🔺 بحران در کیهان‌شناسی: آیا موتور محرک جهان در حال تغییر است؟

📌 توجه: این مطلب بر اساس یک مقاله «پیش‌چاپ» (Preprint) تهیه شده است؛ یعنی نتایج آن هنوز توسط دانشمندان مستقل به طور کامل تأیید نشده و بخشی از یک مناقشه علمی جاری است.

🔹 برای دهه‌ها، فیزیکدانان معتقد بودند «انرژی تاریک» - نیروی مرموزی که باعث انبساط پرشتاب جهان می‌شود - یک عدد ثابت و تغییرناپذیر است. اما داده‌های جدید ابزار DESI (نقشه‌بردار انرژی تاریک) بمبی را در جامعه علمی منفجر کرده است: شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد انرژی تاریک در طول زمان «تکامل» یافته و قدرت آن تغییر کرده است.

❕ انرژی تاریک؛ ثابت یا متغیر؟
مدل استاندارد فیزیک می‌گوید انرژی تاریک ویژگیِ خودِ «فضا» است و مقدار آن همیشه ثابت می‌ماند (ثابت کیهان‌شناسی). اما اگر داده‌های جدید درست باشند، انرژی تاریک ممکن است شبیه به یک موجود زنده رشد کند یا ضعیف شود. این یعنی سرنوشت نهایی جهان (اینکه تا ابد منبسط شود یا در خود فرو بپاشد) کاملاً با آنچه فکر می‌کردیم متفاوت خواهد بود.

🔹 اما همه دانشمندان با این ادعای بزرگ موافق نیستند. دکتر اسلاوا توریشف، دانشمند برجسته ناسا، در مقاله جدیدی هشدار می‌دهد که «ادعاهای خارق‌العاده، مستلزم شواهد خارق‌العاده هستند». او استدلال می‌کند که این تناقض در داده‌ها لزوماً به معنی تغییر قوانین فیزیک نیست، بلکه ممکن است ناشی از خطاهای بسیار ریز در ابزارهای اندازه‌گیری ما باشد.

❕ «خط‌کش کیهانی» چیست؟
دانشمندان برای اندازه‌گیری ابعاد جهان از پدیده‌ای به نام «نوسانات آکوستیک باریونی» (BAO) استفاده می‌کنند. این‌ها در واقع امواج صوتی مربوط به ابتدای خلقت هستند که در ساختار کهکشان‌ها منجمد شده‌اند و مثل یک خط‌کش استاندارد برای سنجش فواصل عظیم به کار می‌روند. دکتر توریشف معتقد است اگر این خط‌کش یا نورِ ستاره‌های منفجر شده (ابرنواخترها) را حتی با ۲ درصد خطا اندازه بگیریم، به اشتباه تصور می‌کنیم که فیزیک جهان تغییر کرده است.

🔹 نبرد علمی بر سر این موضوع همچنان ادامه دارد. تلسکوپ فضایی «اقلیدس» و داده‌های سال‌های آینده DESI داور نهایی این مسابقه خواهند بود. آیا ما در آستانه یک انقلاب علمی و کشف «فیزیک جدید» هستیم، یا صرفاً در حال یادگیری نحوه استفاده دقیق‌تر از تلسکوپ‌هایمان؟ پاسخ به این سوال، درک ما را از آغاز و پایان زمان دگرگون خواهد کرد.

[منبع]
🆔 @Science_Focus
#نجوم #فیزیک #انرژی_تاریک #کیهان_شناسی #بیگ_بنگ #جیمز_وب #ناسا