به گزارش ایسنا آقای سید احمد فاضل‌زاده رئیس موسسه ISC، در تاریخ 29 مرداد 1403 با حضور در برنامه زنده صبح بخیر ایران شبکه یک تلویزیون در حضور وحید جلیلی قائم مقام رئیس سازمان صدا و سیما به بیان آخرین گزارش‌ها از رصد علم و فناوری جمهوری اسلامی ایران پرداخت. گزارش کامل را اینجا بخوانید.
آنچه نظر مرا جلب کرد، این بخش از صحبت‌های وی بود:
در حال حاضر جمهوری اسلامی ایران در پایگاه اسکوپوس جایگاه پانزدهم و در پایگاه WoS رتبه شانزدهم را دارد. همچنین، در بین کشورهای اسلامی در پایگاه‌های اسکوپوس و WoS جایگاه دوم را به خود اختصاص داده‌ایم.
در 20 آبان 1402 در پستی نوشتم: پیشی گرفتن ترکیه از ایران در اسکوپوس: رتبه 15 را در حال از دست دادن هستیم! در آن تاریخ ترکیه خیلی خود را به ایران نزدیک کرده بود.
در 17 دی 1402 در پستی تحت عنوان سقوط رتبه ایران در اسکوپوس اشاره کردم که ترکیه بالاخره از ایران پیشی گرفت. همچنین قید کردم که:
هلند هم خود را خیلی به ایران نزدیک کرده است. در دو ماه قبل 1447 مدرک از ایران کمتر داشت ولی امروز آن را فقط به 200 مدرک کاهش داده است. بنابراین ممکن است ایران جایگاه 16 را هم از دست بدهد و به رتبه 17 ام سقوط کند.
معمولاً باید چند ماه از پایان یک سال بگذرد تا رتبه واقعی کشورها در آن سال مشخص شود. تا اواسط سال 2024 هم وقتی به اسکوپوس سر می‌زدیم، رتبه ایران در سال 2023 همچنان 16 بود و به نظر می‌رسید این رتبه را حفظ خواهد کرد. اما اختلاف تعداد مدارک هلند و ایران خیلی بهم نزدیک بود و هر لحظه ممکن بود جای این دو کشور با هم عوض شوند.
تا اینکه چند هفته قبل این اتفاق افتاد و هلند از لحاظ تعداد مدارک از ایران در سال 2023 پیشی گرفت (با 280 مدرک بیشتر). پس عملاً ایران به رتبه 17 سقوط کرد.
یادآوری می‌کنم ایران بین سال‌های 2020 تا 2022 یعنی سه سال مداوم رتبه 15 را داشت. بنابراین در سال 2023 کاهش دو پله‌ای را تجربه کرده است.
باز دوباره برگردیم به صحبت‌های آقای فاضل‌زاده. ایشان می‌فرمایند در حال حاضر جمهوری اسلامی ایران در پایگاه اسکوپوس جایگاه پانزدهم و در پایگاه WoS رتبه شانزدهم را دارد. بیایید این ادعاها را راستی‌آزمایی کنیم.
رتبه فعلی ایران در اسکوپوس
وارد اسکوپوس می‌شویم و در قسمت Advanced Search کوئری زیر را سرچ می‌کنیم:
PUBYEAR IS 2024
در قسمت Filter به بخش Country/territory می‌رویم و رتبه کشورها را بررسی می‌کنیم. اول چین، دوم آمریکا، سوم هند، چهارم انگلستان تا به ایران می‌رسیم که در رتبه 17 قرار دارد!
ایران در سال 2024 ابتدا رتبه 14 را تجربه کرد، بعد ترکیه از ایران پیشی گرفت و ایران شد 15، سپس روسیه از ایران پیشی گرفت و ایران شد 16 و چند روزی است باز هلند از ایران پیشی گرفته است و رتبه ایران فعلاً 17 است.
البته اختلاف ایران و هلند خیلی کمتر است و در روزهای آتی ممکن است رتبه این دو کشور جابجا شوند ولی پیش‌بینی می‌کنم هلند بطور کامل از ایران پیشی خواهد گرفت و ایران رتبه 17 را در سال 2024 کسب خواهد کرد.
فاصله ایران با کشور 18 ام یعنی عربستان سعودی بیش از 2800 رکورد و با کشور 19 ام یعنی سوئیس بیش از 13 هزار رکورد است. بنابراین در سال‌های آینده به غیر از عربستان، فعلاً هیچ کشور دیگری نمی‌تواند رتبه 17 ایران را در اسکوپوس تهدید کند.
پس نتیجه می‌گیریم که ایران فعلاً رتبه 17 ام را در اسکوپوس دارد و در زمانی که ایشان در تلویزیون صحبت می‌کردند رتبه 16 را داشت. بنابراین ادعای ایشان که ایران رتبه 15 را دارد، درست نیست.
رتبه ایران در WOS:
اما بیایید Web of Science را در نظر بگیریم.
اگر تمام 10 نمایه استنادی دیتابیس Web of Science Core Collection را در نظر بگیریم ایران رتبه 17 را داراست و عربستان با حدود 2 هزار رکورد از ایران پیشی گرفته است. اما اگر فقط سه نمایه نامه اصلی را مبنا قرار بدهیم ایران رتبه 18 را خواهد داشت.
جمع‌بندی
از 4 ادعای ایشان 3 مورد اشتباه است:
▫️ایران در اسکوپوس رتبه 15 را دارد: اشتباه
▫️ایران در WOS رتبه 16 را دارد: اشتباه
▫️ایران در بین کشورهای اسلامی در اسکوپوس جایگاه دوم را دارد: صحیح (بعد از ترکیه)
▫️ایران در بین کشورهای اسلامی در WOS جایگاه دوم را دارد: اشتباه (بعد از ترکیه و عربستان)
#research_outputs
#Scopus
#webofscience
#Iran
#rank
🆔 @irevidence