‍ ⭕️ مفتی عربستان: حمله به فرودگاه ریاض در حکم تعرض به حرمت حرمین شریفین

🔹 صالح الفوزان، مفتی اعظم عربستان، در فتوای ۱۱ اکتبر، پس از حمله به فرودگاه ریاض، حملات منتسب به انصارالله یمن را با استناد به آیات و روایات مربوط به حرمت حرمین شریفین محکوم کرد. او با اشاره به حرمت مسجدالحرام و مسجدالنبی، تهدید جان شهروندان و زائران را اقدامی مستوجب وعید الهی دانست و برای تأکید بر موضع خود به روایات مربوط به مجازات کسانی استناد کرد که امنیت حرمین و مدینه را هدف قرار می‌دهند.

🔹 لحن فوزان در این موضع‌گیری صرفاً به محکومیت حملات محدود نبود؛ او با تعابیر تند به انصارالله یمن تاخت، آنان را گروهی جنایتکار خواند و برای نابودی‌شان دعا کرد. این موضع‌گیری در کنار دعوت او از نظامیان به ایستادگی، فداکردن جان و اطاعت از فرماندهان در دفاع از عربستان مطرح شد؛ بیانیه‌ای که در آن مقابله با انصارالله با زبان تکلیف دینی، دفاع از کشور و حفاظت از مقدسات اسلامی صورت‌بندی شده است.

🔹 این موضع‌گیری در ساختار قدرت سعودی در دوره محمد بن سلمان معنا پیدا می‌کند؛ دوره‌ای که گویدو اشتاینبرگ، پژوهشگر مؤسسه آلمانی امور بین‌الملل و امنیت، از آن با عنوان «دولت چهارم سعودی» یاد می‌کند. در این مرحله، اقتدار سیاسی بیش از گذشته در دربار متمرکز شده و علمای وهابی موقعیت خود را به‌عنوان یک مرکز مستقل قدرت از دست داده‌اند. محدودسازی اختیارات اجرایی پلیس امر به معروف و نهی از منکر در سال ۲۰۱۶، نظارت وزارت امور اسلامی بر مساجد، خطیبان و محتوای خطبه‌ها، و گسترش نقش رابطة العالم الإسلامی در ترویج گفتمان دینی مطلوب ریاض در خارج از کشور، از نشانه‌های این تحول است. در چنین ساختاری، نهادهای دینی بیش از آنکه قدرتی مستقل در کنار حکومت باشند، در خدمت مدیریت دینی داخلی و دیپلماسی خارجی عربستان قرار گرفته‌اند.

🔹 فوزان در این تحولات، نه کاریزمایی مستقل در برابر حاکم از خود نشان داده و نه در دفاع از جایگاه علما در برابر قدرت سیاسی موضعی برجسته گرفته است. حذف بیش از ۴۰۰ فتوا از آرشیو وب‌سایت او در اکتبر ۲۰۲۵ و از دسترس خارج‌شدن سایت در آوریل ۲۰۲۶، در کنار ادامه روند سرکوب علمای وهابی سنتی هم‌مسلک او، با هیچ اعتراض علنی از سوی وی همراه نشد. او حتی در برابر حذف آثار فقهی خود نیز موضعی علنی نگرفت و از جایگاه نهاد علمای دینی در برابر اقتدار حکومت دفاع نکرد.

🔹 با این روند، هرگاه دولت عربستان برای توجیه ادعاهای سیاسی و منطقه‌ای خود به پشتوانه شرعی نیاز داشته باشد، می‌توان انتظار داشت فوزان نیز با صدور فتواهایی هم‌مضمون و با ظاهری فقهی، در خدمت مشروعیت‌بخشی به مواضع ریاض قرار گیرد؛ فتواهایی که سیاست حکومت را در قالب احکام و تکالیف شرعی بازتاب می‌دهند.
@dolatedin