7) دکتر Bessel van der Kolk — روانپزشک، بدنمندی تروما
تعریف علمی:
van der Kolk یکی از چهرههای محوری در مفهومپردازی تروما بهمثابه اختلال تنظیم بدن–مغز است. کار او نشان میدهد که تروما صرفاً یک خاطره شناختی نیست، بلکه در سیستمهای بدنی، عصبی و هیجانی رسوب میکند (somatic memory). این دیدگاه مسیر درمانهای مبتنی بر بدن (body-oriented therapies) را هموار کرد.
آثار کلیدی:
van der Kolk, B. (2014). The Body Keeps the Score. Viking.
van der Kolk et al. (1996). Dissociation, somatization, and affect dysregulation. American Journal of Psychiatry.
محور مفهومی:
تروما = شکست در یکپارچگی تجربه بدنی–هیجانی–روایتی.
8) دکتر Judith Lewis Herman — تروما، قدرت و روابط
تعریف علمی:
Herman بنیانگذار مفهوم Complex PTSD است. او تروما را نه صرفاً یک رویداد، بلکه تجربهای در بستر روابط قدرت، سلطه و اسارت روانی میفهمد (خشونت خانگی، سوءاستفاده، شکنجه).
آثار کلیدی:
Herman, J. L. (1992/2015). Trauma and Recovery. Basic Books.
Herman, J. L. (2011). Posttraumatic stress disorder as a shame disorder. Journal of Trauma & Dissociation.
محور مفهومی:
تروما = فروپاشی پیوند، اعتماد و agency.
9) دکتر Edna B. Foa — CBT متمرکز بر تروما
تعریف علمی:
Foa معمار اصلی Prolonged Exposure Therapy (PE) است. مدل او PTSD را بهمثابه شبکهای از ترس شرطیشده میفهمد که از طریق مواجهه نظاممند قابل بازپردازش است.
آثار کلیدی:
Foa, E. B., & Kozak, M. J. (1986). Emotional processing of fear. Psychological Bulletin.
Foa et al. (2007). Effective Treatments for PTSD. Guilford Press.
محور مفهومی:
درمان = پردازش هیجانی از طریق مواجهه کنترلشده.
10) دکتر Anke Ehlers & David M. Clark — مدل شناختی PTSD
تعریف علمی:
این دو پژوهشگر PTSD را نتیجه پردازش شناختی ناکارآمد از رویداد تروماتیک میدانند؛ بهویژه تداوم حس «تهدید اکنونی» ناشی از خاطرات بهدرستی رمزگذارینشده.
آثار کلیدی:
Ehlers, A., & Clark, D. M. (2000). A cognitive model of PTSD. Behaviour Research and Therapy.
Ehlers et al. (2005). A randomized controlled trial of CBT for PTSD. Archives of General Psychiatry.
محور مفهومی:
PTSD = تهدید اکنونیِ ذهنی، نه گذشتهی تمامشده.
11) دکتر Ruth A. Lanius — نوروساینس گسست (Dissociation)
تعریف علمی:
Lanius از پیشگامان مطالعهی زیرتیپهای عصبی PTSD (hyperarousal vs dissociative subtype) است. او با fMRI نشان داد که گسست، یک پاسخ فعال مغز است، نه فقدان پردازش.
آثار کلیدی:
Lanius et al. (2010). The nature of traumatic memories. American Journal of Psychiatry.
Lanius et al. (2012). Neurobiology of PTSD. Nature Reviews Neuroscience.
محور مفهومی:
گسست = استراتژی بقا در سطح عصبی.
12) دکتر Bruce S. McEwen — استرس، آلوستاز و مغز
تعریف علمی:
McEwen مفهوم Allostatic Load را وارد رواننوروساینس کرد و نشان داد که استرس مزمن چگونه ساختارهای مغزی (هیپوکامپ، PFC، آمیگدال) را تغییر میدهد؛ بنیان زیستی تروما.
آثار کلیدی:
McEwen, B. S. (1998). Stress, adaptation, and disease. Annals of the New York Academy of Sciences.
McEwen & Morrison (2013). The brain on stress. Nature Reviews Neuroscience.
محور مفهومی:
تروما = هزینه زیستیِ مزمنِ بقا.
13) دکتر Stephen Porges — نظریه پلیواگال
تعریف علمی:
Porges با Polyvagal Theory نشان داد که پاسخهای تروماتیک در پیوند با تنظیم عصبی–خودکار، ایمنی و رابطه شکل میگیرند.
آثار کلیدی:
Porges, S. W. (2011). The Polyvagal Theory. Norton.
Porges (2007). The polyvagal perspective. Biological Psychology.
محور مفهومی:
ایمنی عصبی شرط امکان درمان تروماست.
14) دکتر Martin H. Teicher — تروما و رشد مغز کودک
تعریف علمی:
Teicher نشان داد که بدرفتاری و تروما در کودکی با تغییرات ساختاری پایدار در مغز (corpus callosum، هیپوکامپ، قشر بینایی) مرتبط است.
آثار کلیدی:
Teicher et al. (2003). Childhood maltreatment and brain development. American Journal of Psychiatry.
Teicher & Samson (2016). Annual Research Review. Journal of Child Psychology and Psychiatry.
15) دکتر Yael Danieli — تروماهای جمعی و بیننسلی
تعریف علمی:
Danieli از نخستین افرادی است که تروماهای جمعی، نسلبهنسل و فرهنگی (بهویژه پس از نسلکشیها) را بهصورت نظاممند مطالعه کرد.
آثار کلیدی:
Danieli, Y. (1998). International Handbook of Multigenerational Legacies of Trauma. Springer.
🔻 Address:
Telegram | nstagram | Castbox | YouTube