‍ ❇️ به بهانه اجرای تئاتر «کوروش» در تهران، به نویسندگی و کارگردانی نادر برهانی‌مرند
 
📝هر ملت هویتی متمایز از ملت‌های دیگر و ساختار اجتماعی متفاوتی دارد؛ قهرمان‌ها و اسطوره‌های متفاوتی دارد و حق هر جامعه است که قهرمان‌ها و اسطوره‌های خود را در میان ملت خویش، به شیوه‌های مختلف، معرفی و تثبیت کند.
 
اما واقعیت جامعه ما متفاوت است. در یک جامعه چندملیتی، همه‌چیز در مرکز و برای ملت غالب تعریف می‌شود. قدرت مرکزی با تکیه بر ابزارهایی مانند اقتصاد، ارتش، زبان و نهادهای فرهنگی، قدرت خود را تثبیت و تقویت می‌کند. یکی از مهم‌ترین این ابزارها، شکل‌دادن به روایتی تاریخی و یک‌جانبه است؛ روایتی که ممکن است چند هزار سال تاریخ را چنان بازنمایی کند که ملت یا فرهنگ مسلط، همواره مترقی، مدرن و مقتدر به نمایش گذاشته شود و هم‌زمان، نوعی حس نژادپرستانه و مرکزگرا را در ذهنیت جامعه شکل دهد.
 
تکرار چنین روایتی می‌تواند نوعی اعتمادبه‌نفس تاریخی برای مرکز ایجاد کند و هم‌زمان، تاریخ و هویت ملت‌های دیگر را کمرنگ یا حتی تحقیرآمیز جلوه دهد. در این فرایند، حتی برخی انسان‌ها که از میان ملت‌های تحت سلطه برخاسته‌اند، ممکن است به ابزار این ساختار نژادپرستانه مرکز تبدیل شوند و ناخواسته در جهت تداوم گفتمان مرکزگرا عمل کنند.
پیامد چنین ساختاری معمولاً محدود شدن تکثر فرهنگی نابرابری در دسترسی به قدرت و منابع و در نهایت تضعیف احساس مشارکت برابر در سرنوشت جمعی خواهد بود.
 
بنابراین نقد مرکزگرایی تنها نقد یک ساختار سیاسی نیست بلکه نقد روندی تاریخی است که میتواند زبان فرهنگ روایت تاریخ و حتی بخشی از نیروهای انسانی جامعه را در خدمت بازتولید روایتی واحد قرار دهد.
 
✍️اوکتای حسینی


⏭ Metam
✅ @pishroaz