صحبتهایی از وزیر سابق امور خارجه در ارتباط با واکسن کووید را دیدم و سعی کردم گزارش روزنامه جمهوری اسلامی از اقدامات وزارت امور خارجه در خصوص مقابله با کرونا و تامین واکسن را بررسی کنم. گزارش مربوط به شش شهریور ۱۴۰۰ و یک روز بعد از پایان کار وزیر سابق است. نکاتی را نیز به شکل خارج از گزارش مطرح کرده‌ام.


وضعیت تامین قطعی واکسن کووید-۱۹ و نهایی کردن خرید آن تا زمان تهیه گزارش (پایان مرداد)

1- واردات بیش از ۲۷ میلیون دوز واکسن (شامل ۵/۵ میلیون دز اهدایی و ۲۱/۵ میلیون دوز به صورت خرید )
در گزارش آمده است که تاکنون بیش از ۱۹ میلیون واکسن از چین وارد کشور شده است.

2- نهایی شدن ۲۰ میلیون دز برای شهریور ماه
گفته شده است که تقاضای واردات واکسن در ۸ تیرماه به طرف چینی داده شده که برای مرداد و شهریور بوده و در آن زمان در حال اجرا بوده است.

3- درخواست خرید ۳۰ میلیون دز دیگر به طرف چینی تسلیم شده بوده است. این برای دریافت در ماههای مهر و آبان بوده و مورد موافقت کلی چین قرار گرفته بوده است.

(خارج از گزارش: در تیر، مرداد، شهریور، مهر و آبان به ترتیب حدودا ۶/۵، ۱۰، ۳۲، ۵۰ و ۲۵ میلیون دز واکسن سینوفارم وارد شد. یعنی این فراتر از فعالیتهای وزارت قبلی بوده است. تا زمان ششم شهریور ماه ۱۴۰۰، بیش از ۲۶/۱ میلیون دز واکسن در کشور تزریق شده بود و ۲۱/۷۳ درصد از مردم ایران حداقل یک دز و ۹/۴۲ درصد نیز هر دو دز را دریافت کرده بودند.)

برخی نکاتی مهم گزارش:


1- پیشنهاد طرف چینی برای مشارکت در کارآزمایی اولیه به منظور تمهید امضای قرارداد خرید به وزارت بهداشت منعکس شد که متاسفانه مورد موافقت قرار نگرفت. (خارج از گزارش: دقت داریم که برخی کشورهای همسایه ما مثل ترکیه و امارات، با استفاده از واکسنهای چینی واکسیناسیون را با سرعت بیشتری از ما پیش بردند. آنها در مطالعات واکسن چینی شرکت کرده بودند. وزیر وقت بهداشت گفته بود تصمیم عدم مشارکت در کارآزمایی بالینی به دستور ایشان، رئیس جمهور و رهبری بوده است.)

در زمینه تولید مشترک با چین در گزارش آمده است که عدم مشارکت طرف ایرانی در کارآزمایی های بالینی واکسن های چینی، در کنار اظهارات ضد چینی برخی مقامات سبب ناراحتی و منصرف شدن طرف چینی از همکاری در زمینه تولید واکسن شد.

2- ایران 62 میلیون قرار داد با روسیه برای واکسن اسپوتنیک داشته است. تا زمان گزارش فقط یک میلیون دز آن وارد شده بوده است. گفته شده که این به خاطر محدودیتهای شرکت روسی و همین طور تقاضای بالای خرید از سایر کشورها بوده است.

3- در گزارش به تفصیل در مورد مشکلات پرداخت پول برای کووکس گفته شده است. تا آن زمان از طریق این سازو کار، ۲/۲ میلیون دز آسترازنکا وارد شده بوده است. گفته شده توافق برای ۳/۲ میلیون دز سینوفارم و ۱/۱ میلیون دز استرازنکای دیگر نیز حاصل شده بوده است که قرار بوده تا ۹ شهریور وارد شود. (خارج از گزارش: وزیر فعلی بهداشت، دکتر عین الهی تا جایی که من می دانم چندبار گفته اند که به رغم پرداخت وجه به کواکس هیچ واکسنی برای ما ارسال نشده بود و واکسن به یک مسئله سیاسی تبدیل شده بود و عده ای آن را به اف ای تی اف گره زده بودند.


در گزارش صحبتی از تصمیم برای عدم ورود برخی واکسنها از برخی کشورها نشده است. تصمیمی که یکی از اثرات روشن آن لغو بلافاصله ورود ۱۵۰ هزار دز فایزر به کشور بود.

این نمودار (اینجا) نشان می‌دهد که در سال ۱۴۰۰، در هر ماه چند دز واکسن تزریق شده است.

ویدیوی صحبتهای وزیر سابق امور خارجه: اینجا

گزارش رزونامه جمهوری اسلامی: اینجا

@Scientometric