🔴‌ مطالعه جدید از ایران در مورد پیامدهای ابتلا، بستری و مرگ واکسنها با بررسی نزدیک به ۹۰ هزار نفر شرکت کننده منتشر شده است:

در بین چهار واکسن استرازنکا، اسپوتنیک، سینوفارم و برکت، به صورت کلی و بویژه در شکل تک دز، استرازنکا، بیشترین محافظت و سینوفارم کمترین محافظت را در برابر ابتلا، بستری و مرگ ناشی از کووید-۱۹ داشته‌اند.

نکته مهم این که محافظت دو دز استرازنکا، اسپوتنیک و برکت نسبت به سینوفارم و در برابر بستری و مرگ ناشی از کووید-۱۹، تفاوت آماری معناداری نداشته است. هر چند اینجا هم به شکلی برتری عددی به صورت کلی با استرازنکا بوده است.

از هجدهم فروردین ۱۴۰۰ تا دوم بهمن ۱۴۰۰، نزدیک به ۹۰ هزار نفر با سن بالای ۱۸ سال، از هفت شهر بیرجند، کرمان، مشهد، رشت، سنندج، شاهرود و زاهدان وارد مطالعه شده‌اند. شرکت کنندگان یکی از واکسن‌های سینوفارم، اسپوتنیک، استرازنکا و برکت را دریافت کرده بوده‌اند.

در این مطالعه برای بررسی بهتر اثر بخشی واکسنها در مقابل ابتلا، بستری و مرگ ناشی از کووید-۱۹، از آنالیز رگرسیون کاکس استفاده شده تا به شکلی اثر دیگر متغیرهای دخیل در این موضوع در کنار هم سنجیده شوند. برای این هدف، استفاده از واکسن سینوفارم در حالت پایه مد نظر قرار گرفته و اثر بخشی دیگر واکسنها نسبت به سینوفارم مطالعه شده است.

الف- بررسی اثر‌ محافظتی تک دز واکسن‌ها (از ۱۴ روز بعد از دز اول تا ۱۴ روز بعد از تزریق دز دوم)

محافظت تک دز استرازنکا نسبت به تک دز سینوفارم، در برابر هر سه مورد ابتلا (۲۶ درصد)، بستری (۵۳ درصد) و مرگ (۶۸ درصد) به شکل معناداری بیشتر بوده است.

تک دز اسپوتنیک، ابتلا به کووید-۱۹ را ۳۴ درصد بیشتر از سینوفارم و به شکل معناداری کاهش داده است. در برابر بستری به صورت مرزی بهتر از سینوفارم بوده و (۳۸ درصد) و در پیامد مرگ، تفاوت آماری معناداری با سینوفارم نداشته است.


محافظت تک دز برکت و سینوفارم هم در برابر هر سه مورد بستری و مرگ و ابتلا، تفاوت آماری معناداری نداشته است.


ب- بررسی اثر‌ محافظتی دو دز از واکسن‌ها (از ۱۴ روز بعد از تزریق دز دوم):

نکته مهم این که محافظت دو دز استرازنکا، اسپوتنیک و برکت نسبت به سینوفارم و در برابر بستری و مرگ ناشی از کووید-۱۹، تفاوت آماری معناداری نداشته است. هر چند اینجا هم برتری عددی با استرازنکا بوده است.

دو دز از استرازنکا، اسپوتنیک و برکت به ترتیب باعث کاهش بیشتر و معنادار ابتلا به کووید-۱۹ به ترتیب به مقدار ۳۰، ۲۷ و ۲۷ درصد نسبت به سینوفارم شده اند.


- از محدودیت های اصلی مطالعه هم نبود گروه کنترل شامل افراد غیر واکسینه و عدم توانایی در مشخص کردن واریانتهای ویروس عامل کووید-۱۹ بوده است.

- در این مقاله، به مقاله‌ی‌ رترکت شده در مجله Iran J Public Health رفرنس داده شده است. این مقاله از اصفهان، اولین مقاله‌ای بود که به نوعی تلاش در مشخص کردن تاثیرگذاری واکسن های ایرانی را داشت که به علت ایرادات اساسی ابطال شد.

- به جز مقاله شیراز که در مجله‌ی رسمی بیماری های عفونی آمریکا منتشر شده و حالا این مطالعه جدید که که در مجله ی bulletin of the world health organization با ضریب نفوذ ۱۳/۸ منتشر شده، من مقاله دیگری در این موضوع از ایران ندیده ایم. ساینتومتریکس هم از زحمات این محققین تشکر می کند.

- هدف اصلی این مطالعه ی جدید که فعلا یک مقاله از آن منتشر شده، شناخت عوارض خاص و شدید و نیز بررسی ابتلا به کووید بعد از دریافت واکسن بوده است. شرکت کنندگان تا ۱۷ هفته (برای آسترازنکا تا ۲۵ هفته)، به صورت تلفنی و فعال مراقبت شدند. پروتکل این مطالعه در مجله BMC Public Health چاپ شده است و باید منتظر سایر بروندادهای این مطالعه مهم و ارزشمند باشیم.

- نویسنده مسئول و محقق اصلی این مطالعه، آقای دکتر امامیان از دانشگاه علوم پزشکی شاهرود هستند و می توان با ایمیل emamian@shmu.ac.ir با ایشان مکاتبه کرد.

t.me/scientometric