Panah Farhadbahman 🎒

پشت پردهٔ معمای یک پایگاه هوایی در بریتانیا

این گزارش بر پایهٔ گفت‌وگوی نیویورک‌تایمز با مسئولان تحقیق و مقام‌های امنیتی بریتانیا، آلمان، اسرائیل و آمریکا تهیه شده است؛ افرادی که از هشدارهای مربوط به طرحی برای هدف قرار دادن پایگاه‌های آمریکا در بریتانیا و اروپا اطلاع داشتند. برخی مقام‌ها از بیان جزئیات پرونده خودداری کردند. برخی دیگر اذعان کردند که تصویر کامل ماجرا حتی برای خودشان هم روشن نیست. بیشتر آنها به‌دلیل حساسیت تحقیقات، به شرط فاش نشدن نامشان صحبت کردند.

نویسندگان: مایکل دی. شیر، اریک اشمیت، مگان اسپشیا و آدام گلدمن

سه ون سفید، نیمه‌شب از میان منطقه‌ای خوش‌منظره در روستاهای انگلستان می‌گذشتند و از جاده‌های پیچ‌درپیچ به سوی یک پایگاه هوایی بریتانیا می‌رفتند؛ پایگاهی که آمریکا برای جنگ علیه ایران از آن استفاده می‌کند.
ساعت ۱۲:۴۵ بامداد یکشنبه بود که یکی از مردان داخل ون‌ها، به دلایلی که هنوز روشن نیست، با خدمات اضطراری تماس گرفت. این تماس نخستین نشانه را به مقام‌ها داد که شاید طرح تروریستی‌ای که نزدیک به دو هفته پیش اطلاعاتی درباره‌اش دریافت کرده بودند، وارد مرحلهٔ اجرا شده باشد.
پلیس به‌سرعت نیروهای مسلح را به محل اعزام کرد و آن مرد و چهار همراهش را بازداشت کرد. در عکس بی‌کیفیتی که بعدتر به رسانه‌ها درز کرد، پنج مرد با بالاتنهٔ برهنه کنار جاده نشسته بودند و دست‌هایشان از پشت بسته شده بود.
مقام‌های امنیتی چند کشور به نیویورک‌تایمز گفتند اینکه چرا آن مرد با پلیس تماس گرفته، همچنان محل بحث میان تحقیق‌کنندگانی است که می‌کوشند بفهمند آن شب چه اتفاقی افتاده است. این مقام‌ها، به‌دلیل ادامه داشتن تحقیقات، خواستند نامشان فاش نشود.
این فقط یکی از ابهام‌های فراوانی است که مقام‌ها هنوز نتوانسته‌اند روشن کنند.
آن تماس زنجیره‌ای از اتفاقات را به راه انداخت: بازداشت مردان به ظن تروریسم، تخلیهٔ شتاب‌زدهٔ ۸۵ خانه، جست‌وجوی ون‌ها با ربات خنثی‌سازی بمب برای یافتن مواد منفجره و تشکیل جلسهٔ امنیت ملی به دعوت اندی برنهام، نخست‌وزیر بریتانیا. او بعدتر گفت «نشانه‌های قوی از نقش داشتن ایران» وجود دارد.
اما نقش داشتن در چه چیزی، دقیقاً؟ برنهام و دیگر مقام‌های بریتانیا پاسخ‌های چندانی نداده‌اند. هنگام بازرسی پلیس، هیچ مادهٔ منفجره‌ای در ون‌ها نبود. هر پنج مرد هم ظرف یک روز با قید وثیقه آزاد شدند؛ برخوردی که معمولاً با مجرمان عادی می‌شود، نه مظنونان تروریسم. همچنین ممکن است ضرورت محرمانه نگه داشتن شواهد دست مقام‌ها را بسته باشد؛ شواهدی که در نتیجه نمی‌توان به آنها در دادگاه کیفری استناد کرد.
پلیس برای یافتن کسانی که این مردان را به خدمت گرفته بودند، تحقیقات گسترده‌ای را آغاز کرده است. یکی از مقام‌ها این مردان را «ساده‌لوح‌های بی‌خبر» توصیف کرد. مقام‌های آمریکایی و بریتانیایی معتقدند این عملیات به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یا یک قرارگاه نظامی دیگر در تهران مرتبط است. عباس عراقچی، وزیر خارجهٔ ایران، این اتهام‌ها را رد کرده است.
برای بریتانیا، اتفاقات شش روز گذشته یادآوری روشنی بود، هرچند گاه گیج‌کننده، که پیامدهای جنگی که هشت ماه پیش به رهبری آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، می‌تواند فراتر از افزایش قیمت نفت باشد.
سپاه پاسداران در ماه ژوئیه با انتشار بیانیه‌ای هشدار داد که اجازه دادن به آمریکا برای استفاده از این پایگاه، «لندن را مسئول» اقدامات آمریکا می‌کند. در این بیانیه آمده بود: «هر پایگاهی که برای حمله به خاک ایران از آن استفاده شود، هدفی مشروع برای نیروهای ماست.»
مقام‌ها هیچ نشانهٔ مشخصی پیدا نکردند که نشان دهد مردان داخل ون‌ها در مراحل پایانی تدارک یک حمله بوده‌اند.
در تعطیلات آخر هفته، فرماندهان اطلاعات تازه‌ای دریافت کردند. به گفتهٔ یک مقام آمریکایی، این اطلاعات در ادامهٔ همان هشدارهایی بود که ماه گذشته دربارهٔ تهدیدها مطرح شده بود، اما این بار جزئیات مشخص‌تری داشت و فوریت بیشتری را نشان می‌داد. دو مقام آمریکایی روز یکشنبه گفتند آمریکا به‌سرعت هر ۱۲ بمب‌افکن بی‌۱ نیروی هوایی خود را از این پایگاه خارج کرد. آنها برای صحبت دربارهٔ مسائل