‍ 📸 آینده روابط ایران و آذربایجان پس از جنگ رمضان؛ منافع ملی یا بازی در زمین اسرائیل

▪️ گزارش رویداد | نشست تخصصی «آینده روابط ایران و آذربایجان در دوره پس از جنگ رمضان» از سلسله نشست‌های «هوشمندی در سیاست همسایگی» با حضور دکتر محسن پاک‌آیین، دکتر احسان موحدیان و آقایان نقی نوربخش و قاسم مرادی، در تاریخ ۲۹ تیر ۱۴۰۵، توسط اندیشکده سبا و با همکاری خانه اندیشه‌ورزان برگزار شد.

💬 محسن پاک‌آیین، سفیر پیشین ایران در جمهوری آذربایجان:
➖ تقویت روابط با همسایگان یکی از مؤلفه‌های اصلی سیاست کلی نظام است، اما این امر حتماً باید در چارچوب منافع ملی دنبال شود. سیاست همسایگی صرفاً به معنای دوستی نیست.
‌
➖ اسرائیل همواره در شکاف‌های روابط ایران و آذربایجان بازی می‌کند. بنابراین در مقاطع تنش، ما نباید «در زمین اسرائیل بازی کنیم» و به تخریب روابط کمک کنیم، چرا که با بهبود روابط، نقش اسرائیل خودبه خود کمرنگ می‌شود.

➖ تحلیل جمهوری آذربایجان نباید صرفاً از طریق رسانه‌ها یا از فاصله دور انجام شود؛ بلکه باید حضور مؤثر و شناخت میدانی در این کشور افزایش یابد.

💬 احسان موحدیان، کارشناس مسائل قفقاز:
➖ ما در منطقه قفقاز جنوبی و آسیای مرکزی فاقد یک راهبرد مشخص هستیم و این باعث بروز رقابت‌های درونی و اختلافات شده است. از طرفی افرادی در حوزه‌های تخصصی قفقاز منصوب شد‌ه‌اند که فاقد سوابق مرتبط هستند.

➖ کتاب‌های درسی در آذربایجان سرشار از «دروغ‌های بزرگ تاریخی علیه ایران» است و نسل‌های آینده را ضدایرانی تربیت می‌کند. این ترویج ناسیونالیسم ضدّایرانی به شدت نگران کننده است. سازمان‌های ایرانی در حوزه پرورش فکری کودک و نوجوان، تمرکزی بر حوزه قفقاز نداشته‌اند و تا جایی که اطلاع دارم هیچ کتابی در حوزه‌های ترویجی به چاپ نرسانده‌اند.

➖ کریدور زنگزور یک پروژه آمریکایی–صهیونیستی برای محاصره ایران و قطع دسترسی به ارمنستان است و واگذاری پروژه‌ها به شرکت‌های آمریکایی در مرزهای ایران، یک تهدید امنیتی حیاتی است.

➖ نباید ظرفیت نیروهایی مثل «حسینیون» در دستگاه دیپلماسی نادیده گرفته شود. جمهوری آذربایجان ممنوعیت‌های نامعقولی در برابر فعالیت‌های مذهبی قرار داده؛ به عنوان مثال به همراه‌بردن خردسالان در مساجد ممنوع است.

💬 نقی نوربخش، کارشناس حوزه اوراسیا:
➖ رفتار این کشور را باید در چارچوب اهداف بلندمدت آن تحلیل کرد، نه صرفاً واکنش‌های مقطعی که ازجمله آن اهداف اسناد تدوین‌شده در سال‌های مختلف، مانند سند مفهوم امنیت ملی، دکترین نظامی و اولویت‌های راهبردی آذربایجان است.

➖ اسرائیل در حوزه‌هایی مانند فروش تسلیحات پیشرفته، پهپادها، سامانه‌های دفاعی و فناوری‌های اطلاعاتی با آذربایجان همکاری دارد و در مقابل، از ظرفیت‌های انرژی جمهوری آذربایجان بهره می‌برد.

➖ مسیرهایی مانند خط لوله باکو ـ تفلیس ـ جیحان و کریدور گاز جنوبی، در عمل موجب کاهش ظرفیت بالقوه ایران برای تبدیل شدن به مرکز ترانزیت انرژی منطقه شده‌اند.

➖ آذربایجان به‌تنهایی تهدید نظامی مستقیمی برای ایران نیست؛ زیرا از نظر مؤلفه‌های قدرت نظامی در سطحی نیست که بتواند تهدید مستقیمی علیه ایران ایجاد کند؛ اما نگرانی اصلی مربوط به نفوذ کشورهای فرامنطقه‌ای و بازیگران خارجی در جمهوری آذربایجان است.

💬 قاسم مرادی‌، کارشناس مسائل قفقاز:
➖ شواهدی از استفاده از حریم هوایی آذربایجان علیه ایران وجود دارد، مانند پیدا شدن پوستر موشک در سواحل خزر و... .

➖ وضعیت فعلی را می‌توان «رقابت مدیریت‌شده» توصیف کرد که در آن آذربایجان به تنهایی تهدید نظامی نیست، اما بسترساز حضور قدرت‌های فرامنطقه‌ای است.

➖برگزاری رزمایش‌های مشترک میان ایران و آذربایجان می‌تواند در چارچوب کاهش تنش و بهبود روابط نیز کمک کند و باید از ظرفیت‌های همکاری نظامی و امنیتی برای مدیریت اختلافات استفاده کرد.

➖روابط ایران با روسیه در حوزه قفقاز باید در چارچوب منافع مشترک و همکاری متقابل تعریف شود، نه در قالب وابستگی راهبردی یک‌جانبه.

#رویداد #گزارش_تصویری
#کشورهای_منقطه
#پرونده_مقاومت_ملی

🌐 خانه اندیشه‌ورزان را در بله | ایتا | روبیکا | تلگرام | ایکس دنبال کنید!