🔴جهان در گروگان یک تنگه؛ انتقام جغرافیا از رؤیای جهانی‌سازی / وقتی ایران درس برتری جغرافیایی به جهان می‌دهد / The New York Times

♦️شوک در شریان تجارت

🟠جهانی که گمان می‌کرد فناوری و جهانی‌سازی فاصله‌ها را از میان برده‌اند، با انسداد یک گذرگاه در خلیج فارس به محدودیت‌های خود پی برد. هفت ماه پس از آغاز جنگ با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، اختلال در مسیرهای انتقال انرژی و کالا، قیمت حامل‌های انرژی را افزایش داده و در افزایش نرخ بهره، اختلال تولید صنعتی، تهدید برداشت محصولات کشاورزی و گسترش اعتراضات از سوریه تا گواتمالا نقش داشته است.

🟠ایران با مختل کردن تردد در تنگه هرمز، مهم‌ترین گلوگاه انرژی جهان، نشان داد موقعیت جغرافیایی می‌تواند برتری قدرت‌های بزرگ را به چالش بکشد. هم‌زمان، حوثی‌های مورد حمایت ایران در یمن، باب‌المندب در ورودی جنوبی دریای سرخ را تحت کنترل گرفتند. اگرچه جریان نفت دوباره برقرار شده، عبور نفتکش‌ها عمدتاً با اسکورت نیروی دریایی آمریکا ممکن شده است. این تحولات یادآورند که در اقتصاد دیجیتال نیز کالاها باید از مسیرهای فیزیکی عبور کنند و کنترل تنگه‌ها می‌تواند زندگی میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار دهد.

🔴اقلیم علیه زنجیره‌ها

🟠جنگ تنها عاملی نیست که نقشه تجارت جهانی را از نو ترسیم می‌کند. خشکسالی تابستانی سطح آب رودخانه‌های راین و دانوب در اروپا را پایین آورد، حمل‌ونقل بار را مختل کرد، هزینه جابه‌جایی را افزایش داد و تولید صنعتی را محدود ساخت.

🟠کمبود آب حتی جریان برق مجارستان و رومانی را که برای خنک‌سازی راکتورهای هسته‌ای به آب رودخانه وابسته‌اند، تهدید کرد. در آمریکای لاتین، کاهش سطح آب بر اثر پدیده ال‌نینو، محدودیت تردد در کانال پاناما را در پی داشت؛ مسیری که حدود ۴۰ درصد حمل‌ونقل کانتینری آمریکا از آن می‌گذرد.

🟠گرم‌شدن آب‌های قطب شمال به شرکت‌های کشتیرانی چینی امکان داده نخستین مسیر تجاری منظم را در اقیانوس منجمد شمالی برقرار کنند؛ تحولی که رقابت راهبردی آمریکا و چین را تشدید می‌کند و توجه ترامپ به گرینلند نیز با آن پیوند دارد. تغییرات اقلیمی هم گذرگاه‌های قدیمی را تهدید می‌کند و هم مسیرهایی تازه در برابر قدرت‌ها می‌گشاید.

🔴سلاح‌شدن موقعیت جغرافیایی

🟠نظم بین‌المللی پس از جنگ جهانی دوم بر همکاری، قواعد مشترک و آزادی کشتیرانی استوار بود، اما فرسایش اعتماد و گسترش سیاست اجبار، این بنیان را تضعیف کرده است. آمریکا از سلطه بر شبکه مالی جهانی برای مسدودسازی دارایی‌ها و معاملات رقبایش استفاده کرده و چین با تکیه بر ذخایر عناصر کمیاب به دیگران فشار آورده است.

🟠اکنون ایران نیز از مزیت جغرافیایی خود بهره می‌گیرد و علاوه بر اختلال در تردد، مالکان کشتی‌ها را برای پرداخت هزینه عبور از هرمز تحت فشار قرار داده است. این روند اصل دسترسی آزاد به آبراه‌های بین‌المللی را به پرسش می‌کشد، در حالی که تمایل آمریکا به تضمین آن کاهش یافته است.

🟠تحرکات دریایی چین پیرامون تایوان و جایگاه راهبردی اوکراین، با بنادر دریای سیاه و زمین‌های حاصلخیزش، نشان می‌دهند رقابت قدرت‌ها همچنان به موقعیت سرزمینی وابسته است. احداث خطوط لوله جایگزین و پیشرفت فناوری شاید نقشه‌ها را تغییر دهد، اما با تضعیف نظم موجود، جغرافیا بیش از پیش شکل و مسیر منازعات جهانی را تعیین خواهد کرد.


✅ با روندنگار، از هیچ تحول بین‌المللی جا نخواهید ماند
⭕️@Ravandnegarr