گزارش #اجتماعی روزنامه هفت‌صبح

🔴 سبک تازه سوگواری در ایران

از مداحی و مسجد تا موسیقی زنده، شعرخوانی و نمایش خاطرات؛ شکل برگزاری مراسم سوگواری در بخشی از خانواده‌های ایرانی آرام‌آرام در حال تغییر است.

افزایش تحصیلات، شهرنشینی، شبکه‌های اجتماعی و آشنایی با فرهنگ‌های دیگر، سبک‌های تازه‌ای از سوگواری را وارد زندگی ایرانی‌ها کرده؛ تغییری که هم موافق دارد و هم منتقد.

📌 چرا سبک عزاداری ایرانی‌ها عوض شده و این تغییر از کجا آمده است؟ روایت کامل این گزارش را در سایت روزنامه هفت‌
صبح بخوانید.

🔹 @haftsobh_news 

آگاهی از سایر فرهنگ‌ها؛ زمینه تحول در مراسم‌ها

سعید معدنی جامعه‌شناس و استاد دانشگاه، به این نکته اشاره می‌کند که برگزاری مراسم‌های عزاداری به شکل غیردینی و غیرسنتی امر جدیدی نیست؛ بلکه از گذشته در بخش بسیار کوچکی از جامعه ایران متداول بوده است. او در گفت‌وگو با «هفت‌صبح» می‌گوید: «برخی خانواده‌های مرفه و تحصیل‌کرده که با فرهنگ مدرن و اروپایی آشنایی داشتند مراسم‌ عزاداری‌شان را به این شکل برگزار می‌کردند. اما این افراد در اقلیت بودند و معمولا با توده مردم ارتباط زیادی نداشتند». معدنی بر این باور است که  به مرور زمان در جامعه ایران، چند عامل مهم باعث شد که برگزاری مراسم عزاداری به شیوه غیردینی رفته‌ رفته در بین مردم رواج بیشتری پیدا کند: «در وهله اول بالا رفتن سطح تحصیلات جامعه بسیار موثر بود. این امر باعث شد که اقشار مختلف جامعه، نسبت به سایر فرهنگ‌ها، جوامع، ادیان و مذاهب آگاهی پیدا کنند، درباره آنان مطالعه کرده و احیانا از برخی  رسومات آنان الگو برداری کنند. در درجه دوم، گسترش ارتباطات جهانی و فضای مجازی بود که منجر شد مردم ایران در ماهواره و شبکه‌های اجتماعی شیوه عزاداری و خاکسپاری سایر کشورها را در ویدئوها، فیلم‌ها و سریال‌های خارجی ببینند و در شکل برگزاری مراسم‌ خودشان دست به یک سری ابتکارات بزنند. در آخر هم مقوله شهرگرایی و گسترش شهرنشینی است که روی ذهنیت و سبک زندگی مردم اثر گذاشته؛ به شکلی که عقاید و باورهای برخی از شهروندان نسبت به سنت‌ها و رسوم دینی کمرنگ‌‌تر شده است». او در ادامه درباره تاثیرات شهرنشینی بر نحوه اجرای مراسم عزاداری توضیح می‌دهد: «اصولا افرادی که در روستا زندگی می‌کنند، بیشتر تحت تاثیر سنت‌ها، اعضای خانواده، همسایه‌ها و اقوام هستند. اما زندگی شهری نوعی گمنامی را برای افراد به ارمغان می‌آورد که باعث می‌شود از قید سنت‌ها رها شوند و مستقل‌تر بیندیشند و عمل کنند. این مسئله درمورد برگزاری مراسم‌ عزاداری به شیوه غیردینی هم صدق می‌کند. بدین معنا که مردم در شهرها بیش از پیش می‌توانند مطابق سلیقه شخصی خود و مستقل‌تر درباره شیوه برگزاری مراسم‌های عزاداری‌شان تصمیم بگیرند.» این جامعه‌شناس معتقد است که اگر در چند سال اخیر می‌بینیم که این سبک از عزاداری حتی در شهرهای کوچک و روستاها هم به چشم می‌آید، به یک نوعی می‌تواند نتیجه اتفاقات و تحولات اجتماعی و سیاسی اخیر کشور باشد: «برخی خانواده‌ها ممکن است برای نافرمانی و سرپیچی از نظم و سیستم مدیریتی موجود در جامعه به این مسئله گرایش پیدا کنند و مراسم‌های ختم عزیزانشان را به صورت غیرسنتی برگزار کنند. بنابراین، این پدیده می‌تواند واکنشی باشد به برخی سختی‌ها و ناملایمات اجتماعی و سیاسی‌ای که عده‌ای از مردم در حال تجربه کردنش هستند. البته از این نکته نیز نمی‌توان غافل بود که نحوه برگزاری مراسم ختم و تشییع جنازه امری خصوصی و خانوادگی است و اساسا کسی نمی‌تواند افراد را مجبور به برگزاری مراسم به شکل دینی بکند.»

@Saeed_Maadani