در تکنیک روانکاوی، Free-Floating Attention یا اصطلاح دقیقتر فرویدی، Evenly-Suspended Attention، به وضعیت ذهنی تحلیلگر هنگام گوشدادن اشاره دارد: تحلیلگر نباید از ابتدا تصمیم بگیرد کدام بخش سخن بیمار «مهمتر» است؛ بلکه توجه خود را نسبتاً آزاد و غیرانتخابی نگه میدارد تا پیشفرضهای نظری، انتظارات و علایق شخصی، مسیر شنیدن را تعیین نکنند. فروید این وضعیت را مکمل Free Association بیمار میدانست.
“not directing one's notice to anything in particular”
اهمیت تکنیک دقیقاً در همین «نچسبیدن» به یک معناست. اگر درمانگر بیش از حد روی یک نشانه، کلمه یا روایت تمرکز کند، ممکن است فقط همان چیزی را پیدا کند که از ابتدا انتظارش را داشته است؛ درحالیکه معنای برخی مواد بالینی ممکن است بعداً و در ارتباط با کل زنجیرهٔ تداعیها و انتقال آشکار شود.
بنابراین Free-Floating Attention ≠ بیتوجهی، حواسپرتی یا گوشدادن منفعلانه؛ بلکه نوعی attention without premature selection است: توجه دقیق، اما بدون تثبیت زودهنگام بر یک فرضیه. در سنتهای بعدی روانکاوی، این ایده به مفاهیمی مانند reverie، listening beyond countertransference و unconscious receptivity نیز گسترش یافته است.
Reference
• Freud, S. (1912). Recommendations to Physicians Practising Psycho-Analysis. The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud, Vol. XII, 109–120.
• Laplanche, J., & Pontalis, J.-B. (1973). The Language of Psycho-Analysis. Hogarth Press.
• Ogden, T. H. (1997). Reverie and Interpretation: Sensing Something Human. Jason Aronson.
🔻 Address:
Telegram | Instagram | Castbox | YouTube