روند واکسیناسیون کووید-۱۹ در ایران، معیاری برای بررسی میزان برخورد علمی و اهمیت دادن به آن در بین نهادهای علمی!

قسمت اول

یکسال قبل در چنین روزی (۲۱ بهمن) واکسیناسیون کووید-۱۹ در ایران با تزریق واکسن اسپوتنیک به فرزند وزیر سابق بهداشت آغاز شد. در حال حاضر اگر چه سرعت تزربق دز سوم کمی کند است، اما ایران توانسته تا در میزان تزریق دز اول و دوم به پوشش بسیار قابل توجهی برسد و مثلا از ترکیه و بسیاری دیگر از کشورها هم پیشی بگیرد. از این نظر پذیرش واکسن توسط مردم بسیار تحسین برانگیز بوده است.

اما غذا و داروی ایران در این مدت بسیار غیر شفاف عمل کرد. قبل از این که واکسنهایی مثل اسپوتنیک، بهارات، سینوفارم، برکت و پاستور، داده ای از فاز سوم داشته و یا ارائه داده باشند، به آنها مجوز مصرف داد. در این بین نامه کمیته اخلاق برای جلوگیری از برخورد غیر علمی در دادن مجوز به برکت، قبل از داشتن داده فاز سوم، شجاعانه و امیدوارکننده بود. اما متاسفانه به آن هم توجهی نشد. بعد از گذشت این همه، هنوز هیچ یک از مقالات مطالعات بالینی واکسنهای داخلی در یک مجله علمی منتشر نشده است! غذا و دارو و وزارت بهداشت این برخورد خود را همین طور ادامه دادند و الان هم در مورد واکسیناسیون کودکان، لازم نمی‌دانند از داده های سینوفارم و پاستووکوک در گروه سنی اطفال چیزی بگویند.

تا مدتها بعد از شروع واکسیناسیون سرعت واکسیناسیون در ایران بسیار کند بود. دلایل مختلفی برای این کندی می‌توان ذکر کرد. من خلاصه برخی را اینجا قرار می‌دهم که همگی از سوی مسئولین مربوطه است.


۱- وزیر بهداشت در ۱۲ مرداد ۹۹ این طور گفته اند: «ما به جای اینکه پیش پرداخت دهیم برای خرید واکسن از کشورهایی که بلاتکلیف هستند و نمی دانند آیا این را به دنیا خواهند داد یا خیر، با سرمایه گذاری بر روی زیرساخت‌هایمان و با هزینه ای بسیار کمتر از آنچه برای پیش خرید باید به سایر کشورها می دادیم، این کار را انجام می دهیم و با همت عزیزان، مذاکراتی را با تولیدکنندگان بزرگ واکسن در دنیا داریم تا بتوانیم در قالب یک پروژه مشترک با حمایت ستاد اجرایی فرمان امام (ره)، شرکت ‌های دانش بنیان و صاحبان تکنولوژی بیرونی، یک زیر ساخت درازمدت برای تولید واکسن‌ های انسانی و دامی در کشور ایجاد کنیم و در آینده بتوانیم از اثرات آن برخوردار شویم.»


۲- رهبری ورود واکسن آمریکایی و انگلستانی به کشور‌ را ممنوع کردند. تاکنون حداقل دوبار ورود فایزر به ایران که از سوی مقامات هم اعلام شده بود کنسل شده است. (یک بار ۱۵۰ هزار دز در دی ماه ۱۳۹۹ و یک بار هم ۲/۴ میلیون دز فایزر برای خانمهای باردار). از طرفی یک بار صحبت از ورود پنج میلیون جانسن هم شد. ایران به آن مجوز هم داده بود. اما مشخص نشد چرا وارد نشد.

۳- بعد از صحبت رهبری، وزیر وقت بهداشت برای علل این ممنوعیت صحبت کردند. ۲۵۰۰ پزشک و .... از جمله وزیر فعلی بهداشت، رئیس فعلی نظام پزشکی و روسای برخی دانشگاهها و … برای منع ورود واکسن طبق نظر رهبری، به رئیس جمهور نامه نوشتند.هیچ یک از امضا کنندگان نامه، تاکنون در مورد بدون اجازه قرار گرفتن نامشان در این نامه بیانیه رسمی یا غیر رسمی نداشته اند.

۴- ایران با فرض بر نمونه و موش آزمایشگاهی نشدن (به دستور رهبری، رئیس جمهور و وزیر وقت بهداشت) و برخلاف کشورهای همسایه از جمله ترکیه و امارات، در تریال فاز سوم واکسنهایی مثل سینوفارم شرکت نکرد و بعدا همین باعث شد تا خیلی دیرتر دسترسی به این واکسنها داشته باشد.

کانال تلگرامی @Scientometric

ادامه در پست بعد⬇️