پادکست عکاظ

قسمتِ چهارم: «نمایشگاه‌های جاهلی ۴»

پیوندِ یوتیوب:
https://www.youtube.com/watch?v=WHiaB_ewTjo

پیوندِ کست‌باکس:
https://castbox.fm/vb/648621000

در این قسمت از پادکستِ عُکاظ، در تکمیلِ سه قسمتِ قبل، راجع به بازارِ عدن، صنعا و رابیه صحبت کرده‌ام.


📝 نمایۀ قسمتِ چهارم پادکستِ عُکاظ (به ترتیبِ الفبا)

اشخاص، قبائل و گروه‌ها:
ابراهیم، ابرهه، ابناء، ابن رسته، ابو الفداء، ابو زمعه، ادیب صابر، امیه بن ابی الصلت، انوشیروان، ایرانی‌ها، حبشی‌ها، حمیر، ذی یزن، رومی‌ها، سام بن نوح، سیف بن ذی بزن، طبری، عبد المطلب، عدن، عرب، غساسنه، قریش، قزوینی، قیصر، کسری، مسروق، مسیحی، ملک‌الشعرا، مناذره، موبدان، نجاشی، نعمان بن منذر، وهرز دیلمی، هارون، همدانی، یهودی.

مکان‌ها:
ایران، تنگه باب‌المندب، چین، حُباشه، حبشه، حجاز، حضرموت، خلیج عدن، دبا، دمشق، دومةالجندل، رابیه، روم، سند، شِحر، شوشتر، صُحار، صنعا، عدن، عراق، عمان، مشقر، وادی‌العین، هند، یمن.

کتاب‌ها:
آثار البلاد، الاعلاق النفیسه، التقویم، تاریخ طبری، صفة جزیرة العرب.

قسمتِ سوّم: «نمایشگاه‌های جاهلی ۳»

پیوندِ یوتیوب:
https://youtu.be/lruYjA_pU8E

پیوندِ کست‌باکس:
https://castbox.fm/vb/619251461

در این قسمت از پادکستِ عُکاظ، در تکمیلِ دو قسمتِ قبل، راجع به بازارِ شِحر صحبت کرده‌ام.

بخشی از آن‌چه در این قسمت از آن صحبت، یا به آن اشاره شده‌است:
• بازارِ شِحر
• قبیلهٔ مَهره
• کُنْدُرِ شِحر
• روبة بن عجّاج و ساختِ واژگانِ جدید
• قبرِ هود
• شترهای معروفِ شِحر
• معنای غالیة
• کتابی قدیمی راجع به اوّلین‌ها
• واژه‌سازی با نَحت
• کتابی قدیمی راجع به اشتباهاتِ رایج
• گیاهانِ داروییِ بازارِ شِحر
• معنای صبر
• جغرافی‌دان‌ها
• کتاب‌های جغرافی کهن
• نگارشِ کتابِ جغرافی برای پادشاهِ سیسیل
• اداتِ تعریف در عربی جنوبی
• قبیلهٔ هَمْدان
• رحمان خدای اعظمِ جنوبِ شبه‌جزیره
• اشتباهِ نحوی‌ها و لغوی‌ها در تطبیقِ قواعدِ عربی بر دیگر زبان‌ها
• زبان‌های سامی جنوبی
• عربی شمالی و عربی جنوبی
• سه زبانِ زندهٔ سامی در یمن و عمان
• زبان شِحری
• زبان مَهری
• زبان سُقَطْری
• تفاوتِ حروف در زبانِ شِحری و عربی
• سینِ سوّم در زبان‌های سامی
• سنگ‌نوشته‌های ظُفار
• شباهتِ سنگ‌نوشته‌های ظُفار و کولورادوی آمریکا

📝 نمایۀ قسمتِ سوّمِ پادکستِ عُکاظ (به ترتیبِ الفبا)

اشخاص، قبایل و گروه‌ها:
آمازیغ، ابن‌جنی، ابن‌حوقل، ابن‌مالک، ابن‌مجاور، ابن‌مکی، ابوالفرج اصفهانی، ابوهلال عسکری، ادریسی، استخری، اصحاب معاجم، اعلم، جغرافی‌دان‌ها، حمیری، راجر دوم، رحمان، رحمانان، رشید، رؤبة بن عجّاج، سیف‌الدولهٔ حمدانی، سیوطی، عاد، علی شحری، قریش، کشاجم، لوّاح، محمّد بن حبیب، مقدسی، معاویه، مهرة، نحوی‌ها، هَمْدان، هَمْدانی، هود.

