آیا روایات شیعه درباره انس و وحشت مردگان متناقض‌اند؟🤔#پرسش:
تناقض‌گویی امامان شیعه در مورد مردگان!
امام صادق علیه السلام: اهل قبور با زائران خود انس می‌گیرند و هرگاه زائران از آنها غائب شوند، احساس وحشت می‌کنند.
«عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ اِبْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ حَفْصِ بْنِ اَلْبَخْتَرِيِّ وَ جَمِيلِ بْنِ دَرَّاجٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ: فِي زِيَارَةِ اَلْقُبُورِ قَالَ إِنَّهُمْ يَأْنَسُونَ بِكُمْ فَإِذَا غِبْتُمْ عَنْهُمُ اِسْتَوْحَشُوا.»(الکافي، ج ۳، ص ۲۲۸)
امام کاظم علیه السلام: هرگز چنین نیست و اهل قبور با غائب شدن زائرانشان احساس وحشت نمی‌کنند.
«وَ قَالَ صَفْوَانُ بْنُ يَحْيَى لِأَبِي اَلْحَسَنِ مُوسَى بْنِ جَعْفَرٍ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ: بَلَغَنِي أَنَّ اَلْمُؤْمِنَ إِذَا أَتَاهُ اَلزَّائِرُ آنَسَ بِهِ فَإِذَا اِنْصَرَفَ عَنْهُ اِسْتَوْحَشَ فَقَالَ «لَا يَسْتَوْحِشُ».»
صفوان بن یحیی به امام کاظم علیه السلام عرض کرد: خبری به من رسیده است که هرگاه کسی برای زیارت مؤمن درگذشته‌ای می‌رود، او با زائر انس می‌گیرد و از تنهایی بیرون می‌آید و هنگامی که زائر از نزد او بازمی‌گردد، او را وحشت فرا می‌گیرد. آن حضرت فرمود: «نه، احساس وحشت نمی‌کند.» ( من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص ۱۸۱)
💠#پاسخ:💠
▫️ ۱. محدث برجسته، یعنی شیخ حر عاملی، بیان می‌کند که روایتی که سخن از دچار وحشت شدن اموات پس از رفتن زائران قبرشان دارد، ناظر به برخی زائران است و روایتی که دچار وحشت نشدن اموات را مطرح می‌کند نیز ناظر به برخی دیگر از زائران است:
«أَقُولُ: هَذَا مَخْصُوصٌ بِبَعْضِ الزَّائِرِينَ دُونَ بَعْضٍ فَلَا يُنَافِي الْأَوَّلَ.»
📚 وسائل الشيعة، ج ۳، ص ۲۲۲
❕مرحوم محدث بحرانی این بیان را چنین شرح و تفسیر می‌دهد که وحشت و ترس میت، آنجایی است که زائرش از خانواده و نزدیکان او باشد؛ چراکه میت با این زائران رابطه عمیق‌تری داشته است. اما عدم وحشت و ترس میت، آنجایی است که زائر از خانواده و نزدیکان میت نباشد:
«أقول: يمكن الجمع بين هذا الخبر و ما تقدمه بالفرق بين ما إذا كان الزائر من أهل الميت و أقاربه و عدمه فتحمل الأخبار المتقدمة على الأول و هذا على الثاني.»
📚 الحدائق الناضرة في أحكام العترة الطاهرة، ج ۴، ص ۱۷۰
👌 بنابراین، تضادگویی در بیان امامان علیهم السلام صورت نگرفته است؛ آنجایی که میت با رفتن زائر قبرش دچار ترس و وحشت می‌شود، جایی است که زائر از اهل بیت و نزدیکان او بوده و انس‌گیری و پیوند میت با او عمیق‌تر است و طبیعتاً میت با رفتن چنین زائری احساس وحشت می‌کند. اما آنجایی که زائر از نزدیکان میت نیست، طبیعتاً آن پیوند عمیق عاطفی وجود ندارد؛ لذا ترس و وحشتی هم بر میت وارد نمی‌شود.
▫️ ۲. در اینجا پاسخ دیگری هم وجود دارد و آن اینکه بر اساس مستندات دینی، مردگان پس از مرگ دنیوی وارد جهان برزخ شده و در آنجا یا وارد بهشت برزخی و یا وارد جهنم برزخی می‌شوند. در ذیل، در این رابطه توضیح داده‌ایم:
💠
https://t.me/Rahnamye_Behesht/16017🔸 برخی از مؤمنان به سبب اعمال زشت و گناهانشان وارد جهنم برزخی می‌شوند؛ اما از آنجایی که مؤمن بوده‌اند، خداوند به آنان لطف کرده و آنان را از اعمال خیری که اهالی دنیا برایشان انجام می‌دهند، بهره‌مند ساخته و به سبب آن اعمال خیر، از عذابشان در برزخ کاسته می‌شود:
«وَ قَالَ عُمَرُ بْنُ يَزِيدَ قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع يُصَلَّى عَنِ الْمَيِّتِ فَقَالَ نَعَمْ حَتَّى إِنَّهُ لَيَكُونُ فِي ضِيقٍ فَيُوَسِّعُ اللَّهُ عَلَيْهِ ذَلِكَ الضِّيقَ ثُمَّ يُؤْتَى فَيُقَالُ لَهُ خُفِّفَ عَنْكَ هَذَا الضِّيقُ بِصَلَاةِ فُلَانٍ أَخِيكَ عَنْكَ ... يُوَسَّعُ قَبْرُهُ مِنَ الضِّيقِ إِلَى يَوْمِ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ وَ يَكُونُ مَسْخُوطاً عَلَيْهِ فَيُرْضَى عَنْهُ ... أَدْفَعُ الْعَذَابَ عَنِ الْأَمْوَاتِ بِدُعَاءِ الْأَحْيَاءِ ... تُوَسَّعُ عَلَيْهِ مَضَاجِعُهُ.»
📚 من لا يحضره الفقيه، ج ۱، ص ۱۸۳؛ مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج ۲، ص ۱۱۱ به بعد
❕این اموات مؤمن که در جهنم برزخی هستند، با زائران قبورشان انس می‌گیرند و هنگامی که زائران از آنان خداحافظی می‌کنند، دچار وحشت می‌شوند؛ اما اموات مؤمنی که در بهشت برزخی هستند، با رفتن زائرانشان دچار ترس و وحشت نمی‌شوند.
👌 بنابراین، اگر امام صادق علیه السلام فرمودند مردگان دچار وحشت می‌شوند، مقصودشان اموات مؤمنِ جهنمی بوده است و اگر امام کاظم علیه السلام فرمودند که دچار وحشت نمی‌شوند، مقصودشان اموات مؤمنِ بهشتی بوده است.
#شیعه_پاسخ
@Rahnamye_Beheshtshiapasokh.com 
