رادیو شاهنامه

🏵سخنرانی ژاله آموزگار در بزرگداشت ایرج افشار 


📻رادیو شاهنامه آوای رسای دوستداران شاهنامه و زبان فارسی
🎼تهیه شده در استودیو باشگاه شاهنامه پژوهان


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

#جواد_طباطبایی:


در آغاز فرمانروایی ساسانیان، ایرانیان کشور خود را در ادامۀ نام باستانی آن «ایرانشهر» نامیده بودند. «ایرانشهری» هر امر منسوب به این واقعیت تاریخی است. این ایرانشهر، چنان‌که محمد بن جریر طبری گفته، تداوم تاریخی «استثنایی» داشته و تا سدۀ ششم نیز این نام برای ایران رواج داشته است که می‌توان آن را در همۀ تاریخ‌های این دوره دید. چنان‌که می‌دانیم، نام ایران بیش از هزار بار در شاهنامه آمده، اما به جای نام «ایرانشهر» «شهرِ ایران» ــ به همان معنا که در دیگر نوشته‌های تاریخی این دوره نیز آمده چندین بار تکرار شده است. دلیل این‌که ایرانشهر در حماسۀ ملّی نیامده این است که «ایرانشهر» با وزن شعری آن اثر سازگار نبوده است، چنان‌که در بیت زیر می‌توان دید که اگر به جای شهر ایران ایرانشهر آمده بود اخلالی در شعر ایجاد می‌کرد :

سپهبد سوی شهر ایران کشید
سپه را به نزد دلیران کشید


بنابراین، ایرانشهر نامی تاریخی است.



#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

#جواد_طباطبایی :

سببِ اینکه ایرانیان خود را به عنوانِ ملتی واحد فهمیده، اما واژه‌ای برای آن جعل نکرده‌اند، این است که روندِ تبدیل به ملت در ایران امری طبیعی بوده‌است. تحولِ مضمونِ معناییِ واژهٔ نِیشن در زبان‌های اروپایی با آغازِ روندِ تجزیهٔ امپراتوریِ مقدس هم‌زمان است. در امپراتوریِ مقدس، سیاستِ اقوامِ مسیحی عینِ دیانتِ آنان - معنای نخستِ واژهٔ نیشن در زبان‌های اروپایی و ″ملت″ در عربی و فارسی - بود، یعنی همهٔ اقوامِ مسیحی گروه‌هایی دینی در درونِ رِسپوبلیکا کریستینا بودند، اما از زمانی که رخنه‌ای در ارکانِ سلطنتِ پاپی و امپراتوری افتاد، سیاستِ اقوامِ اروپایی، که به تدریج به ″ملی″ شدن میل می‌کرد، عینِ دیانتِ آنان نمی‌توانست باشد. سیاستِ ایرانیان، هرگز، عینِ دیانتِ خلافت نبود، یعنی، اگر بتوان گفت، پیوسته، ″ملی″ در معنای جدید آن بود، و برای توصیفِ این واقعیتِ بدیهی نیازی به جعلِ اصطلاحِ جدید نبود. تصریح محمد بن جَریر طَبَری، مبنی بر این که تاریخِ ایرانیان تداومی خلاف‌آمدِ عادت داشته، به معنای آن است که تاریخِ ایران پیوسته تاریخِ ″ملی″ بوده‌است.



#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

#جلال_خالقی_مطلق :


يک قطعه خيلی مشهوری در شاهنامه هست در ضديت با اعراب که :« ز شير شتر خوردن و سوسمار/ عرب را بدان‌جا رسيده است کار/ که تاج کيانی کند آرزو/ تفو بر تو‌ ای چرخ گردون تفو...» اين‌ها مال شاهنامه نيست. اين‌ها را کسان ديگری از شعوبيه و ايرانيان خيلی وطن‌دوست تحت‌تاثير شاهنامه سروده‌اند و وارد شاهنامه کرده‌اند. از سوي ديگری در شاهنامه ابيات ضد عرب هست که چند بيتش را خواندم. در نامه رستم فرخزاد به برادرش، اعراب شديدا مورد تهاجم قرار مي‌گيرند و اين از خود فردوسی نيست، بلکه در ماخذ فردوسی بوده، ولي فردوسی اين‌ها را با علاقه سروده، وگرنه می‌توانست اين‌ها را کنار بزند و به شاهنامه منتقل نکند. از خود کلام معلوم است که فردوسی اين‌ها را با احساس سروده، يعنی به آن‌ها اعتقاد داشته. در زمان ساسانيان اعراب به ايران حمله کردند و ايران را گرفتند و پيروز شدند. بنابر‌اين چيز آشکار و روشنی است که مردمي که از وطنشان دفاع می ‌کنند، به دشمن حمله می‌کنند. اين ارتباطی به نژادپرستی ندارد. معلوم است که در ميان دعوا حلوا قسمت نمی‌کنند.


