پروتئین در ارتباطات سیناپسی نقش دارد و می‌تواند در ریزمحیط تومور نیز بر رفتار سلول‌های گلیوما اثر بگذارد.

🔬 چه اتفاقی می‌افتد؟

۱. فعالیت نورونی می‌تواند باعث آزادسازی Neuroligin-3 در محیط خارج سلولی شود.

۲. این مولکول می‌تواند مسیرهای پیام‌رسانی داخل سلول‌های گلیوما را فعال کند.

۳. در برخی مدل‌های آزمایشگاهی، این پیام‌رسانی با افزایش رشد و تکثیر سلول‌های توموری ارتباط دارد.

🧬 یکی از مسیرهای مهم در این فرآیند، فعال‌شدن مسیرهای مرتبط با PI3K–AKT–mTOR است.

💡 نکته جالب:
سلول‌های توموری فقط دریافت‌کننده‌ی پیام نیستند؛ آن‌ها می‌توانند با تغییر محیط عصبی اطراف خود، ارتباطات نورونی را نیز تحت تأثیر قرار دهند.

به این ترتیب، یک ارتباط دوطرفه بین نورون‌ها و سلول‌های توموری شکل می‌گیرد.

البته نقش دقیق این مسیر به نوع تومور و شرایط زیستی آن بستگی دارد و هنوز موضوع تحقیقات گسترده است.

✍️ ریحانه‌سادات‌هاشمی‌راد| ‌دانش‌پژوه‌علوم‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷• Senseome •🩵
  • ❤ 8
Post #637 272
🧬IVF | بخش چهارم
جنین چه زمانی شروع می‌کند به «استفاده از ژن‌های خودش»؟

بعد از لقاح، زیگوت شروع به تقسیم می‌کند؛ اما در روزهای اول یک اتفاق خیلی مهم در سطح مولکولی رخ می‌دهد: جنین باید کم‌کم کنترل رشد خودش را از تخمک تحویل بگیرد. 🔬

🥚ابتدا، تخمک همه‌چیز را آماده کرده!

تخمک قبل از لقاح مقدار زیادی mRNA و پروتئین در خودش ذخیره کرده است. این مولکول‌ها مثل یک ذخیره اولیه عمل می‌کنند و در اولین مراحل، به زیگوت کمک می‌کنند تقسیم شود و فعالیت‌های ضروری سلولی را انجام دهد.

مواد ذخیره‌شده در تخمک= کنترل رشد و تقسیمات اولیه جنین
اما این ذخیره دائمی نیست و کم‌کم کاهش پیدا می‌کند. اینجاست که ژنوم خود جنین باید وارد عمل شود.

🧬 ZGA؛ وقتی ژنوم جنین روشن می‌شود
فرایندی به نام Zygotic Genome Activation (ZGA) اتفاق می‌افتد؛ یعنی ژن‌های خود جنین شروع به فعالیت می‌کنند و سلول‌های جنینی شروع به ساخت RNA و پروتئین‌های خودشان می‌کنند.

همه ژن‌ها هم‌زمان روشن نمی‌شوند!

سلول باید دقیقاً بداند کدام ژن را روشن و کدام را خاموش کند. اینجا تنظیمات اپی‌ژنتیکی و ساختار کروماتین اهمیت پیدا می‌کنند. تغییراتی مثل DNA methylation کمک می‌کنند فعالیت ژن‌ها در زمان و سلول مناسب تنظیم شود.

نتیجه چیست؟
با ادامه رشد، سلول‌ها کم‌کم مسیرهای متفاوتی پیدا می‌کنند و در مرحله بلاستوسیست دو بخش مهم شکل می‌گیرد:

🟣 Inner Cell Mass (ICM)
بخش اصلی تشکیل‌دهنده بدن جنین

🔵 Trophectoderm
نقش مهم در تشکیل جفت و ارتباط اولیه با رحم

✨ بنابراین رشد جنین فقط این نیست که یک سلول مرتباً تقسیم شود؛ هم‌زمان ژن‌ها باید در زمان درست روشن و خاموش شوند و سلول‌ها سرنوشت‌های متفاوتی پیدا کنند.

یک سلول اولیه، با استفاده از یک برنامه پیچیده ژنتیکی و اپی‌ژنتیکی، قدم‌به‌قدم به یک جنین تبدیل می‌شود. 🧬

✍🏻هستی هوتهم |دانش پژوه حوزه علوم ‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷•
Senseome •🩵
  • ❤ 4
  • 🔥 4
Post #636 284
🧠⚡ وقتی سلول سرطانی با نورون «سیناپس» می‌سازد!

تا همین چند سال پیش، تصور غالب این بود که نورون‌ها و سلول‌های سرطانی دو سیستم جدا از هم هستند.

اما در بعضی تومورهای مغزی، مخصوصاً Glioma، داستان متفاوت است! 😳

برخی سلول‌های توموری می‌توانند با نورون‌ها ارتباط عملکردی برقرار کنند و از سیگنال‌های عصبی برای تغییر رفتار خود استفاده کنند.