مکان‌ها:
آفریقا، آمریکا، استخر، اسعاء، پرسپولیس، تبت، تِهامه، حباشه، حضرموت، دَبا، دومة الجندل، سقطری، سومر، سیسیل، شحر، صُحار، ظفار، عربستان، عربستان جنوبی، عربستان سعودی، عربستان شمالی، عمان، کولورادو، مُشَقَّر، مُکَلَّا، موزهٔ ملی هامبورگ، هند، یمن.

کتاب‌ها:
أوائل، احسن التقاسیم، اغانی، اقتراح، تثقیف اللسان، الروض المعطار، خصائص، صفة جزیرة العرب، قرآن، محبر، مسالک الممالک، مستبصر، نزهة المشتاق.

قسمتِ دوّم: «نمایشگاه‌های جاهلی ۲»

پیوندِ یوتیوب:
youtu.be/C_2YPwP6Dpw‎

پیوندِ کست‌باکس:
castbox.fm/vb/604836760‎

در این قسمت از پادکستِ عُکاظ، در تکمیلِ قسمتِ قبل، راجع به چهار بازارِ سالیانه از بازارهای عهدِ جاهلی صحبت کرده‌ام.

بخشی از آن‌چه در این قسمت از آن صحبت، یا به آن اشاره شده‌است:
• بازارِ عمان
• وجهِ نام‌گذاریِ سورۀ احقاف
• نفوذِ ساسانی‌ها بر بازارهای عمان و یمن
• نزدیک‌ترین بازارِ شبه‌جزیره به هند
• رنگ‌آمیزیِ لباس‌ها با گیاهِ وَرس
• ساختِ فعل با نامِ شهرها در عربی
• ساختِ فعل در لهجۀ عراقی با کلماتِ انگلیسی
• عنبر و روشِ تشکیلِ آن
• باورِ پیشینیان راجع‌به چگونگیِ تشکیلِ عنبر
• تغذیۀ جابر بن عبدالله از نهنگ
• عدمِ فصاحتِ ساکنینِ عمان
• هجوهای جریر و فرزدق
• سه کتاب از قرنِ سوّم با موضوعِ هجوهای جریر و فرزدق
• منصرف و غیر منصرف بودن «عمان»
• بازارِ حُباشه
• موقعیتِ مکانیِ تِهامه
• دوستِ پیامبر پیش از بعثت
• حضورِ پیامبر در بازارِ حباشه
• فتحِ مکّه
• سببِ تالیفِ کتابِ معجم البلدان
• سنگ‌نوشته
• خطِّ مُسنَد
• شباهتِ خطِّ عبری و مسند
• زبانِ حمیری
• بازارِ صُحار
• ماه‌های حرام
• کفنِ پیامبر
• بازارِ دَبا

📝 نمایۀ قسمتِ دوّمِ پادکستِ عُکاظ (به ترتیبِ الفبا)

اشخاص، قبایل و گروه‌ها:
ابن‌سعد، ابن‌هشام، ابوسفیان، ابوعُبیدهٔ تیمی، ابوعمرو بن علا، احمد بن حنبل، اَزْد، اَصمَعی، بُخاری، بنی المستکبر، بنی هُجیم، پیامبر، ثَعلَب، جابر بن عبدالله، جریر، جَلَندی، حَکیم بن حِزام، خدیجه، زبیر بن بَکّار، ساسانی‌ها، سنی، شیعه، صُحار، عاد، عرب‌ها، عمانی‌ها، فَرَزدَق، فیروز‌آبادی، لَخمی‌ها، مَناذِره، مُنذَر بن ساوی، نحوی‌ها، نوح، هود، یاقوت حَمَوی.

مکان‌ها:
احقاف، ایران، باب المندب، باطنۀ شمالی، بحرین، ترکمنستان، تنگۀ هرمز، تِهامه، جَنَد، چین، حبشه، حجاز، حیره، خلیج عَقَبه، دَبا، دریای سرخ، دومة الجندل، سِند، شام، صُحار، صنعا، عراق، عربستان، عِرضِیات، عمان، قَنُونا، کعبه، مَرْو، مَسْقَط، مُسَندَم، مُشَقَّر، مَکّه، میناب، هَجَر، هرمزگان، هند، یمن.

کتاب‌ها:
التاریخ الکبیر، جَمهَرَة نسب قریش، السیرة النبویة، الطبقات الکبری، القاموس المحیط، قرآن، کافی، مُسنَد احمد بن حنبل، معجم البلدان، نقائض.

فردا قسمتِ دوّمِ پادکستِ عُکاظ منتشر می‌شه. «نمایشگاه‌های جاهلی ۲».

