اختلال آتشزنی
در DSM-5-TR (۲۰۲۲)، Pyromania بهعنوان اختلالی تکانهای–کنترلی (Impulse Control Disorder) تعریف میشود که در آن فرد میل شدید و مکرر به آتشافروزی دارد، همراه با تنش پیش از عمل و احساس لذت یا رهایی پس از آن.
مکانیک عصبی آتشزنی
• بیشفعالی آمیگدال (Amygdala Hyperactivity): مطالعات fMRI (NIH، ۲۰۲۳) نشان دادهاند که مدارهای پردازش هیجان بهویژه آمیگدال در پاسخ به محرکهای آتش تحریکپذیری بالاتری دارند.
• اختلال در قشر پیشپیشانی (Prefrontal Dysfunction): کاهش فعالیت در dlPFC و vmPFC با ضعف در بازداری تکانهها (Impulse Inhibition) و قضاوت شناختی مرتبط است.
• دوپامین و پاداش (Dopaminergic Reward Pathway): فعالسازی مدار مزولیمبیک پس از آتشافروزی نوعی Positive Reinforcement ایجاد میکند که رفتار را تقویت مینماید.
References
• American Psychiatric Association – DSM-5-TR, 2022
• National Institutes of Health – Neuroimaging in Impulse Control Disorders, 2023
Address:
Telegram | Instagram | Castbox | YouTube