‍ 📚 با انواع ویراستاری آشنا هستید؟

🔴 ویراستاری دارای سطوح و ابعاد مختلفی است. شاید اگر از کسانی که با دنیای ویرایش آشنایی کافی ندارند، درباره تعریف ویراستاری پرسش شود، پاسخ‌هایی مانند رسیدگی ویراستار به ظاهر نوشته، رفع غلط‌های املایی و دستوری و مواردی از این دست درباره ویراستاری بدهند. هرچند که اینها همگی درست است و هر یک به نوعی در سطحی از ویراستاری می‌گنجند اما اجازه بدهید که تقسیم‌بندی دقیق‌تری برای درک بهتر ویرایش و انواع آن به شما ارائه دهیم:

1️⃣⁩ ویرایش فنی
⁦2️⃣⁩ ویرایش زبانی و ساختاری
⁦3️⃣⁩ ویرایش محتوایی و علمی

🟣 هرکدام از این موارد رو توضیح میدهیم:

⁦1️⃣⁩ ویرایش فنی: ویرایش فنی یعنی رسیدگی به ظاهر نوشته‌ها و رفع‌کردن تمام اشتباهات املایی و نکاتی که ظاهر نوشته‌ها را مخدوش می‌کند.

🔶 مثلا انتخاب فونت مناسب برای تایپ‌کردن یا تنظیم پاراگراف‌ها از جمله نکاتی است که در ویراستاری مقاله یا موارد دیگر لحاظ می‌شود. فرقی نمی‌کند که ویراستاری مقاله انگلیسی را انجام می‌دهید یا ویراستاری مقالات علمی به فارسی و… را در دستور کار دارید؛ در هر حال، هر نوع متنی نیاز به ویرایش فنی دارد.

🔶 همه متن‌های استاندارد باید عاری از هرگونه اشتباه و غلط املایی باشند و رسم‌الخط واژگان هم باید در آنها کاملا صحیح و درست نوشته شود. ویرایش فنی به معنای کشیدن دستی بر سر و روی مقالات است تا خوانش مقاله از نقطه‌نظر مسائل ظاهری برای مخاطبان ساده و راحت شود. یادتان باشد که غنی‌ترین محتوا هم بدون ویرایش، به سندی بی‌ارزش بدل می‌شود که برای ارائه آن، وقت و زمان کافی به کار نرفته است.

 

⁦2️⃣⁩ ویرایش زبانی و ساختاری: رعایت نکات دستوری و قواعد زبان هم در ویراستاری متن‌های مختلف بسیار مهم است. دستور زبان و قواعد آن به معنای موضوعاتی مانند جایگاه اجزای کلمه در جملات، انتخاب افعال مناسب در هر عبارت، توجه به ساختارهای زبان و مسائلی از این دست است.

🔶 حتما درس زبان‌فارسی را در دوران دبیرستان به خاطر دارید. شاید هم این درس بنا به سن و دوره تحصیلی‌تان با عناوین متفاوت دیگری در مدرسه آموزش داده می‌شده است. در هر حال، نکاتی که در آن دروس می‌خواندید، همان ویرایش زبانی و ساختاری را ممکن می‌کنند. باید هر متنی چه مقالات علمی، چه مقالات ترجمه و هر متن دیگری از نقطه نظر زبانی و ساختاری ویراستاری شوند. اگر جملات و عبارات از نظر دستوری دچار اشکالاتی باشند، امکان دارد که پیام متن به درستی به مخاطب منتقل نشود و علاوه بر آن، سرعت درک متن هم از سوی مخاطب پایین خواهد آمد.

⁦3️⃣⁩ ویرایش محتوایی و علمی: ویرایش محتوایی و علمی هم از انواع بسیار مهم ویرایش است که فقط ویراستاری خبره و آگاه نسبت به موضوع تخصصی موجود در متن از عهده انجام آن برمی‌آید.

🔶 ویرایش محتوایی و علمی کار هر کسی نیست. مثلا فرض کنید که قرار است، مقاله‌ای علمی به مجلات معتبر بین‌المللی سپرده شود. در این صورت، نیاز به ویراستاری مقاله isi شدت می‌گیرد. ویراستاری مقالات علمی فقط از عهده کسانی برمی‌آید که علاوه بر آگاهی نسبت به نکات ویرایشی متداول به موضوع موردبحث در مقاله و متن هم اشراف کامل دارند.

🟣 اگر ویراستار نداند که منظور متن چیست و عناوین موجود در آن پیرامون چه مسائلی هستند، هرگز نمی‌تواند از صحت یا غلط بودن آنها اطمینان حاصل کند. مثلا فرض کنید که مقاله‌ای علمی در حوزه مهندسی الکترونیک نوشته شده است . بدیهی خواهد بود که ویراستاران معمولی نمی‌توانند از عهده ویرایش این کار برآیند. چنین کاری به ویراستاری تخصصی نیاز دارد. یعنی ویراستاری باید به سراغ ویرایش آن برود که از زمینه علمی برق و الکترونیک سردرمی‌آورد.

🟠 اگر ویراستار این مقاله، نداند که اصطلاحات مرتبط با مقاله چیست و درباره چه چیزی صحبت می‌کند، امکان ویراستاری‌کردن محتوا هم برایش وجود نخواهد داشت. یعنی نمی‌تواند متوجه شود که اصطلاحات و جملات به‌درستی در هر جای متن نشسته‌اند یا خیر.

🟢 این موضوع یعنی نیاز به ویراستار متخصص زمانی بیشتر خود را نشان خواهد داد که پای ترجمه به میان باشد. یعنی مقاله‌ای علمی از زبان فارسی به انگلیسی ترجمه شده باشد و حال بنا به این است که فردی ویراستاری ترجمه را به عهده بگیرد. اگر ویراستار نداند که در عوالم علمی مقاله چه می‌گذرد، چطور می‌تواند به این نتیجه برسد که اصطلاحات انگلیسی صحیحی انتخاب شده و متن درست و بی‌اشتباه است.

🅿 @Proposal