" به نام خدا "


عنوان مقاله:

تأثیر دعا و نیایش در ایجاد آرامش و رفع امراضِ روحی

از کتابِ" ادبیات و هنرِ نویسندگی "

✍ به قلمِ: #دکتر_احمدپور

🙏🌸🙏

🔸🔹چکیده🔸🔹:

در روایت های اسلامی و ایرانی، از دعا و نیایش به عنوان یکی از روش های مهم برای درمان بسیاری از امراضِ روحی و جسمی یاد شده است و به دعا کردن و تأثیرات مثبت آن در طب روحانی،
سفارش های زیادی شده است.

دعا موجب فاصله گرفتن از بدی ها و پاکی و روشنیِ دل می شود.

ذکر و دعا و تکرار آن نه تنها باعثِ تلقین مثبت و تقویت اراده می شود؛ بلکه آرامشی به روح و جانِ آدمی می دهد که باید از آن به عنوان شاهْ دارویِ بسیاری از امراضِ روحی یاد کرد.

گاه دعا به اجابت نمی رسد چون به مصلحت نیست و گاه اجابتِ دعا به تأخیر می افتد زیرا دعا و تضرّع، موجبِ نرمیِ دل و رقیق تر شدنِ احساسات دعا کننده در لحظات و حالات معنوی دعا می شود.

نیایش و دعا هرچه خالصانه تر و توأم با تضرّع و زاری باشد، لطیف تر و نیروبخش تر است.

در این مقاله به بررسی مقوله ی "دعا و نیایش" از دیدگاه بزرگ ترین شاعرِ عارفِ همه اعصار، #حضرت_مولانا_جلال_الدین پرداخته ایم.

✔️ کلید واژه ها:
دعا و نیایش، امراض روحی و جسمی، تضرّع و زاری


🔸🔹تأثير دعا و نیایش در ایجاد آرامش و رفع امراضِ روحی🔸🔹:

دعا، از بارزترین نمونه های عبادت است که در روح و جسم ما اثر می گذارد؛ البته دعا هرچه ایمانی تر و پر شور تر باشد موثرتر است. یکی از آثاری که بلافاصله به هنگام و پس از دعا به انسان دست می دهد، آرامشِ روح و دل است که:
(( اَلا بِذِکر الله تَطْمَئنَّ القلوب )) [۱]
(دل آرام گیرد به یاد خدا).

باباطاهر نیز می گوید: ذکر و دعا، قلب را زنده می کند:
(( الذکرُ حیاةُ القلبِ )). [۲]

شاید بتوان گفت که آدمی هیچ گاه از افکار ذهنی و خواطر قلبی جدا نیست؛ بدون شک، روح و جسم ما که جایگاه این افکار و خواطر هستند از آن ها تأثیر می پذیرند و تن و روان ما بسته به اهمیّت و شدّت و ضعف یا کمیت و کیفیتِ این افکار و خواطر واکنش نشان می دهند، حتی کوچک ترین و کم اهمیّت ترین افکار و تلقّی ها هم به نوبه ی خود تأثیرگذارند؛ به قول یکی از نویسندگان بزرگ: وقتی یک مشت گِل را به دیوار می زنید، اگر نچسبد لااقل ردِّ آن باقی می مانَد. [۳]

حضرت علی (ع) می فرمایند: مراقبِ افکار و پندار خود باشید که به گفتار در می آیند و آنان نیز به کردار بدل می گردند؛ کردار و اعمالِ شما، عاداتِ شما را به وجود می آورند و عاداتِ شما، شخصیت شما را شکل می دهند. [۴]

گذشتگان می گفتند: ((هرکس در یاد چیزی و کسی تمرکز کند با آن چیز و کس، اتحادِ ذاتی پیدا می کند.)) [۵]

یاد امورِ باطل، تیرگی می آورد و یاد امورِ حقّانی، صفا و نورانیّت:

ذکرِ هر چیزی دهد خاصیّتی
زانکه دارد هر صفت، ماهیّتی [۶]


بدین لحاظ دعا و نیایش، نه تنها مانع از هجوم افکار و تلقّیات منفی بلکه باعث طرد آن ها نیز می شود.

حافظ:
خلوت دل نیست جای صحبت اغیار
دیو چو بیرون رود فرشته درآید [۷]

#حضرت_مولانا نیز می فرمایند:

ذکر حق، پاک است چون پاکی رسید
رخت بربندد، برون آید پلید

چون درآید نام پاک اندر دهان
نی پلیدی مانَد و نی اَندُهان [۸]

جای دیگر از قول خداوند خطاب به انسان هایی که او را تسبیح می کنند می فرماید:

من نگردم پاک از تسبیح شان
پاک هم ایشان شوند و دُرّ فشان [۹]

هم چنان که از بیت فوق بر می آید، خداوند نیازمند ذکر و تسبیح ما نمی باشد؛ در حقیقت تسبیح و نیایش باعث پاکیِ انسان از افکار مزاحم و درد و رنج هاست. مولانا ضمن تأکید بر این مسأله، در جای دیگر می فرمایند: که اگرچه خداوند از ما فی الضمیر ما آگاه است ولی به دلایل مختلف، خداوند دعا را برای سلامت و تکاملِ انسان لازم دانسته است و آن را موجب تقویت اراده و تلقین مثبت گردانیده است:

لیک گفتی: گرچه می دانم سِرَت
زود هم پیدا کُنش بر ظاهرت [۱۰]

منظور از مصراع دوم، گفتن به صدای بلند است که گوش آن را بشنود تا اثر تلقینیِ آن مضاعف گردد.

چون روی دیگر سکّه ی زبان، تفکر است پس هر نوع ذکر و نیایش، نوعی فعالیّت و تمرینِ فکری است که مولانا آن را باعث به حرکت در آمدن قوای ذهنی یا اهتزاز فکر می داند:

ذکر آرَد فکر را در اهتزاز
ذکر را خورشید این افسرده ساز [۱۱]

در جای دیگر در ضرورت دعا- فارغ از اینکه دعاهای ما اجابت می شود یا خیر- می فرماید:

ای اخی دست از دعا کردن مدار
با اجابت یا ردِّ اویت چه کار؟ [۱۲]

البته بارها به این آیه ی قرآنی استناد فرموده که: (( اُدعونی اَستَجِب لَکُم )) (مرا بخوانید تا شما را اجابت کنم {حتی اگر فاسق و بت پرستید }):

گفت حقّ: گر فاسقی و اهلِ صنم
چون مرا خوانی، اجابت ها کنم [۱۳]

@Rumi_house
ادامه ی مطلب👇👇👇