زنگ هشدار افزایش تعداد مقالات تقلبی در حوزه نوروساینس و پزشکی

بر اساس نتایج یک پیش مقاله، که مجله ساینس نیز به آن پرداخته، برآورد شده که تا 34% از مقالات در زمینه نوروساینس و 24% در زمینه پزشکی، که در 2020 منتشر شده اند، احتمالا از مقالات جعلی (Fake) بوده و ساخته یا کپی شده از کاری های دیگرند (Plagiarism).

این کار با اسکرین حدودا 5 هزار مقاله در سال 2020 انجام شده است. این درصدها برای نوروساینس و پزشکی، از مقدار برآورد شده توسط همین محققین در 2010 بسیار بالاتر بوده است. البته این برآورد فقط برای هشدار در مورد احتمال مقاله ناسالم است (red flag) و نه تایید صد درصد جعلی بودن و مشکل دار بودن یک مقاله.

کشورهای با بیشترین درصد مقالات جعلی احتمالی هم روسیه، ترکیه، چین، مصر و هند بوده اند (39 تا 48 درصد). این برای ایران تقریبا 18% بوده است. ایران در دسته کشورهای متوسط از نظر تعداد مقالات مشکوک به جعلی بودن قرار گرفته است. ( medium numbers of red-flagged fake publications). در این بین، 55.8 درصد از کل این مقالات احتمالا جعلی مربوط به چین بوده است. این برای ایران حدود 1.7 درصد بوده است.

نویسنده اول مقاله (Bernhard Sabel)، نوروسایکولوژیست و سردبیر مجله Restorative Neurology and Neuroscience می باشد. به عقیده او این آمار باورش در ابتدا سخت است و مثل این می ماند که بگوییم 30% از غذایی که شما می خورید، سمی است.

در این روش البته از شاخص هایی مثل نداشتن ایمیل آکادمیک و استفاده از افلیشین بیمارستانی استفاده شده که میزان مثبت کاذب را بالا می برد. اما به هر حال قدمی رو به جلو برای مقابه با پدیده paper millsاست. در یک نمونه آزمایشی مورد بررسی با روش این محققین (فقط همین دو معیارِ ذکر شده)، تقریبا 90% از مقالات تقلبی یا رترکت شده مشخص شده (حساسیت) ولی با این حال 44% از مقالات سالم را هم به عنوان مقالات مشکل دار در نظر گرفته است (مثبت کاذب). در واقع با این روش ساده، می توان مقالات مشکوک را پیدا کرد (red-flagged fake publications) که درصد آنها از 16% در 2010 به 28% در 2020 رسیده است.


تولید و فروش مقالات جعلی و تقلبی "paper mills" معمولا با هدف تقویت رزومه توسط برخی دانشگاهیان استفاده می‌شود. مقاله هایی همراه با پلاژیاریسم، فروش جایگاه نویسنده و .. و این یک مشکل رو به رشد در جامعه علمی است که می تواند منجر به ارائه نتایج نادرست و گمراه کننده شود و همین طور اعتماد عمومی را تضعیف کند. ناشر Hindawi به تازگی، چهار مجله خود را که به خاطر مسئله Paper mills شدیدا آسیب دیده بودند را تعطیل کرده است. افراد درگیر در فروش این مقاله ها، ثروت زیادی کسب کرده اند.

در ادامه تلاش ها برای مبارزه با paper mills، انجمن بین المللی ناشران (International Association of Scientific, Technical, and Medical Publishers) در تلاش است تا با ایجاد یک Integrity Hub از شاخص های دیگری هم استفاده کند که البته روش تشخیصی اش را کامل عنوان نمی کند چون ممکن است افراد مربوط به paper mills خود را با آن روش ها وفق دهند. اما ارجاع به تعداد زیادی مقاله رترکت شده و یا استفاده از ایمیل های جعلی آکادمیک ( تصور شود ایمیل ها آکادمیک هستند) احتمالا از این شاخص ها خواهند بود. ناشران بزرگی همچون الزویر، اشپرینگر نیچر، وایلی و ... به توسعه ابزارهای مربوط به Integrity Hub کمک می کنند.

ممکن است به صورت پایلوت ابزار جداگانه ای هم برای تشخیص مقالاتی که همزمان برای چند مجله ارسال می شوند نیز امسال در دسترس قرار بگیرد.

البته اینجا یک تضاد منافع هم برای مجلات open access با paper mills وجود دارد. این مجلات هر چه بیشتر چاپ کنند، پول بیشتری از نویسنده ها می گیرند. در نتیجه اینجا این موضوع مطرح می شود که شاید این مجلات اقدامات جدی برای مقابه با paper mills نکنند.

نکته دیگر هم فشار بر روی محققین برای نشر مقاله برای ارتقا می باشد. اینجا شاید محققین مجبور شوند از روش های میانبر مثل همین paper mills استفاده کنند. این فشارها مخصوصا می تواند پزشکان بدون تجربه پژوهشی را به سوی استفاده از این روشهای میان بر ببرد و اینجاست که گاهی افلیشن بیمارستانی می تواند به عنوان یک شاخص در نظر بگیرد.

یکی دیگر از روش ها و شاخص های مورد استفاده در برخورد با paper milss، بررسی مجلاتی است که بیشتر توسط این افراد برای چاپ مقاله مورد هدف قرار می‌گیرد.

به هر حال این روند تشخیصی نمی تواند حتما یک روند کاملا اتوماتیک هم باشد. درست مثل پوشه اسپم ‌ایمیل شما که مجبورید خودتان هم مثلا هفتگی آن را بررسی کنید.

@Scientometric