توسط ویرجینیا ساتیر (Virginia Satir) ابداع شده، یکی از مداخلات تجربی شاخص در مدل خانواده‌درمانی اوست. هدف این تکنیک، آشکارسازی و یکپارچه‌سازی بخش‌های درونیِ متعارض شخصیت است؛ بخش‌هایی که هر یک حامل عملکردی خاص، نیتی مثبت و صدایی منحصربه‌فرد در نظام روانی فرد هستند.
(Satir & Baldwin, 1983, The Satir Model: Family Therapy and Beyond, Science and Behavior Books.)
بنیان نظری
ساتیر شخصیت انسان را متشکل از مجموعه‌ای از «بخش‌ها» یا subpersonalities می‌دانست. هر بخش در گذشته پاسخی سازگارانه به فشارهای محیطی و خانوادگی بوده است، اما ممکن است در شرایط فعلی به شکلی ناسازگار یا محدودکننده عمل کند. با این حال، همه‌ی این بخش‌ها حامل نیت مثبت (positive intention) هستند، حتی اگر شیوه‌ی ابراز آن‌ها کارآمد نباشد.
او تأکید می‌کرد:
“Every part within a person has a positive purpose, even if the way it manifests is not yet constructive.”
— Virginia Satir, 1983
در دیدگاه ساتیر، رشد روانی در گرو آن است که فرد بتواند با همه‌ی بخش‌های درون خود ارتباط برقرار کند، آن‌ها را بشنود و نقش‌شان را بپذیرد. به این ترتیب، هماهنگی و انسجام درونی شکل می‌گیرد و «خودِ» فرد از پراکندگی به سوی یکپارچگی حرکت می‌کند.
به تعبیر جیمز بیتر (James Bitter):
“Satir’s Parts Party allows individuals to witness the relational dance between their strengths and vulnerabilities, bringing internal systemic awareness into the open.”
(Bitter, J., 2014, in Gurman, A. (Ed.), Clinical Handbook of Couple Therapy, Taylor & Francis.)
جهت‌گیری نظری
«مهمانی بخش‌ها» بر پایه‌ی منطق نظام‌های درونی (internal systems) بنا شده است. همان‌طور که خانواده به عنوان سیستمی از اعضا در تعامل است، روان نیز سیستمی از بخش‌هاست که درون فرد زندگی می‌کنند. هر بخش نماینده‌ی یک نقش یا کارکرد درونی است — برای مثال، بخش «منتقد» نقش کنترل‌گر دارد، «مراقب» از آسیب جلوگیری می‌کند، و «کودک درون» نماد خودانگیختگی و نیاز به عشق است.
درمانگر در این رویکرد، نقش تسهیل‌گر را دارد: فضایی می‌سازد که این بخش‌ها بتوانند با یکدیگر گفت‌وگو کنند، تضادهایشان را آشکار سازند و به درک متقابل برسند. در این فرآیند، فرد یاد می‌گیرد که به جای حذف یا انکار بخش‌های ناخوشایند، آن‌ها را بازتعریف و ادغام (reframe & integrate) کند.
این تکنیک در سطح مفهومی پیش‌درآمدی بر نظریه‌های بعدی مانند Internal Family Systems (IFS) اثر ریچارد شوارتز (Schwartz, 1995) و مدل بازخوانی شش‌مرحله‌ای در NLP محسوب می‌شود. هر دو این رویکردها به‌صراحت از ایده‌ی ساتیر الهام گرفته‌اند که تعارض‌های درونی را به‌جای حذف، باید با گفت‌وگوی میان بخش‌ها حل کرد.
Reference:
• Satir, V., & Baldwin, M. (1983). The Satir Model: Family Therapy and Beyond. Science and Behavior Books.
• Bitter, J. (2014). “Satir’s Parts Party for Couples.” In Gurman, A. (Ed.), Clinical Handbook of Couple Therapy. Taylor & Francis.
• Schwartz, R. C. (1995). Internal Family Systems Therapy. Guilford Press.
• How Virginia Satir Influenced NLP. Coaching Institutes Network.
Address:
Telegram | Instagram | Castbox | YouTube