یکی از مولکول‌های مهم در این ارتباط:

🧪 Glutamate

نورون‌ها با آزادسازی گلوتامات پیام عصبی منتقل می‌کنند؛ اما در محیط تومور، گلوتامات می‌تواند روی گیرنده‌های موجود در سلول‌های گلیوما اثر بگذارد.

در برخی مدل‌ها، این ارتباط باعث افزایش:

🔹 فعالیت الکتریکی سلول توموری
🔹 سیگنالینگ داخل سلولی
🔹 تکثیر و رشد تومور
🔹 و حتی تهاجم سلول‌های سرطانی

می‌شود.

جالب‌تر اینکه ماجرا یک‌طرفه نیست!

🧬 سلول‌های گلیوما نیز می‌توانند موادی آزاد کنند که فعالیت نورون‌ها و تشکیل ارتباطات عصبی را تغییر می‌دهد.

یعنی:

Neuron → Glutamate → Tumor cell

و در طرف مقابل:

Tumor → Neural remodeling → تغییر فعالیت شبکه عصبی

🔄 یک نوع feedback loop شکل می‌گیرد که می‌تواند به نفع رشد تومور باشد.
✍️ ریحانه سادات هاشمی راد | دانش پژوه علوم زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷• Senseome •🩵
  • ❤ 8
Post #635 332
انستیتو سنسوم 🧬IVF | بخش دوم 🥚 تخمک و اسپرم چطور برای لقاح آماده می‌شوند؟ در بخش قبل که در IVF، تخمک از تخمدان خارج و در آزمایشگاه با اسپرم در تماس قرار می‌گیرد. اما لقاح به همین سادگی نیست! قبل از اینکه اسپرم بتواند وارد تخمک شود، چند مرحله مولکولی مهم باید اتفاق بیفتد.…
🧬 IVF |بخش سوم
از زیگوت تا جنین؛ اولین تقسیمات سلولی
بعد از لقاح، زیگوت تشکیل می‌شود؛ اما برای اینکه به یک جنین تبدیل شود، باید بدون اینکه در ابتدا اندازه کلی آن زیاد شود، بارها تقسیم شود. 🔬


🧫 ۱. Cleavage تقسیمات اولیه

زیگوت شروع به تقسیم می‌کند:
1 سلول → 2 → 4 → 8 → 16 سلول و بیشتر

به این تقسیمات Cleavage می‌گوییم. در این مرحله، سلول‌ها کوچک‌تر می‌شوند و هرکدام Blastomere نام دارند.

🧬 ۲. تشکیل مورولا و بلاستوسیست

بعد از چند تقسیم، سلول‌ها به هم فشرده می‌شوند و ساختاری به نام Morula شکل می‌گیرد.
سپس یک حفره درون آن ایجاد می‌شود و جنین به مرحله Blastocyst می‌رسد.

در بلاستوسیست دو بخش مهم داریم:

🔹 Inner Cell Mass (ICM)➡️ در آینده بدن جنین را تشکیل می‌دهد.
🔹 Trophectoderm➡️ بخش مهمی در تشکیل جفت و تعامل اولیه با رحم دارد.

🔬 ۳. اما همه جنین‌ها تا این مرحله نمی‌رسند!

در همین مراحل، مشکلاتی مثل اختلالات کروموزومی، خطاهای تقسیم سلولی و مشکلات مولکولی می‌توانند باعث توقف رشد جنین شوند.

به همین دلیل در IVF ممکن است از تعداد زیادی تخمک شروع کنیم، اما فقط تعدادی به بلاستوسیست برسند.

💡 نکته مهم:
ظاهر خوب یک بلاستوسیست لزوماً به معنی طبیعی بودن تمام کروموزوم‌های آن نیست؛ به همین دلیل در شرایط خاص، بررسی‌های ژنتیکی مانند PGT مطرح می‌شوند.

✍🏻هستی هوتهم |دانش پژوه حوزه علوم ‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷•
Senseome •🩵
  • ❤ 7
Post #634 331

This post (sticker, poll or similar) has no web preview. Open in Telegram

  • 💯 3
  • ❤ 2
Post #633 323
🧠🧬 آیا نورون‌ها می‌توانند روی رشد سرطان اثر بگذارند؟

تا چند سال پیش، وقتی درباره‌ی Tumor Microenvironment صحبت می‌کردیم، بیشتر به سلول‌های ایمنی، فیبروبلاست‌ها و عروق فکر می‌کردیم.

اما یک بازیگر جالب هم وجود دارد:

🧠 نورون‌ها!

برخی تومورها می‌توانند با سیستم عصبی ارتباط برقرار کنند و سیگنال‌های عصبی را دریافت کنند.

این ارتباط می‌تواند از طریق:

🔹 نوروترنسمیترها
🔹 فاکتورهای رشد عصبی
🔹 ارتباط مستقیم یا غیرمستقیم با سلول‌های عصبی
🔹 تغییرات در شبکه عصبی اطراف تومور

اتفاق بیفتد.

