گاهی سلولهای کشتشده ظاهراً کاملاً سالم هستند، اما نتایج آزمایشها بهتدریج عجیب و غیرقابلاعتماد میشوند. 🔍یکی از مهمترین دلایل این اتفاق میتواند آلودگی با Mycoplasma باشد.
🦠 Mycoplasma چیست؟
مایکوپلاسماها گروهی از باکتریهای بسیار کوچک هستند که دیواره سلولی ندارند. 🧫یکی از مشکلات اصلی آنها در آزمایشگاه این است که:
🔹 با چشم دیده نمیشوند 👁️
🔹 معمولاً محیط کشت را کدر نمیکنند 🧪
🔹 ممکن است بدون ایجاد تغییر واضح در ظاهر سلولها، برای مدت طولانی باقی بمانند ⏳
به همین دلیل به آنها گاهی "Hidden Contaminants" یا آلودگیهای پنهان گفته میشود. 🤫🧬 مایکوپلاسما چگونه وارد کشت سلولی میشود؟
منابع مختلفی میتوانند باعث انتقال آن شوند:
• 🧴 محیطها و مواد مورد استفاده در کشت
• 📦 سلولهای آلودهای که از آزمایشگاه دیگری وارد میشوند
• 🛠️ تجهیزات یا سطوح آلوده
• 🔄 جابهجایی نادرست بین کشتها
• 👩🔬 آلودگی ناشی از کارکنان آزمایشگاه
بنابراین رعایت Aseptic Technique اهمیت زیادی دارد. ✨🔬 مایکوپلاسما چه اثری روی سلول دارد؟
مایکوپلاسما میتواند مواد غذایی و متابولیتهای محیط را تغییر دهد و روی عملکرد سلول اثر بگذارد.
در نتیجه ممکن است باعث:
⚠️ تغییر سرعت رشد سلول 📈
⚠️ تغییر متابولیسم ⚗️
⚠️ تغییر بیان ژنها 🧬
⚠️ تغییر پاسخ سلول به داروها 💊
⚠️ تغییر تمایز سلولی 🔀
⚠️ تغییر نتایج آزمایشهای مولکولی 🧪
شود.
حتی ممکن است سلول از نظر ظاهری سالم به نظر برسد، اما نتایج آزمایش دیگر قابل اعتماد نباشد. 🎭🔍 از کجا بفهمیم کشت آلوده است؟
تغییرات زیر میتوانند شک ایجاد کنند:
• 📉 کاهش یا تغییر غیرعادی رشد سلول
• 🔬 تغییر مورفولوژی
• 🧪 تغییر pH یا متابولیسم محیط
• ❓ نتایج غیرمنتظره در آزمایشها
اما این علائم اختصاصی نیستند و نبودن آنها نیز آلودگی را رد نمیکند. ⚠️بنابراین برای تشخیص، باید از Mycoplasma Detection Assays استفاده کرد.
روشهای رایج شامل:
🧪 PCR-based assays
🧪 DNA staining
🧪 Enzymatic/biochemical assays
هستند.
🛡️ چگونه از آلودگی جلوگیری کنیم؟
پیشگیری بسیار مهمتر از تشخیص دیرهنگام است. 💡
☑ رعایت دقیق تکنیک استریل 🧤
☑ استفاده از مواد و محیطهای مناسب و کنترلشده ✅
☑ تست سلولهای جدید قبل از ورود به کشتهای دیگر 🔬
☑ جداسازی کشتهای مشکوک 🚧
☑ ضدعفونی مناسب سطوح و تجهیزات 🧼
☑ انجام تست دورهای مایکوپلاسما 📅
🚨 یک اشتباه مهم!
آنتیبیوتیکها جایگزین کنترل آلودگی نیستند. 💊❌
استفاده روتین از آنتیبیوتیک میتواند بعضی علائم آلودگی را پنهان کند و تشخیص آن را دشوارتر کند؛ بنابراین کنترل آلودگی و تست منظم اهمیت زیادی دارد.
در واقع مایکوپلاسما ممکن است کشت سلولی را نکشد، اما میتواند نتیجه پژوهش را خراب کند. 💔
در تحقیقات سلولی، یک کشت سالم فقط کشت زنده نیست؛ بلکه باید از نظر Mycoplasma-free بودن نیز کنترل شود. 🌟✍ترانه رحیمیان
#آموزش_سلول_های_بنیادی
@sabastemcell