👩‍💻 در گذرِ روزهای طبابت؛ روایت‌هایی از تجربه‌های بالینی اعضای کانال

امروز به لطف خداوند توانستم بیماری دختری ۱۵ ساله را تشخیص دهم که بیش از یک سال بود بین پزشکان مختلف سرگردان بود و توسط متخصصان اطفال، داخلی، مغز و اعصاب و قلب ویزیت شده بود.

این مورد را فقط برای این تعریف می‌کنم که پزشکان جوان به چنین نکاتی توجه داشته باشند.

و البته تأکید می‌کنم که این موضوع به هیچ‌وجه ایرادی از همکارانی که قبلاً او را دیده بودند نیست و نشانه برتری من هم نیست؛ همه آن‌ها از من باتجربه‌تر و توانمندتر هستند.

بیمار، دختر ۱۵ ساله‌ای بود که با سنکوپ‌های مکرر مراجعه کرده بود.
تقریباً همه بررسی‌ها برای او انجام شده بود؛ از جمله:
آزمایش‌های خون، ادرار و مدفوع
بررسی عملکرد تیروئید
آزمایش تب مدیترانه‌ای خانوادگی (FMF)
بررسی عملکرد کلیه
اکوکاردیوگرافی
نوار مغز (EEG) و...

همه نتایج طبیعی بودند و تنها یافته‌ها، وجود آلودگی به کرم روده و آمیب بود.

با خودم گفتم از ابتدا شروع کنیم و یک شرح حال کامل از سنکوپ بگیریم.

بیمار گفت: «وقتی مدت زیادی در مدرسه سر پا می‌ایستم، ناگهان بیهوش می‌شوم.»
بعد از گرفتن شرح حال دقیق، احتمال افت فشار خون وضعیتی (Orthostatic Hypotension) برایم بیشتر شد.

سپس فشار خون را اندازه گرفتیم:
در اندام فوقانی: ۱۱۰/۸۰ میلی‌متر جیوه
در اندام تحتانی: ۱۳۰/۹۰ میلی‌متر جیوه
سپس فشار خون را در حالت نشسته اندازه گرفتیم که ۱۱۰/۸۰ بود.

بعد از اینکه بیمار سه دقیقه ایستاد، فشار خون به ۹۰/۶۰ کاهش یافت و همان لحظه دچار سرگیجه شد و نزدیک بود زمین بخورد.

او را سریع نشاندم و پرسیدم:
«آیا همین علائم همان چیزهایی است که معمولاً هنگام ایستادن طولانی‌مدت برایت اتفاق می‌افتد؟»
گفت: «بله.»

حتی برای رد کردن Brugada Syndrome نیز ECG انجام شد اما هیچ تغییری به نفع این سندرم مشاهده نشد. (لیدهای V1 و V2 در فضای بین‌دنده‌ای دوم قرار داده شد)

سپس از او پرسیدم:
«در طول روز چقدر آب می‌نوشی؟»
پاسخ داد: «فقط یک لیوان آب می‌خورم و بعضی روزها حتی همان را هم نمی‌نوشم.»

بنابراین، مجموعه یافته‌ها بیش از همه با افت فشار خون وضعیتی سازگار بود.

نکته و پیام این ماجرا این است که همیشه باید گام‌به‌گام با بیمار پیش بروید و برای رسیدن به تشخیص عجله نکنید. گاهی با یک شرح حال دقیق و معاینه بالینی ساده می‌توان به تشخیص رسید و بیمار را از انجام بسیاری از آزمایش‌ها و بررسی‌های غیرضروری بی‌نیاز کرد.

توصیه من به هر پزشکی که می‌خواهد کار بالینی را آغاز کند این است که گرفتن شرح حال و انجام معاینه بالینی را به‌خوبی یاد بگیرد و با حوصله برای رسیدن به تشخیص تلاش کند یا دست‌کم بیمار را در مسیر تشخیص صحیح یاری دهد.

همه این‌ها پس از لطف و توفیق خداوند، حاصل آموزش صحیح استادان ماست بخصوص آموزش های مجازی که از استاد گرامی آقای دکتر عبداله صداقت دریافت کرده بودم.

مطمئن باشید اگر با اخلاص و تلاش کار کنید، خداوند مسیر تشخیص را برایتان روشن خواهد کرد.