Psychological ethological theory about human relationships
Attachment theory is a psychological, evolutionary and ethological theory concerning relationships between humans. The most important tenet is that young children need to develop a relationship with at least one primary caregiver for normal social and emotional development. The theory was formulated by psychiatrist and psychoanalyst John Bowlby (1907-1990).
نظریه سبک‌های دلبستگی که برای اولین‌بار توسط جان بولبی در دهه ۱۹۵۰ مورد بررسی قرار گرفت، به دو دسته دلبستگی ایمن و دلبستگی ناایمن تقسیم می‌شوند.
انواع دلبستگی ناایمن در روابط عاطفی:
۱- دلبستگی ناایمن اجتنابی
افرادی که درگیر دلبستگی ناایمن اجتنابی هستند از برقراری ارتباط اجتماعی و عاطفی دوری می‌کنند و احساسات خود را نادیده می‌گیرند. درواقع این افراد در دوران کودکی خود زمانی که از لحاظ عاطفی و… به والدین خود نیاز داشتند، احساسات و خواسته‌هایشان نادیده گرفته شده است. به‌طورکلی این افراد خود را فردی مستقل می‌دانند و تمایلی به صحبت با دیگران ندارند. همچنین افراد مبتلا به دلبستگی اجتنابی در روابط احساساتشان را سرکوب می‌کنند و معمولا اطرافیان خود را افرادی غیرقابل اعتماد می‌دانند.
۲- دلبستگی ناایمن دو سوگرا
دلبستگی دو سوگرا یا دلبستگی ناایمن اضطرابی، نشان‌دهنده سبکی از الگوهای ارتباطی ناسازگار است. این افراد معمولا دارای عزت‌نفس پایین و اضطراب دائمی هستند به همین‌خاطر احتمال اینکه شخص مورد علاقه‌شان را از دست بدهند، وجود دارد. ترس از طرد شدن، شکاکیت، حسادت بیش‌ازحد، وابستگی و نیاز به اطرافیان برای رسیدن به خواسته‌هایشان، حساس به انتقاد، مشکل در تنها بودن، و… از نشانه‌های افراد مبتلا به دلبستگی دو سوگرایی است. این افراد در دوران کودکی در ارتباط با والدینشان احساس گیجی و بی‌ثباتی داشتند یعنی گاهی اوقات، والدین حامی و پاسخگوی نیازهای کودک هستند، در حالی که در برخی مواقع، با نیازهای فرزندان خود هماهنگ نیستند.
۳- دلبستگی ناایمن نامنظم
افراد مبتلا به دلبستگی نامنظم یا آشفته خود را لایق یک زندگی آرام یا یک رابطه صمیمی نمی‌دانند. ناتوانی در برقراری صمیمیت از مشخصه‌های بارز این نوع دلبستگی است چراکه افراد مبتلا به این مشکل، در روابط عاطفی خود گاهی مهربان و گاهی رفتار غیرقابل پیش‌بینی مانند پرخاشگری از خود نشان می‌دهند. اگر به گذشته این افراد نگاهی بیندازیم، متوجه می‌شویم که در دوران کودکی مورد بی‌توجهی، بدرفتاری، ترس از والدین قرار گرفته‌اند. نوسانات خلقی (رفتارهای متناقض)، ناتوانی در کنترل و تنظیم احساسات، بی‌اعتمادی به دیگران، اضطراب و… از نشانه‌های دلبستگی بی‌نظم است.
PsychoAnalyser