🅾️ وهم محافظه‌کاری در ایران
✍🏼 اشکان زارع

🌀 صحبت از محافظه‌کاری در ایران حال، ارجاع به پدیده‌ای ممتنع و موهوم است.
ادموند برک بنیانگذار محافظه کاری است ، او به ما می‌آموزد که محافظه‌کاری اصیل دفاع از استبداد یا تحجر نیست، که پاسداری از نهادهای آزموده‌شده تاریخ از طریق اصلاح تدریجی است؛ وانگهی «دولتی که ابزار تغییر نداشته باشد، ابزار حفظ خود را هم ندارد».

✔️ شرایط امتناع محافظه‌کاری در ایران محصول سه گره تاریخی است.
نخست، گسست‌های مداوم انقلابی است. از نگاه ادموند برک جامعه پیمانی میان رفتگان، زندگان و آیندگان است اما زیست سیاسی ایران پیوسته درگیر شوک‌های رادیکال و تلاش برای آغاز از نقطه صفر بوده است.

🧩 در خاکی که پیاپی شخم می‌خورد، سنتی ریشه‌دار کمتر شکل می‌گیرد که بتوان از آن مراقبت کرد.
دوم، اقتصاد فشل و غیاب طبقات مستقل است. محافظه‌کاری نیازمند آریستوکراسی محلی، اصناف قدرتمند و مالکیت خصوصی ریشه‌دار است تا در برابر تمرکز قدرت بایستند.
در ایران، انحصار نفت و ثروت در دست دولت، پیدایش نهادهای میانجی را عقیم گذاشته و جامعه ایرانی همواره میان اقتدارگرایی صلب و انفجارهای توده‌ای معلق کرده است.
سوم، مسخ مفهوم سنت و تقلیل آن به ایدئولوژی است.
سنت برکی امری زنده، عرفی و منعطف است که با تجربه جمعی صیقل می‌خورد. در ایران، اما سنت جای خود را به دگم‌های صلب و جزمیت‌های فقهی-سیاسی داده است؛ نوعی رادیکالیسم وارونه که هیچ نسبتی با خرد عرفی ندارد.
در غیاب تداوم تاریخی، نهادهای مدنی مستقل و قابلیت نوسازی تدریجی، آنچه در ایران محافظه‌کاری خوانده می‌شود، تنها وهمی از سنت و نقابی بر تصلب سیاسی است.
پ ن:
خلاصه مراقب باشید و بدانید‌ که‌ کلیسا‌ مسجد نیست و مسجد کلیسا نیست!

#محافظ_کاری #کانسرواتیسم

⚛️ @ReverseMatrix | هنر آگاهانه زیستن