آنچه که در مورد "حافظه فوتوگرافیک" یا "eidetic memory" در برخی افراد اوتیستیک دیده میشود، به نوعی visual thinking یا تفکر تصویری پیشرفته مرتبط است، که در افراد دارای Autism Spectrum Disorder (ASD)—به‌خصوص کسانی با savant abilities—بارزتر است.
حافظه تصویری در اوتیسم: از توانایی خارق‌العاده تا الگوریتم ذهنی
در افرادی مثل Temple Grandin، آنچه تحت عنوان حافظه فوتوگرافیک مطرح میشود، نوعی “visual-spatial reasoning” پیچیده‌ست. او خودش در مصاحبه‌ش می‌گوید:
“I think in pictures. Words are like a second language to me.”
در این حالت، اطلاعات به‌جای قالب زبانی، در قالب تصویر، ساختار، بافت و جزئیات فنی ذخیره و بازیابی می‌شوند. این حالت، به طور خاص در برخی افراد اوتیستیک با عملکرد بالا یا سندرم ساوانت (Savant syndrome) به‌طور برجسته‌ای ظهور پیدا می‌کند.
آخرین پژوهش‌های علمی:
1. Visual Thinking in Autism: The Temple Grandin Phenomenon
Source: Frontiers in Psychology (2017)
لینک مقاله
این مقاله به بررسی neurocognitive profile افراد اوتیستیک با حافظه تصویری بسیار دقیق می‌پردازه، و توضیح می‌ده که eidetic imagery در آن‌ها بیشتر به یک "سیستم یادگیری بصری" وابسته‌ست تا حافظه‌ی صرف.2. The Role of Visual Memory in Savant Syndrome
Source: Neuropsychologia (2015)
لینک مقاله
در این مقاله نشان داده می شود که savant abilities اغلب با عملکرد چشمگیر در visual working memory همراه است، به‌ویژه در افرادی که توانایی‌های هنری یا محاسباتی دارند.چرا حافظه‌ی فتوگرافیک در اوتیسم متفاوت عمل می‌کند؟
1- Hyper-systemizing brain: مغز این افراد تمایل دارد الگوها و ساختارها را خیلی سریع شناسایی کند.
2- Weak central coherence: تمرکز زیاد روی جزئیات به جای دید کلی.
3- Enhanced perceptual processing: درک بصری قوی‌تر، مخصوصاً در early sensory stages.
نکات مهم
• حافظه‌ی فوتوگرافیک در قالبی که در Temple Grandin یا افراد مشابه دیده میشود، فراتر از صرف «یادآوری دقیق تصویر» است؛ بلکه یک زبان ذهنی است که بوسیله آن، دنیا رو می‌سازند، می‌فهمند و تحلیل می‌کنند.
• فیلم سینمایی تمپل گرندینگ جهت مطالعه بسیار با ارزش است. (2010 Temple Grandin)
• در صدا و سیمای جمهوری اسلامی نیز نمونه مشابهی را دیدم، با وجود آنکه از او به عنوان معجزه یاد می‌کنند، اما فردی است که از او به تمپل گرندینگ ایرانی می‌توانم یاد کنم. در زیر:
• لینک مرتبط برای دیدن کلیپ صلاح الدین سواری: اینجا
Telegram | Instagram | Castbox | YouTube