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

#سجاد_آیدنلو:


ما هویتی با عنوان «فارس» نداریم، هویت فارسی نداریم، این اصطلاح اشتباه است. فارس نام استانی در ایران است که، چون دو سلسله هخامنشیان و ساسانیان برخاسته از آن‌جا بودند، بنابر قاعده‌ی مجاز، در متون عربی و یونانی از آن در اشاره به ایران استفاده شده است. چنان‌که «ملوک‌فرس» یعنی پادشاهان ایران و «اهل‌الفارس» یعنی مردم ایران اعم از تبریزی یا کردی‌زبان یا اصفهانی یا .... ما یک هویت ایرانی و یک زبان فارسی داریم. برای همین نظامی به خودش می‌گوید «دهقانِ فصیحِ پارسی‌زاد»؛ که در اینجا پارسی یعنی ایرانی. نژاد پارس نداریم، هویت پارس نداریم. ما هویت ایرانی داریم. این که کسانی خودشان را ایرانی ندانند خب انتخاب خودشان است؛ اما این‌که بگویند «ما فارس نیستیم» بدانند ما هویت فارس نداریم. همه‌ی اهالی این کشور ایرانی هستند با زبان ملی فارسی؛ نه هویت فارس، نه هویت کرد و نه هویت ترک.


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

🎙سخنان #عباس_زریاب_خویی درباره فردوسی و شاهنامه


📻رادیو شاهنامه آوای رسای دوستداران شاهنامه و زبان فارسی


🌅نگاره : #حجت_شکیبا
🎼تهیه شده در استودیو باشگاه شاهنامه پژوهان


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

#جلال_خالقی‌_مطلق :

به تصور من، خیلی کسانی پیش و پس از فردوسی بودند، که برای استمرار و پایداری زبان فارسی کوشش کردند، منتهی شاهنامه و فردوسی نقطه اوج قرار گرفت. افرادی که ما امروز نام خیلی از آن‎ها را نمی‌دانیم، چون آثاری که از قرن سوم، چهارم و پنجم به دست ما رسیده، بسیار اندک است و در نتیجه ما خیلی مطالب را نمی‌دانیم و چه بسا اشخاصی که درباره زبان فارسی و هویت ملی ما بسیار کوشش کرده‌اند، ولی گمنامند. در نتیجه ما فقط چند تن در این حوزه می‌شناسیم و از آن‌ها یاد و سپاسگزاری می‌کنیم. بنابراین شاید قبل از یعقوب هم کسانی بوده‌اند، ولی نخستین کسی که ما در این زمینه می‌شناسیم، یعقوب لیث صفاری،  با آن جمله معروف «چیزی که من اندر نیابم، چرا باید گفت» در برابر قصیده شاعری است که او را با زبان عربی مدح گفته بود. البته ما امروز متوجه اهمیت این جمله هستیم، ولی گمان نمی‌کنم که آن‌طور که باید و شاید، اهمیت آن را در ظرف زمان خودش متوجه باشیم.


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

🏵سخنرانی #سجاد_آیدنلو درباره بیت های افزوده شاهنامه

📻رادیو شاهنامه آوای رسای دوستداران شاهنامه و زبان فارسی
🌅نگاره : #آیدین_سلسبیلی
🎼تهیه شده در استودیو باشگاه شاهنامه پژوهان


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

#سجاد_آیدنلو:

