🔻مسافر کاناپه‌گرد در ايران🔻

فرستۀ 5️⃣8️⃣

❇️ روز دوازدهم/5

🔹در نهايت، محمد من را به ايستگاه ماشين‌های کرايه کاشان ـ قم رساند. بيش از شش ساعت به ديدار دوستانی که قرار است از اصفهان بيايند و در قم آنها را ببينم و با ايشان همسفر شوم، نمانده است. کمی ايستاديم تا يکی از تاکسی‌های مقصد قم پر از مسافر شود، اما بيشتر از ده دقيقه طاقت نياوردم و از محمد خواستم يک ماشين دربست بگيرد و مرا به قم برساند. چون يک ساعت بيشتر راه نيست، هزينه زيادی ندارد. تاکسی راه افتاد و يک روحانی موقّر را هم که عمامه سفيدی بر سر داشت، سوار کرد. به نظر می‌رسد که در يکی از مدارس شهر قم به تحصيل امور دينی مشغول است. اگر کسی عمامه سياه بر سر داشته باشد به اين معنا است که فرزند اهل بيت پيامبر و از ساداتی است که ما در مصر آنها را اَشراف می‌ناميم.

🔹يکی از سخنانی که شيعيان به امام جعفر صادق نسبت می‌دهند اين است که: «همواره فرشته‌ای بر فراز قم بال می‌زند؛ و هر ستمگری که به اين شهر قصد بد داشته باشد، خداوند وی را چونان که نمک در آب حل می‌شود، ذوب می‌کند».

🔹پس از پيمودن مسيری که بيش از يک ساعت به درازا نکشيد، سرانجام تاکسی به قم رسيد؛ شهری که جايگاه والايی نزد من يافته؛ چرا که پس از مشهد، دومين شهر مقدس ايران به شمار می‌رود و پيکر خواهر امام هشتم علی بن موسی الرضا، يعنی حضرت فاطمه فرزند امام موسی کاظم، هفتمين پيشوای شيعه اماميه را در خود جای داده است. دليل مهم‌تر برای اهميتی که به اين شهر می‌دهم آن است که جرقه‌ انقلاب اسلامی که در سال 1979م شاه ايران را سرنگون کرد، در اين شهر زده شده است.

🔹هنگامی که علمای شيعه دوره صفوی تصميم گرفتند، شهری مخصوص به خود داشته باشند، اين تصميم آنان با اراده نهاد حاکميت که می‌خواست از نظر مکانی، رهبری دينی و سياسی را از يکديگر جدا کند، گره خورد و در نتيجه، جدايی نسبی ميان دين و سياست اتفاق افتاد و بدين وسيله، بيشتر حوزه‌های علميه اصل جدايی دين و سياست را پذيرفتند و تا نيمه‌های قرن بيستم و به صحنه آمدن امام روح الله خمينی و فراخوان وی به پايان دادن به اين جدايی، وارد هيچ چالشی با حکمرانان تهران نشدند. جايگاه قم نزد شيعه را می‌توان به جايگاه واتيکان نزد مسيحيان کاتوليک تشبيه کرد، با اين امتياز که قم کانون مطالعات و پژوهش‌های فقه شيعه نيز هست و به عنوان پايتخت دينی ايران شمرده می‌شود. پيش از انقلاب نيز بسياری از تصميم‌های مهم سياسی و تأثيرگذار در زندگی مردم ايران در اين شهر گرفته می‌شد؛ اين نقش‌آفرينی پس از پيروزی انقلاب ده‌ها برابر شده است. قم پس از شهر نجف اشرف در عراق که بارگاه حضرت علی(ع) در آن واقع است، دومين شهر علمی شيعه در جهان و کانونی برای دانش‌اندوزی به شمار می‌رود. بسياری از مراجع بزرگ دينی و فقيهان و آيت‌الله‌ها در همين شهر زندگی می‌کنند و درهای بيش از پانصد مدرسه اين شهر به روی طلاب علوم دينی گشوده است. از همه کشورهای جهان تشيع، طلاّبی در حوزه علميه آن به تحصيل اشتغال دارند (برای اشاره به مدارس علوم دينی از واژه حوزه استفاده می‌شود). چندين حوزه علميه ويژه خانم‌ها نيز يافت می‌شود که در آنها سطوح گوناگون علوم اسلامی را آموزش می‌بينند.

🔹از آنجا که شيعيان همه رفتارهای خود را با متون دينی گره می‌زنند، نقل‌قول‌های مرتبط با اين شهر مقدس در همه جا به چشم می‌خورد؛ از جمله اين گفتار منسوب به امام موسی کاظم که:

«قم آشيانه آل‌محمد و پناهگاه پيروان آنها است»

و اين سخن منسوب به امام جعفر صادق که:

«ما حرمی داريم که همان شهر قم است و بانويی به نام فاطمه از فرزندان من در آن مدفون خواهد شد»

و اين حديث منسوب به امام رضا که:

«هر گاه همه شهرها آکنده از فتنه شود، بر شما است که به قم و اطراف و نواحی آن برويد؛ چرا که هر بلايی از آن برداشته شده است».

🖌نوشتۀ عمرو بدوی
🖌ترجمۀ محمدرضا مروارید

🔻🔻🔻
🆔@post_book
🌀www.postbook.ir