همان فناوری #mRNA که به سرعت #واکسن_کووید_۱۹ بر اساس آن تولید شد و در دنیا دسترس قرار گفت، اکنون به نظر می‌رسد که می‌تواند به عنوان درمانی ویژه برای #سرطان هم به کار برود.

شرکت مودرنا و مرک اخیرا جدیدترین نتایج پیگیری سه ساله در مطالعه کارآزمایی بالینی فاز 2b خود را که بر روی بیماران مبتلا به #ملانوم مرحله III/IV انجام شده، اعلام کرده‌اند. بیماران در این مطالعه و بعد از انجام جراحی، در یک گروه فقط کیترودا یا همان pembrolizumab دریافت نموده و در گروه دیگر علاوه بر کیترودا، واکسن mRNA-4157 (V940) را نیز دریافت کرده‌اند.

در میانه پیگیری نزدیک به ۳ سال و در مقایسه با گروه کنترل، ترکیب واکسن و کیترودا توانسته تا ریسک عود یا مرگ را تقریبا به نصف کاهش دهد. همین طور خطر متاستاز دوردست و یا مرگ، بیش از ۶۰ درصد کاهش داشته است. این ترکیب توانسته بقای بدون عود بیماران را نیز افزایش دهد.

مدرنا و مرک حالا مطالعات فاز سوم این ترکیب کیترودا و واکسن را بر روی بیماران مبتلا به ملانوم پیشرفته (بیش از ۱۰۰۰ نفر) و سرطان ریه از نوع NSC (نزدیک به 900 نفر) شروع کرده اند. همین طور چند مطالعه دیگر (فاز 2 برای renal cell carcinoma و urothelial carcinoma و فاز2/3 برای cutaneous squamous cell carcinoma) را نیز شروع کرده‌اند. (پنج سرطان)


شرکت‌های دیگری از جمله BioNTech and Genentech نیز در حال کار بر روی واکسن‌های شخصی‌سازی‌شده mRNA برای سرطان‌های پرخطر روده بزرگ و پانکراس بعد از جراحی هستند.

هر چند نتایج اولیه برای این روش امید بخش بوده است اما هنوز سوالات زیادی در این بین وجود دارد. از جمله: این درمان در استفاده برای کدام از یک مراحل سرطان بیشترین سود را می‌رساند؟ چطور می توان نئوآنتی‌ژن با بیشترین تاثیرگذاری را برای استفاده در واکسن تعیین کرد؟ کدام یک از تکنولوژی های واکسن (mRNA یا بقیه) قادر خواهند بود که بیشترین تاثیرگذاری را داشته باشند؟ و ...

این واکسن ها در سرطان های در مراحل اولیه بهتر عمل می کنند. زیرا در این مراحل، تومور رشد آهسته‌تری دارد و این زمان کافی ایجاد پاسخ ایمنی مناسب فراهم می کند.

علاوه بر نوع نئوآنتی‌ژنی که برای ارائه به سیستم ایمنی بدن انتخاب می‌شود، روش ارائه آن نیز مهم است. فناوری mRNA تنها روش نیست و روش های دیگر مثل DNA و پروتئین نیز وجود دارد. احتمالا هر روش، نوع خاصی از پاسخ ایمنی را بهتر تحریک می‌کند که می‌تواند بر موفقیت واکسن تأثیر بگذارد. اما در بین اینها فقط فناوری mRNA است که تاکنون به این مرحله از مطالعات بالینی رسیده است.

در نهایت روش‌ها و محاسبات مورد استفاده در پیش بینی نوع نئوآنتی ژن، از دیگر موارد مهم در توسعه واکسنهای سرطان است.هر چه این روش ها دقیق‌تر باشند، نئوآنتی ژن موثرتری هم انتخاب می شود. با بهبود روش ها به تدریج به جای فقط نئوآنتی‌ژن موثرِ پیش بینی شده، نئوآنتی‌ژن موثرِ تاییده شده انتخاب می‌شود.

بعد از این مرحله، واکسن‌های سرطان، که مدت‌ها به عنوان روشی بی‌اثر تلقی می‌شدند، می‌توانند سرانجام به یکی از اصلی‌ترین درمان‌های انکولوژی تبدیل شوند. این ایده ای است که احتمالا حالا زمان آن رسیده است.

خلاصه از گزارش نیچر


در مور طراحی واکسنهای سرطان و نئوآنتی‌ژن از اینجا بخوانید:


هیج دو سرطانی شبیه یکدیگر نیستند و هر کدام جهش های ژنتیکی منحصر به فرد خود را دارند که برای هر بیمار اختصاصی (patient’s cancer fingerprint) است.

واکسن mRNA به صورت اختصاصی و منحصر به فرد از توالی DNA تومور بیمار ساخته شده است. (Personalized cancer vaccines) و تا ۳۴ نئوآنتی ژن (برای بیو اِن‌ تک تا ۲۰ عدد) را کد می‌کند و نام این روش درمانی راindividualized neoantigen therapy می‌دانند.

در مرحله اول از فرد مبتلا به سرطان نمونه خون و تومور (بیوپسی) گرفته می‌شود. با مقایسه توالی ژنتیکی این دو نمونه، تفاوت ژنتیکی تومور با سلولهای خونی سالم مشخص می‌شود. به این ترتیب جهش های ژنتیکی منحصر به فرد تومور فرد، تشخیص داده می‌شود.

در مرحله بعد با بررسی همه این جهش ها، با استفاده از یک الگوریتمی، تا ۳۴ (یا ۲۰) مورد از جهش‌هایی که احتمالا باعث بهتر شناسانده شدن تومور به سیستم ایمنی بدن می‌شوند پیش بینی و تعیین می‌شوند. (۳۴ یا ۲۰ نئو آنتی‌ژن)

بعد از مشخص کردن این نئوآنتی ژنها، اطلاعات مربوطه به محل تولید واکسن فرستاده شده و پس از ساخت، ویال واکسن به کلینیک برگردانده می‌شود تا به صورت عضلانی به فرد تزریق شود.

بعد از تزریق، این درمان نئوآنتی ژنی شخصی، به سلولهای بدن فرد دستور ساخت پروتئین منحصر به فرد‌ مربوط به سرطان فرد را می‌دهد و سیستم ایمنی در معرض آن پروتئینهای ایحاد شده قرار می‌گیرد تا به این شکل سیستم ایمنی بدن فرد مبتلا بتواند تومور فرد را بهتر و راحت تر شناسایی کند و به آن حمله کند.

@Scientometric