تمایز بی‌حرکتی تونیک و هیپنوتیزم حیوانات و انسان: یک دیدگاه نوروبیولوژیک

پدیده‌ای که عرفاً «هیپنوتیزم حیوانات» خوانده می‌شود، در علوم اعصاب با عنوان بی‌حرکتی تونیک (Tonic Immobility) یا تاناتوزیس (Thanatosis) تعریف می‌گردد. این حالت یک پاسخ دفاعی غیرارادی، وابسته به ترس شدید، و فاقد مؤلفه‌های شناختی هیپنوتیزم انسانی است. مدار عصبی آن شامل مسیر آمیگدال-ماده خاکستری دور قناتی (PAG) بوده و با غلبه ناگهانی سیستم پاراسمپاتیک، برادیکاردی، افت فشار خون، و مهار مرکزی نورون‌های حرکتی نخاع همراه است. حیوان ضمن حفظ هوشیاری کامل، دچار فلج ارادی می‌گردد.

این فرایند یک رفلکس بقا از نوع پایین-به-بالا (Bottom-Up) است، در حالی که هیپنوتیزم انسانی یک پدیده شناختی تاپ-داون (Top-Down) شامل شبکه حالت پیش‌فرض (DMN) و تلقین‌پذیری آگاهانه می‌باشد. در انسان، بی‌حرکتی تونیک صرفاً در شرایط ترومای شدید و به صورت کاتالپسی ناشی از وحشت بروز می‌کند.

References

· Gallup, G. G. (1977). Tonic immobility: The role of fear and predation. The Psychological Record, 27(1), 41-61.

🔻 Address:
Telegram | nstagram | Castbox | YouTube