اگه هنوز قسمتِ اوّل رو گوش ندادین:
پیوندِ کست‌باکس:
castbox.fm/vb/596792115‎

پیوندِ یوتیوب:
youtu.be/zFFtszLm15Q‎

اَعشی شاعرِ بزرگِ جاهلی و صاحبِ یکی از معلّقات:
«فَمَا أَنْتَ إِِنْ دَامَتْ عَلَيْكَ بِخَالِدٍ
كَمَا لَمْ يُخَلَّدْ قَبْلُ سَاسَا وَمَوْرَقُ
وَكِسْرىٰ شَهِنْشَاهُ ٱلَّذِي سَارَ مُلْكُهُ
لَهُ مَا ٱشْتَهىٰ رَاحٌ عَتِيقٌ وَزَنْبَقُ»

... تو جاودان نیستی همان‌طور که پیش از این، ساسان و مورق جاودان نشدند، همان‌طور که کسری آن شاهِ شاهان که هرچه شرابِ کهنه و زنبه می‌خواست در اختیارش بود جاودان نشد.

چهار واژهٔ «ساسا»، «کسری»، «شهنشاه» و «زنبق» فارسی‌اند. «کسری» عربی‌شدهٔ «خسرو» و «زنبق» عربی‌شدهٔ «زنبه» است.

#از_عکاظ
#ق۱

اِیاس‌بن‌قَبِیصهٔ طائی، از طرفِ خسروپرویز والیِ حیره شد. حیره تحتِ سیطرهٔ مناذره (لخمی‌ها) بود. مناذره، عرب‌های هم‌پیمان با ساسانیان بودند که از پادشاهانِ ساسانی اطاعت می‌کردند. نامِ نُعْمان‌بن‌مُنذر که پیش از ایاس فرمانروای حیره بود، در شاهنامهٔ فردوسی آمده‌است.

#از_عکاظ
#ق۱

عَمْرو‌بن‌كلثوم یکی از بزرگ‌ترین شعرای جاهلی، مطلعِ معلّقه‌اش چنین است:
«أَلَا هُبِّي بِصَحْنِكِ فَٱصْبَحِينَا
وَلَا تُبْقِي خُمُورَ ٱلْأَنْدَرِینَا»

هان! صبح‌هنگام برخیز و با آن قدحِ بزرگت، شرابِ صبح‌گاهی ما را بده و شراب‌های اندرین را باقی مگذار.

#از_عکاظ
#ق۱

امرؤالقيس یکی از بزرگ‌ترین شعرای جاهلی و صاحبِ مشهورترین قصیده از معلّقاتِ سبع:
«إِذا ذُقْتُ فاها قُلتُ طَعمُ مُدامَةٍ
مُعَتَّقَةٍ مِمّا تَجيءُ بِهِ ٱلتُجُرْ»

آن‌هنگام که طعمِ دهانش را چشیدم، گفتم: این طعمِ بادهٔ کهنه است، از آن باده‌هایی که تاجران می‌آورند.

#از_عکاظ
#۱ق

قسمتِ اوّل: «نمایشگاه‌های جاهلی ۱»

پیوندِ کست‌باکس:
castbox.fm/vb/596792115‎

پیوندِ یوتیوب:
youtu.be/zFFtszLm15Q‎

در نیمهٔ نخستِ این قسمت از پادکستِ عُکاظ، راجع‌به تجارت در دورهٔ پیش از اسلام و ارتباطِ ساکنانِ شبه‌جزیره با خارج از آن و تاثیرپذیریِ ایشان از مردمانِ خارج از شبه‌جزیره سخن گفته‌ام. در ادامه نیز راجع‌به دو بازارِ سالیانه از بازارهای عهدِ جاهلی صحبت کرده‌ام.

