Yaqinda bo’lgan safarda tog’rda balandlikdan sakrab sirg'anib kettim. Hech qanday jiddiy jarohat olmadim, lekin qiziq holat bo'ldi.

Gid shunchaki qaradi va indamadi. Chetroq o'tib yaralarimni tozalab kegin yo'lni davom etdim. Yani bularni o'zim tajribamdan kelib chiqib qildim. Lekin tushunishimcha gidlar dastur boshlig'i o'laroq birinchi tibbiy yordam amaliyotini bajarishi kerak.

Bu narsaga juda ko'p guvoh bo'lganman masalan bazi odamlar lanshaftda qanday xarakat qilishni ham bilishmaydi. Yoki qo'rquv, risk bilan ishlashni bilishmaydi. Masalan boshida manam balandlikdan biroz qo'rqar edim ammo bu katta muammo bo'lmagan sababi bundan oldin ham qo'rquv bilan juda ko'p ishlagan edim. Ammo hammada ham unaqa emas bazilar hayotida jaroxat olmasdan katta bo'lgan bo'lishi ham mumkin ular notanish muhitda tabiyki qo'rqadilar va o'zlarini nazorat qilolmaydilar. Bazi gidlar esa bunday narsani nazorat qilishni doyim ham eplolmaydilar yoki bo'lmasam o'ylab ham ko'rishmagan.

Yana bir qiziq narsa tabiat qo'yniga ko'pchilik rasmga tushgani ham tushadi. Ammo kengroq qarasangiz u yerdagi flora/faunaga guvoh bo'lasiz. Masalan turli o'simliklar ularning hususiyatlari haqida ko'pchilik o'ylab ham ko'rmagan.

Aslida sayohatga chiqar ekansiz juda ko'p tajriba, bilim olish imkoni mavjud. Bu narsalar sizga kundalik kerak bo'lmasligi mumkin lekin rivojlanishga katta yordam beradi deb o'ylayman. Turizm yengil narsa bo'lib ko'rinadi lekin boshqa tomonidan qarasak turizm bizda yashashga kurashni oshiruvchi yaxshi instrument hisoblanadi. Ammo ko'p turistlar manashu qismigacha yetib borishmaydi yani bunday instrumentdan foydalana olishmaydi.

Huddi shunday turizm sotsalizatsiya muammosini hal etadi. Masalan man tog'larga chiqib bazi sotsial muammolarimni hal etganman. Tog'ga chiqish esa sizga vaziyatni baholashni yaxshi o'rgatishi mumkin faqat alpinizm emas oddiy treklar ham. Masalan bor energiyani ishlatib tepaga chiqasiz-u ammo tusha olmaysiz. Hamma cho'qqini zabt etishni istaydi ammo kamchilik orqaga omon qaytish haqida o'ylab ko'rgan.

Sport yoki boshqa insturmentlar kabi turizm ham rivojlanishning bir vektori. Ammo bundan foydalanish haqida ko'pchilik o'ylamagan. Madaniy masalalar esa umuman boshqa mavzu. Kamchiliklarni eng boshi individual holatad.