“Fillar hech qachon unutishmaydi” degan maqol ko’pchilikka yaxshi tanish bo’lsa kerak. Fil ko’rinishidan beso’naqay bo’lsa-da, aslida u yer yuzidagi eng ziyrak, hushyor va tabiati nozik jonivorlardan biridir. Fillarning xotirasi juda yaxshi. Fillar to’dasidagi o’ttiztacha filning yuzi yoki hididan bir-birini yaxshi taniy oladi. Ular o’zida kuchli taassurot qoldirgan insonlar va voqealarni bir necha yilgacha eslaridan chiqarmaydilar. Sirkda bir muddat birga tomosha ko’rsatgan fillar 23 yil o’tib qayta uchrashganlarida, bir-birini ko’rib behad quvonib ketishgan.

Biror sabab bilan o’lib qolgan filni podadagi sheriklari yerni kavlab ko’mib ketisharkan. Fillarning maxsus mozori ham bo’lar ekan. Fillar juda aqlli hayvon bo’lib, ularning IQ darajasi shimpanzelarniki bilan bir xil.

Biron falokat ro’y bergudek bo’lsa, ular bir-birlariga ko’maklashadilar. Fil jarohatlansa yoki xastalansa, sheriklari uni xartumi va tishlari bilan oyoqqa turg'izib, suyab, xavf-xatarsiz joygacha eltib qo’yadilar. Ular boshqa mavjudotlar haqida ham qayg’urishadi. Ishchi fillardan biri chuqur o'raga daraxt butalarini tashlashdan bosh tortgan vaziyat ham bo’lgan, odamlar buning sababini bilishsa, o’sha o’rada it uxlab yotgan emish. Mabodo, fil yaralangan odamni ko’rib qolsa, uni xartumi bilan silab dalda berishga shoshilar ekan. Filni jabrlasangiz, u buni aslo unutmaydi. Ko’p marta ozor bergan kishidan fil qasos olishi ham mumkin. Fil biron kimsaga mehr qo’ysa, uni hech yodidan chiqarmaydi.

https://youtu.be/lSXNqsOoURg