بخشی از آن‌چه در این قسمت از آن صحبت، یا به آن اشاره شده‌است:
• ضرب‌المثل‌ها و اشعارِ عربی با مضمونِ تجارت
• واژگانِ فارسی در شعرِ جاهلی
• تغییرِ دینِ عرب‌ها بر اثرِ تجارت
• عرب‌های غیرِ فصیح در عصرِ جاهلی
• عرب‌های زردشتی
• صادرات و وارداتِ ساسانی‌ها با عرب‌ها
• سفرهای تجاریِ قریش
• سورهٔ قریش
• اختلافِ قرائت در سورهٔ قریش
• آشنایی‌زدایی در سورهٔ قریش
• یکی‌بودنِ سورهٔ فیل و قریش
• یکی از راه‌های تشخیصِ واژگانِ غیرِ عربی در زبان عربی
• نکره در سیاقِ نفی
• تسامحِ ابن مالک در پذیرشِ شواهدِ نحوی
• عرب‌های هم‌پیمان با ایرانی‌ها
• جلوگیریِ ابوسفیان از ایمان‌آوردنِ اعشی
• قصیدهٔ اعشی در مدحِ محلّق
• قصیدهٔ اعشی در مدحِ إیاس بن قبیصة
• نمایندهٔ شعرِ فارسی در شعرِ جاهلی
• آلاتِ طرب در شعرِ جاهلی
• مسابقهٔ معمّاگویی در عصرِ جاهلی
• مالیات در عصرِ جاهلی
• تجارتِ جنسی در عصرِ جاهلی
• روش‌های خرید و فروش جاهلی
• قافلهٔ تجاری
• نگهبانِ قوافلِ تجاری
• قبائلِ هم‌پیمان
• احترامِ دینیِ قریش
• شأنِ نزولِ آیهٔ ۳۳ سورهٔ نور
• اعتقادِ افسانه‌ای عرب‌ها راجع‌به ایرانی‌ها
• اساورهٔ کسری
• مناطقی که در دورهٔ جاهلی شرابشان معروف بوده‌است
• یوم‌الصفقه
• غارتِ قافلهٔ تجاریِ پادشاهِ ایران توسّطِ بنی‌تمیم
• انتقامِ کسری از بنی‌تمیم
• توزیعِ موادِ غذایی توسّطِ نمایندهٔ کسری در میانِ عرب‌ها
• زبانِ حمیر
• سببِ اختلاف در شعرِ عربی و فارسی
• معلّقاتِ سبع
• سنگ‌نوشته‌های نبونعید
• سنگ‌نوشته‌های ثمودی


📝 نمایۀ قسمتِ اوّلِ پادکستِ عُکاظ (به ترتیبِ الفبا)

اشخاص، قبائل و گروه‌ها:
آزادفروز، آسَرْحَدُّون، آشوری‌ها، ابن‌ِمالک، ابو‌حَیّان، ابوذُؤَیب هُذَلی، ابوسفیان، ابوالمعالی، ابوموسی اشعری، اُبَی بن کَعْب، اَخْفَش، اَساوِرهٔ کسری، اسماعیل، اسماعیلیان، اَعْشیٰ، اُکَیْدِر، امپراتوری بابل نو، امپراتوری بیزانس، امرؤالقیس، امیرالمؤمنین، اِیاسِ بن قَبِیصة، ایرانی‌ها، بَسْرَان‌بن‌مَوْرَان (مَضرَان)، بسک‌بن‌ماهْبُوذ، بَلاذِری، بنی‌تَغْلِب، بنی‌عَبْس، بنی‌غَسَّان، بنی‌کَلْب، بنی‌لَخْم، پیامبر، ثَمود، حَسَّان‌بن‌ثابت، خسروپرویز، دومه، رضی، زَجَّاج، ساسان، ساسانیان، سلیمان پیامبر، سیوطی، صَلَم، ضحّاک، ضِرار، طَسْم، طَیْء، عبّاسیان، عبدالله‌بن‌أُبَی، عبدالقیس، عُبیدبن‌وَهَب، عَتَر سَمَا، عَقلابن‌تُرکی، عمربن‌خطّاب، عَمروبن‌عاص، عَمروبن‌کُلثوم، غزنویان، فرعون، قُتَیله، قرمطی‌ها، قریش، قَیس‌بن‌مَعْدیکَرْب، قیصر، کسائی، کسری، کَلبی، کوروش، کیومرث، مُحَلِّم‌بن‌عبدالله، مُحَلَّق، محمّدمهدی جواهری، مسیحی، معاویه، مغان، مُکَعبَر، مَناذِره، مُنْذِربن‌ساوی، مَوْرَق، نبطی‌ها، نَبُونْعِید، نُعْمان‌بن‌مُنذِر، هاشم‌بن‌عبدمَناف، هَجَر، یعقوبی.

مکان‌ها:
اَحْساء، اَدُوماتو، اَدُومُو، اَذْرُعَات، اردن، انبار، اَنْدَرِین، اهواز، ایران، بابِل، بحرین، بصره، تَیماء، جَوْف، چین، حَلَب، حِیره، خیبر، دجله، دَرعا، دمشق، دومه، دومة‌الجندل، دومةالحیرة، روم، سَواد، سوریه، شام، شرقیه، عراق، عربستان، عمّان، غزّه، فرات، فلسطین، قاره، قلعۀ صَفا، قلعهٔ مارِد، قلعۀ مُشَقَّر، کعبه، مدینه، مُشَقَّر، مصر، مکّه، مَناذِره، نجف، نهر محلّم، هَجَر، هَفوف، هند، یمن.

کتاب‌ها:
اَدُوماتو، الاقتراح، بیان‌الادیان، تاریخ طبری، شاهنامه، شرح تسهیل، عهد عتیق، قرآن، نهج‌البلاغه.

پادکستی برای آشنایی با تاریخ، زبان و شعرِ عرب

https://t.me/podokaz

Channel created