ما به زبان محلی و مادری‌مان افتخار می‌کنیم، چنان‌که به زبان ملی‌مان فارسی. همۀ زبان‌های محلی و مادری در پیوند با زبان ملی ارزشمند هستند. اما اگر زبان دست‌مایه‌ی هویت‌سازی و ملت‌سازی بشود اشتباه است. یعنی کردی‌زبانان عزیز ایران، هویت و ملیت و فرهنگ‌شان ایرانی است، اما اگر با استناد به زبان کردی بگویند «ملت کرد» این اشتباه است. کردی‌زبان‌های عزیزِ ما ایرانی هستند؛ چه‌این‌که به‌لحاظ هویتی هیچ تفاوتی میان کردی‌زبان و تبریزی و سنندجی و اصفهانی و شیرازی وجود ندارد. حالا اگر زبان ترکی هم دست‌مایه کسانی بشود و بگویند «ملت ترک» و درپی آن یک تبریزی را از یک اصفهانی و سنندجی و کرد و شیرازی جدا کنند اشتباه است. زیرا زبان‌های مادری در قالب هویت و فرهنگ ایرانی مطرح می‌شوند؛ و این یک نکته‌ی علمی است. اگر کسی مخالف این‌ها است، این نظر شخصی اوست، اما ما نمی‌توانیم نظر شخصی را به‌عنوان بیانیه و گزاره اعلام کنیم. تمامِ اهالی ایران ایرانی‌اند و هویت مشخص و پُرپیشینه ایرانی با زبان ملی ارزشمند فارسی و زبان‌های ارزشمند مادری دارند. یک ملیت، یک فرهنگ و یک هویت به نام ایران و ایرانی.



#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh

📻رادیو شاهنامه | شماره هفتاد و سوم
🎙آوای رسای دوستداران شاهنامه و زبان پارسی

🔸آنچه در رادیو شاهنامه هفتاد و سوم خواهید شنید  :


▫️ درفش کاویانی (درفش تاریخی و اسطوره ای ایرانیان)
▫️معرفی کتاب منظومه فردوسی در تبعید سروده ادمند گاس
▫️نقالی مرجان صادقی از داستان زال و رودابه| بخش سوم
🎼  به همراه معرفی ریشه در خاک اثری موسیقیایی از مسیح تحویلداری و پوریا اخواص با سروده هایی از فریدون مشیری

⚜️پیشکش به زنده یاد #ابوالفضل_خطیبی


🎙گوینده: محمد ولیان
🎚سردبیر: کوروش جوادی
📚ناظر علمی: دکتر عاطفه نیک مهر
🏠تهیه شده در استودیو #باشگاه_شاهنامه_پژوهان


✔️هر هفته با #رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

#ژاله_آموزگار :

ما همگی مانای فردوسی را در خود داریم این مانا در دست من و شما می گردد. آرش داستانی، نمادیست از من و شما، فردوسی آرش است. او همچون آرش همه وجودش را در شاهنامه می ریزد پرتابش می کند تا سایه بان من و شما شود که در زیر آن هویتمان را فراموش نکنیم. ما همه آرشیم .حافظ آرش است او تفکر عمیق ایرانی را در لابلای سروده های آسمانی اش جای می دهد تا همه بدانند ما اهل تفکر بودیم. سعدی آرش است جهان را در می نوردد توشه بر میچیند یاد میگیرد، داستانهایش مثل می شود تا همه بدانند که جوانمردی را نباید کشت. بیهقی آرش است او وجودش را در داستان حسنک می ریزد تا ما بخوانیم و بدانیم و عبرت بگیریم. ما مانای ایرانی را دست به دست می کنیم به هم می دهیم تا ایران ما همیشه سرفراز بماند. ما فره ایرانی را با چنگ و دندان حفظ می کنیم همچون برزایزد به آب می زنیم از آتش روسفید سر بر می آوریم اما نمی گذاریم فره ایرانی به دست انیران بیفتد.


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

#جواد_طباطبایی:

فردوسی نماینده فکر یک ملت است، و حافظ هم. فارابی هم نماینده فکر یک ملت است. در غرب دولت‌های ملی از قرن شانزدهم آمدند، و به‌واقع آن‌ها با تاخیر بسیار نسبت به ما ملت شدند. ما جلو‌تر از همه آن‌ها ملت بودیم. نام ایران قدیمی‌ترین نام کشوری است که هست. نام ایران هم نام کشور است، هم نام ملت، هم نام دولت. این پیچیدگی این ملت است.اگر بخواهد تحولی ایجاد شود باید ببینیم آن روحی که ما به تدریج از دست دادیم، چه بود. روحی که در همه جا جاری بود. در مسجد ما، کوچه ما، بازار ما، فضاهای معماری ما، رنگ‌های کاشی‌های ما و حتی شعر ما. آن روح بود که آن کالبد را ایجاد می‌کرد و در هر کالبدی که می‌ساختیم جاری می‌شد. ما آن روح را از دست دادیم. اگر بشود آن چیزی که افلاطون کالاپولیس (شهر زیبا) نامیده و ترجمه‌اش کردند به مدینه فاضله‌ای که فارابی گفته، آن شهر زیبا و خوب، را ایجاد کرد، ضرورتاً ایرانی خواهد بود.


