🔊
💢 به فرانسوی: Rayon X
💢یا گاهی پرتو رونتگن :Röntgen radiation
نوعی از تابش الکترومغناطیسی با طول موج حدود ۰٫۰۱ تا ۱۰ نانومتر معادل با ۳۰ پِتاهرتز تا ۳۰ اِگزاهرتز (۱۶ ۱۰×۳ تا ۱۹ ۱۰×۳ هرتز)و
انرژی بین ۱۰۰ الکترون‌ولت تا ۱۰۰ کیلوالکترون‌ولت است.
طول موج پرتو ایکس از طول موج پرتو فرابنفش کوتاه‌تر و از طول موج پرتو گاما بلندتر است.
نام دیگر اشعهٔ ایکس، پرتو رونتگن است، که برگرفته از نام ویلهلم رونتگن، کاشف آن است.
علت نام‌گذاری پرتو ایکس از طرف ویلهلم رونتگن نشان دادن کشف یک نوع پرتو که ناشناخته بود، است.⁉️‼️‼️‼️‼️
تاریخچه آن:
پرتو ایکس در سال ۱۸۹۵ توسط ویلهلم رونتگن، فیزیکدان آلمانی کشف شد و به دلیل ناشناخته بودن ماهیت آن، پرتو ایکس نامیده شد؛ یعنی با قرار دادن آن در میدان‌های مغناطیس و الکتریکی به هیچ وجه منحرف نمی‌شود.
این پرتو قدرت نفوذ بسیاری دارد و تقریباً از هر چیزی به جز استخوان و فلز (اوربیتال d) می‌گذرد.🦴🔩
"اوربیتال چه ارتباطی با اشعه ایکس دارد؟"
⭕️در قسمتهای بعد بیشتر راجع به این میدانیم..
اولین عکس پرتو ایکس از دست همسر رونتگن گرفته شد که انگشتر او به خوبی در عکس مشخص است. 💍
پرتوهای ایکس چه نوع امواجی هستند؟
این گمان که پرتوهای ایکس، امواج الکترومغناطیس با طول موج بسیار کوتاه هستند، به کمک یک آزمایش پراش دوگانه که در سال ۱۹۰۶ توسط سی.گ. بارکلا انجام گرفت، تأیید شد.✔️
این پرتو چگونه کشف شد؟؟
ویلهلم رونتگن (Wilhelm Roentgen)، استاد فیزیک در وورسبورگ، اولین کسی بود که راهی را برای نمایان کردن داخل بدن، بدون انجام عمل جراحی پیدا کرد. او در حال آزمایش هدایت الکتریسیته از طریق گاز‌های کم‌فشار با استفاده از یک سیم القایی و یک لوله شیشه‌ای بود که به طور تصادفی یک اشعه مرموز را کشف کرد که قادر به روشن کردنِ صفحه فلورسنت در چند متر آن طرف‌تر است. او وقتی دستش را بین پرتو و صفحه گذاشت، سایه‌ای از استخوان‌های خودش را مشاهده کرد.🩻 آزمایش‌های بیشتر نشان داد که صفحه فلورسنت می‌تواند با یک صفحه عکاسی جایگزین شود و این چنین بود که «اشعه ایکس» متولد شد. بعد‌ها رونتگن به خاطر کشف خود اولین جایزه نوبل فیزیک را به دست آورد.
🏆
تمایز پرتوی ایکس و گاما در چیست؟؟
هیچ توافق جامعی برای تمایز بین پرتوهای ایکس و گاما وجود ندارد.
یکی از روش‌های تعیین تمایز بین این دو پرتو، بررسی منبع آن است؛
پرتو ایکس از الکترونها
و پرتو گاما از هستهٔ اتم
ساطع میشود.
تمایز دیگر پرتو گاما و پرتو ایکس، بر اساس طول موج است، پرتوهای دارای طول موج‌های پایین، برای مثال ۰٫۱ آنگستروم، در دسته‌بندی پرتو گاما قرار می‌گیرند.☢☢☢☢☢☢
با این معیار درصورتی‌که فقط طول موج مشخص باشد می‌توان فوتون را در یک دسته‌بندی مشخص قرار داد.
هرچند برخی روش‌های اندازه‌گیری قادر به تمیز دادن طول موج‌های مختلف نیستند، اغلب این دو تعریف با هم منطبقند چراکه پرتوهای الکترومغناطیس ساطع شده از تیوب‌های پرتو ایکس دارای طول موج بلندتر و انرژی فوتون پایین‌تری نسبت به پرتوهای ساطع شده از هسته‌های پرتوزا هستند.
گاهی، به غیر از این دو تعریف، در زمینه‌ای خاص، تعاریفی بر اساس سوابق تاریخی، تکنیک‌های اندازه‌گیری (تشخیص) یا نوع مصرف آن کاربرد پیدا می‌کنند. با این حال، پرتو گامای مورد استفاده در امور پزشکی و صنعتی، به عنوان مثال برای پرتو درمانی، دارای طول موج ۷ تا ۲۱ مگاالکترون‌ولت است، که می‌توان آن را در دسته پرتو ایکس نیز قرار داد.⚡️⚡️
تأثیر پرتو ایکس بر مواد از سه راه صورت می‌گیرد؛شدت هر یک از این تأثیرات بستگی به انرژی پرتو ایکس دارد.
اثر فوتوالکتریک
اثر کامپتون
اثر پراکندگی رایلی.
به دلیل اینکه انرژی فوتون‌های پرتو ایکس از انرژی پیوندهای شیمیایی بالاتر است، خواص شیمیایی ماده در آن اثری ندارد.
مکانیسم واکنشی غالب در رژیم پرتو ایکس نرم و پرتو ایکس سخت با انرژی پایین⬇️، اثر فوتوالکتریک است.
برای رده انرژی‌های بالا⬆️ مکانیسم غالب، مکانیسم اثر کامپتون است.
درباره این اثرات در قسمتهای بعد بیشتر خواهیم دانست...
🔺🔺🔺
#پروتوها #انجمن_علمی_رادیولوژی #Radiology
🩻 @RadioMUKk