چند روز قبل در مورد #سلب_اعتبار (#Retract) مقاله ای با موضوع ارتباط بین #ویتامین_دی و #کووید_۱۹ نوشته بودم. (لینک)

حالا وبسایت #Retraction_Watch نیز به این موضوع پرداخته و با نویسنده ها و همین طور مجله #PLOS_ONE نیز در این مورد گفتگو داشته است.

نویسندگان مسئول مقاله، #محمد_علی_صحرائیان از اعضای کمیته ملی اخلاق و Michael F. Holick از آمریکا می باشند.

مقاله در ۲۰۲۰ منتشر شده و با توجه به مواردی همچون عدم بیان تضاد منافع احتمالی برای نویسنده آمریکایی، حجم نمونه کم، نبود اطلاعات کافی برای نحوه فوت بیماران و …، با فاصله اندک از نشر آن، یک #Expression_of_Concern منتشر می شود. (توضیح بیشتر).

بحث ها در توییتر در آن زمان را از این لینک ها (یک و دو) می توانید ببینید. در زمان نشر مقاله، افراد زیادی با استفاده از این مطالعه، این موضوع را بیان می‌کرده‌اند که مکمل ویتامین دی می‌تواند در درمان کووید موثر باشد.

حالا بعد از نزدیک به ۴ سال نیز مقاله سلب اعتبار شده است.مجله با بررسی نظرات داوران و ادیتوریال بورد و پاسخ نویسندگان به این نتیجه رسیده است که طراحی مطالعه (شامل معیارهای ورود و خروج در نظر گرفته شده و روش آنالیز مورد استفاده) برای پاسخ به سوال مطالعه به اندازه کافی دقیق و قوی نبوده است. از طرفی روش کار مطالعه نیز با جزییات کافی بیان نشده که روی امکان تکرارپذیری مطالعه اثر می گذارد.

دکتر صحرائیان در گفتگو با این وبسایت مطالبی را عنوان کرده اند. از جمله این که

"این پروژه هیچ گرنتی دریافت نکرده است و پروفسور Holick هیچ گونه حمایت مالی برای این پروژه نداشته است."

"ترجیح داده می شد که این مسائل در طول فرآیند داوریِ پیش از نشر، شناسایی و به آن پرداخته شود تا اینکه کار به صورت عمومی در دسترس قرار بگیرد و بعدا مطرح شود"

"با این حال، ما ادعای وجود رابطه علیتی بین ویتامین D یا پیامد بالینی عفونت‌ کووید را نداشته ایم. مطالعه حاضر مقطعی بوده و فقط ارتباط بین کووید و سطح ویتامین D در گردش را در نظر می گیرد."

"من معتقدم که سلب اعتبار یک مقاله صرفاً به دلیل اشتباهات تیم تحریریه مجله به جای پرداختن به نقص‌های ذاتی خود مطالعه، غیرمنصفانه، غیراخلاقی و غیرانسانی است."



از محققینی (Meyerowitz-Katz ) که در همان زمان نشر مقاله به مشکلات مقاله در توییتر پرداخته بود، احساس دو گانه ای در مورد این سلب اعتبار دارد و می گوید: اینکه تیم تحریریه زحمت بررسی را به خود داده و به خاطر کیفیت پایین، نه به خاطر بد اخلاقی پژوهشی، مقاله را پس گرفته‌اند، تعهد مجله را نشان می‌دهد و تعداد کمی از مجلات چنین تعهدی دارند. اما پس‌گرفتن آن در این زمان هیچ تاثیری بر وجود مطالب نادرست در منابع علمی نخواهد داشت - آسیب‌ها قبلاً وارد شده است. به نظر من تیم تحریریه PLOS ONE باید توضیح دهد چرا این تصمیم‌گیری این‌قدر طول کشید، در حالی که مشکلاتی که برای پس‌گیری ذکر می‌کنند همان‌هایی هستند که من در سپتامبر ۲۰۲۰ در توییتر اشاره کردم.

محقق دیگری نیز گفته است که هر چند بهتر بود بازپس گیری زودتر انجام شود اما با توجه به وجود Expression_of_Concern که توسط مجله برای مقاله منتشر شده، به نظر می رسد مجله موضوع را به خوبی مدیریت کرده است.

مجله هم در پاسخ برای این تاخیر مواردی را اعلام کرده و در ادامه به نوعی گفته است که وجود این زمان ۴ سال به نوعی نشان دهنده بررسی دقیق از این مورد پیچیده بوده است. بنابر پاسخ مجله، دلیل بازپس گیری، نگرانی ها در مورد روش شناسی گزارش شده، طراحی مطالعه و همین طور نگرانی در مورد قابل اعتماد بودن نتایج آن بوده است و تضاد منافع در این بازپس گیری نقشی نداشته است.

توضیحات کامل را در وبسایت Retraction Watch بخوانید: لینک

@Scientometric