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

📻رادیو شاهنامه آوای رسای دوستداران شاهنامه و زبان فارسی
🎼تهیه شده در استودیو باشگاه شاهنامه پژوهان


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

🏵«دماوندیه» سروده ملک الشعرای بهار
🎙با آوای #ایرج_گرگین


📻رادیو شاهنامه آوای رسای دوستداران شاهنامه و زبان فارسی
🎼تهیه شده در استودیو باشگاه شاهنامه پژوهان


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

#محمد_علی_اسلامی_ندوشن :


ایران واقعی یعنی ایران فرهنگی و تاریخی نه خاک معین. به عقیده من خاک یکی از اجزای ایران است؛ مظروفی است که فرهنگ و تاریخ سه هزار ساله ما در آن قرار گرفته‌ است. من به عنوان یک ایرانی از همان بچگی به ایران دلبستگی زیادی یافتم، زیرا ایران کشوری است که با کشورهای دیگر فرق دارد، این‌که می‌گوییم ایران، تنها مرز مشخصی نیست. دوره‌های تاریخی و حوادث زیادی بر سر این کشور آمده و سه هزار سال تاریخ مکتوبی که دارد. حوادث و پستی بلندی‌های زیادی بر آن گذشته است، این مجموعه یادگارها و خاطرات است که ایران را برای ما تشکیل می‌دهد. ایران با کشورهای دیگر تفاوتی ندارد، خاک با خاک فرقی ندارد، خاک ایران و قزاقستان فرقی ندارند آن‌چه که تفاوت به وجود آورده است حوادث و جریاناتی است که بر سر این کشور آمده است که نتیجه آن فرهنگ و تاریخی است که ایجاد شده و از مردمش باقی مانده است؛ این فرهنگ و تاریخ به قیمت سختی‌ها و بلاهای بسیار به دست آمده است.


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

#قدمعلی_سرامی :

زور بدنی و تنی پهلوانان باید هم‌طراز با زور روانی آنان شده تا بتوانند شایستگی حراست از مرزهای کشور را پیدا کنند. هر پهلوانی باید یکسری اصول روانی و روحی را رعایت کند که نخستین اصل مهم از این اصول دلبستگی کامل به آب و خاک است. بنابراین میهن پرستی رکن رکین و اصل اساسی پهلوانی است. از قرن پنجم هجری به بعد واژه پرستیدن صرفا معادل خداپرستی گرفته شده است. به عبارتی اگر به کسی میهن پرست می‌گفتند به معنای آن بود که آن شخص میهن را جای خدا گرفته و به‌جای خداوند، وطنش را می‌پرستد، در صورتی که چنین چیزی نیست و به عبارتی این مساله تهمتی بود از طرف دیگران که برخی اعراب در زمره آنها بودند به ایرانیانی که وطنشان را دوست می‌داشتند. پرستیدن ریشه‌ای کهن و اوستایی دارد و به معنای پیرامون چیزی ایستادن است، به عنوان مثال وطن‌پرست کسی است که به وطن خود تعصب می‌ورزد و تمام فکر و ذکرش حفظ و حراست از میهن است.


#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

#شهریار_عدل :

این موضوع باید روشن شود که ایران در چارچوب مرزهای فعلی یک چیز است و ایران در بُعد فرهنگی، یعنی «جهان ایرانی» و تمدن و استمرارش در تاریخ، یک موضوع دیگر که لزوماً قابل انطباق نیستند. این «جهان ایرانی» لزوماً قابل انطباق با ایران «درون‌مرزی» و«برون‌مرزی» که بُعد سیاسی هم دارد نیست.

#رادیو_شاهنامه
@radioshahnameh
Radioshahname.com

🌄فردوسی نخستین آفرینش ماست. تقدیم به ملت بزرگ ایران


@TheDeathSymphonyofShabdiz