برای مثال، در برخی سرطان‌ها شواهدی از نقش β-adrenergic signaling و نوروترنسمیترهایی مثل نورآدرنالین در رفتار سلول‌های توموری گزارش شده است.

از طرف دیگر، خود تومور هم می‌تواند روی سیستم عصبی اثر بگذارد و حتی با ایجاد تغییر در محیط اطراف، ارتباط بیشتری با اعصاب برقرار کند.

یعنی ما با یک ارتباط دوطرفه روبه‌رو هستیم:

🧠 Nervous system ↔ Tumor

و این حوزه امروزه با عنوان‌هایی مثل Cancer Neuroscience یا Tumor–Nerve Interactions در حال گسترش است.

✍️ریحانه‌سادات‌هاشمی‌راد|دانش‌پژوه‌علوم‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷• Senseome •🩵
  • ❤‍🔥 5
  • ❤ 3
Post #631 282
🧬IVF | بخش دوم

🥚 تخمک و اسپرم چطور برای لقاح آماده می‌شوند؟

در بخش قبل که در IVF، تخمک از تخمدان خارج و در آزمایشگاه با اسپرم در تماس قرار می‌گیرد.

اما لقاح به همین سادگی نیست!
قبل از اینکه اسپرم بتواند وارد تخمک شود، چند مرحله مولکولی مهم باید اتفاق بیفتد. 🔬

🥚 ۱. تخمک باید بالغ باشد

تخمکی که برای لقاح مناسب است، معمولاً باید در مرحله MII (Metaphase II) قرار داشته باشد.
یعنی تخمک از نظر تقسیم میوزی به مرحله‌ای رسیده که آمادگی لقاح را دارد.


تخمک نابالغ ❌ → احتمال لقاح مناسب کمتر
تخمک بالغ (M(II ✅ → آماده لقاح

🧬 ۲. اسپرم هم باید «فعال» شود!
اسپرم تازه خارج‌شده از بیضه هنوز حداکثر توانایی لقاح را ندارد.
در دستگاه تولیدمثل زن، فرایندی به نام
Capacitation
اتفاق می‌افتد که طی آن تغییرات غشایی و مولکولی باعث می‌شوند اسپرم توانایی بیشتری برای حرکت و تعامل با تخمک پیدا کند.

بعد اسپرم به سمت
Cumulus cells
اطراف تخمک حرکت می‌کند و باید از این لایه عبور کند.

🔬 ۳. واکنش آکروزومی؛ مرحله کلیدی!

در قسمت جلویی سر اسپرم ساختاری به نام Acrosome وجود دارد که حاوی آنزیم‌هایی است.
پس از تعامل اسپرم با پوشش اطراف تخمک، یعنی Zona Pellucida، اسپرم می‌تواند Acrosome Reaction را آغاز کند.


این فرایند باعث آزادشدن آنزیم‌ها و تغییرات غشایی می‌شود و به اسپرم کمک می‌کند از پوشش تخمک عبور کند.

🧬 ۴. بالاخره اسپرم و تخمک به هم می‌رسند!

پس از تعامل غشاهای اسپرم و تخمک، ورود ماده ژنتیکی اسپرم به داخل تخمک آغاز می‌شود.
سپس تخمک فعال شده و Cortical Reaction رخ می‌دهد؛ این واکنش باعث تغییراتی در Zona Pellucida می‌شود تا از ورود اسپرم‌های دیگر جلوگیری شود.


یعنی تخمک به‌نوعی می‌گوید:

«یک اسپرم وارد شد؛ درها را ببند! 🚪🧬»

در نهایت، هسته‌های ژنتیکی پدری و مادری تشکیل می‌شوند و زیگوت شکل می‌گیرد.

Sperm + Oocyte → Zygote

نکته مهم: در IVF، این مراحل در محیط آزمایشگاه و تحت شرایط کنترل‌شده اتفاق می‌افتند؛ و در ICSI، اسپرم مستقیماً داخل تخمک تزریق می‌شود، بنابراین بعضی از مراحل طبیعی تعامل اسپرم با پوشش تخمک دور زده می‌شوند.

✍🏻هستی هوتهم |دانش پژوه حوزه علوم ‌زیستی

🌐 تلگرام | اینستاگرام | لینکدین | بله

🩷•
Senseome •🩵
Telegram انستیتو سنسوم
  • 🔥 5
  • ❤ 3
Older posts →

About this channel

How can I read @senseome_academy without a Telegram account?
TGViewer shows the public web preview Telegram publishes for انستیتو سنسوم: recent posts, photos, videos and the subscriber count, with no app, login or account.
How many subscribers does انستیتو سنسوم have?
انستیتو سنسوم (@senseome_academy) has 1.16K subscribers on Telegram, refreshed roughly every 30 minutes.
Does انستیتو سنسوم know I viewed it here?
No. Public channel previews carry no viewer identity, and TGViewer has no accounts or tracking of what you look up.
Threads Profile ViewerView any public Threads profile without an account.Open ThreadLook →Writing with AI? Make it sound human.Metric37 rewrites AI drafts so they read naturally. Free AI detector, 1,500 words free.Try Metric37 →