خلاصه ای از گزارش ساینس (لینک):

نگرانی‌ها درباره سرنوشت انبارهای مخفی سلاح‌های شیمیایی سوریه در حال افزایش است.
دانشمندانی که در برنامه‌های غیرقانونی مرتبط با این سلاح‌ها فعالیت کرده‌اند، ممکن است با اتهام جنایات جنگی روبرو شوند.

رژیم بشار اسد که اکنون سقوط کرده، طی جنگ داخلی سوریه از سلاح‌های شیمیایی مثل بمب‌های کلر، گاز خردل و سارین (عامل اعصاب) علیه شورشیان، مخالفان و همین طور غیرنظامیان استفاده می‌کرد. حالا نگرانی‌ها درباره ذخایر باقی‌مانده این سلاح‌ها و دانشمندانی که در این برنامه غیرقانونی فعالیت داشتند، افزایش یافته است.

مدیر کل سازمان منع سلاح‌های شیمیایی (OPCW) از جامعه جهانی خواسته تا این فرصت را برای نابودی کامل برنامه شیمیایی سوریه غنیمت بشمارند.

اسرائیل در حملات خودش به تأسیسات نظامی سوریه، به مراکز تحقیق، توسعه و تولید مربوط به تولید سلاح‌های شیمیایی نیز حمله کرده است.

به گفته مدیر OPCW، این حملات می‌توانند خطر آلودگی ایجاد کنند. او همچنین نگران است که شواهد لازم برای پیگیری جنایات جنگی مرتبط با استفاده از سلاح‌های شیمیایی تخریب شده باشد.

سوریه سال‌ها داشتن سلاح شیمیایی را انکار می‌کرد، تا اینکه در حمله معروف ۲۱ آگوست ۲۰۱۳، نیروهای دولتی با موشک‌های پر از سارین به غوطه، منطقه‌ای تحت کنترل شورشیان در دمشق، حمله کردند و صدها نفر را کشتند. پس از آن، با فشار روسیه و آمریکا، سوریه پیمان منع سلاح‌های شیمیایی (CWC) را امضا کرد و متعهد شد ذخایر و زیرساخت‌های شیمیایی خود را اعلام کند.

در ابتدا، این اقدام امیدوارکننده بود. سازمان OPCW با نظارت بر این فرآیند، بیش از ۱۳۰۰ تن عوامل شیمیایی و مواد اولیه را نابود کرد و ۲۷ مورد از تأسیسات تولید را تخریب نمود. کارشناسان معتقدند که اگر سوریه این پیمان را نمی‌پذیرفت، ابعاد فاجعه می‌توانست بسیار گسترده‌تر باشد.

اما همه چیز تمام نشد. برای مثال در یکی از بدترین حملات در آوریل ۲۰۱۷، نیروهای دولتی با موشک‌های حاوی سارین به خان شیخون حمله کردند و ۸۹ نفر را کشتند و یا در آوریل ۲۰۱۸، استفاده از کلر در دوما موجب کشته شدن ۴۳ نفر شد.

اکنون نگرانی‌هایی وجود دارد که دانشمندان برنامه سلاح‌های شیمیایی سوریه به کشورهای با مواضع مخالف کشورهای غربی، مانند ایران بروند یا به‌صورت داوطلبانه یا اجباری برای گروههای تروریستی در سوریه کار کنند.

این دانشمندان ممکن است شغل نداشته باشند و برخی از آنها به‌عنوان جنایتکار جنگی شناخته شوند. بسیاری از آن‌ها احتمالاً از مقامات جدید سوریه مخفی شده‌اند.

مدیر سازمان OPCW تأکید کرده که اولویت کنونی این سازمان برقراری ارتباط با مقامات جدید سوریه و همکاری با آن‌ها برای تعیین ابعاد کامل برنامه سلاح‌های شیمیایی سوریه است تا خطر گسترش یا استفاده مجدد از این سلاح‌ها مهار شود.

اگر OPCW موفق به از بین بردن بقایای برنامه سلاح‌های شیمیایی سوریه شود، این می‌تواند فشارهایی را بر دو کشور دیگر خاورمیانه، مصر و اسرائیل، وارد کند تا برنامه‌های شیمیایی اعلام‌نشده خود را تعطیل کنند. همچنین فشارها بر رهبری جدید سوریه برای استرداد افرادی که در برنامه سلاح‌های شیمیایی اسد نقش داشتند، افزایش خواهد یافت.

گروه‌های حقوق بشری سوریه و قربانیان حملات شیمیایی نیز خواستار ایجاد یک دادگاه برای استفاده از سلاح‌های شیمیایی به عنوان جنایت جنگی شده‌اند.

گفته می شود که تصویر زیر نیز مربوط به حمله هوایی احتمالی اسرائیل به تأسیسات سلاح‌های شیمیایی در برزه، نزدیک دمشق در ده دسامبر می باشد

@Scientometric