Президент журналистларни маслакдош дейди. Хўш, жойларда бу ишонч қандай намоён бўляпти?
 
Давлат раҳбари ОАВни ислоҳотларнинг ҳамкори деб билади. Аммо журналистнинг қадри унинг касбига берилган баҳодан эмас, муаммони кўтарганда унга қандай муносабат билдирилишидан ҳам билинади.
 
«Мен сизларни — юксак билим ва салоҳиятга эга, ватанпарвар барча журналистларни ўзим учун доимий маслакдош, жонкуяр дўст деб биламан».
 
Президент Шавкат Мирзиёевнинг журналистларга нисбатан билдирган бу фикри шунчаки байрам табриги эмас. Унда давлат раҳбарининг ОАВга муносабати, журналистикага билдирилган ишонч ва жамият ҳаётида ахборот воситаларининг ўрни мужассам.
 
Президент сўз ва матбуот эркинлиги Конституция, қонунлар ҳамда Президент ҳимоясида бўлишини таъкидлаган. Шунингдек, журналистларнинг қонуний фаолиятига тўсқинлик қилиш демократик ислоҳотларга қарши ҳаракат сифатида баҳоланиши кераклигини қайд этган.
 
Демак, масала фақат журналистларни мақташда эмас. Масала уларнинг эркин ишлаши, савол бериши, танқид қилиши ва жамиятни қийнаётган муаммоларни очиқ кўтариши учун шароит яратишда.
 
Аммо бир савол бор. Президент билдирган ишонч қуйи бўғинларда ҳам ўз ифодасини топяптими?
 
Журналист ҳокимликка, вазирликка ёки бошқа давлат идорасига мурожаат қилганда, унга шунчаки навбатдаги савол берувчи сифатида эмас, жамоатчилик номидан ахборот сўраётган ва муаммонинг ечимини излаётган вакил сифатида қаралиши керак.
 
Унинг саволи ёқмаслиги мумкин. Танқиди раҳбарга маъқул келмаслиги ҳам мумкин. Аммо бу ҳолатлар журналистнинг қонуний фаолиятига тўсиқ бўлиш учун асос эмас.
 
Зеро, танқиддан хулоса чиқариш раҳбарнинг масъулияти. Камчиликни кўрсатган журналистдан хафа бўлиш эса муаммонинг ўзини ҳал қилмайди.
 
ЖУРНАЛИСТ САВОЛ БЕРСА ДУШМАН ЭМАС
 
Баъзан жамиятда журналистнинг вазифаси фақат тадбирларни ёритиш, янги бинолар очилишини тасвирга олиш, раҳбарларнинг нутқларини тарқатишдан иборатдек тасаввур пайдо бўлади.
 
Аслида эса журналистиканинг жамоатчилик учун аҳамияти, энг аввало, одамлар жавобини кутаётган саволларга эътибор қаратишда намоён бўлади.
 
Қишлоққа борувчи йўл нега таъмирланмаяпти? Мактаб ёки боғчадаги муаммо қачон ҳал этилади? Бюджет маблағлари қандай сарфланмоқда? Фуқаронинг мурожаати нега натижасиз қоляпти?
 
Бундай саволлар бирор раҳбарнинг шахсиятига тегиш учун эмас, жамоатчилик манфаатини ҳимоя қилиш учун берилади.
Агар журналист кўтарган масала асосли бўлса, унга далиллар билан жавоб бериш, камчиликни бартараф этиш чораларини кўриш ва натижа ҳақида жамоатчиликни хабардор қилиш керак.
 
Агар маълумот нотўғри бўлса, уни ҳужжатлар ва аниқ фактлар билан рад этиш мумкин. Лекин саволнинг ўзига эмас, савол берган шахсга муносабат билдириш муаммони ҳал қилиш усули эмас.
 
Президентнинг ОАВ ҳақиқий «тўртинчи ҳокимият» сифатида майдонга чиқиши зарурлиги ҳақидаги фикрлари ҳам айнан шу масаланинг долзарблигини кўрсатади.
 
ИШОНЧ ФАҚАТ МИНБАРДАН АЙТИЛГАН ГАП БИЛАН ЎЛЧАНМАЙДИ
Албатта, журналистнинг ўзи ҳам катта масъулиятни ҳис қилиши шарт. Ҳар қандай танқид ҳужжат, далил ва текширилган маълумотга таяниши, инсоннинг шаъни ва қадр-қиммати ҳурмат қилиниши, айбловлар эса исботланмаган ҳолда қатъий ҳақиқат сифатида тақдим этилмаслиги керак.
 
Журналист эркинлиги масъулиятсизлик дегани эмас. Аммо масъулият талаби журналистнинг қонуний фаолиятини чеклаш воситасига ҳам айланмаслиги лозим.
 
Давлат идоралари ҳам худди шундай масъулият билан ишлаши зарур. Ахборот сўровларига қонунчиликда белгиланган тартибда жавоб бериш, танқидий материалларда кўтарилган масалаларни ўрганиш, асосли эътирозларга муносабат билдириш очиқликнинг амалий кўринишидир.
 
Журналистга ишонч билдириш дегани ҳар бир мақолани маъқуллаш ёки ҳар бир танқидни ҳақ деб қабул қилиш эмас. Бу журналистнинг савол бериш ҳуқуқини тан олиш, фактлар асосида баҳслашиш ва жамоатчилик олдида ҳисобдор бўлиш демакдир.
 
SAMARQAND LIVE НИМАНИ КУТМОҚДА?
 
Биз учун ҳам масаланинг моҳияти шу ерда. Самарқанддаги муаммоларни кўтариш, фуқароларнинг мурожаатларига эътибор қаратиш, давлат идоралари фаолиятидаги камчиликларни далиллар асосида ёритиш журналистиканинг жамоатчилик олдидаги вазифаларидан бири.
 
Бундай материаллар кимнидир обрўсизлантириш учун эмас, муаммони кўрсатиш ва ечим топилишига кўмаклашиш учун тайёрланиши керак. Шу боис биз давлат идораларидан танқидий материални шахсий муносабат сифатида эмас, ишни яхшилаш учун берилган имконият сифатида қабул қилишни кутамиз.
 
Президент журналистларни ўзининг доимий маслакдоши деб атаган экан, бу ишонч фақат марказда эмас, ҳудудларда ҳам амалий мазмунга эга бўлиши муҳим.
 
Чунки журналистнинг қадри фақат байрамда айтилган самимий сўзлар билан эмас, оддий иш кунида берилган саволга муносабат, кўтарилган муаммога ечим ва ҳақиқатни излаш учун яратилган шароит билан ҳам белгиланади.
 
Журналистнинг саволига жавоб бериш унга қилинган илтифот эмас. Бу жамоатчилик олдидаги масъулиятдир. Танқиддан қочмаслик эса заифлик эмас, очиқлик ва ҳисобдорлик белгисидир.
 
Фарҳод Норбўтаев, журналист.
 
✅ @Samarqand_live – Юзинг қийшиқ бўлса ойнадан ўпкалама!