♨️️ اقتصاد سیاسی خلیج فارس؛ هزینه‌های سنگین «سازش و مهار» ایران

🔻 گزارش تحلیلی «کارن یانگ» در اندیشکده خاورمیانه، به بررسی ابعاد اقتصادی و استراتژیک فروپاشی تفاهمنامه اسلام‌آباد و از سرگیری درگیری‌ها میان آمریکا، رژیم صهیونیستی و ایران می‌پردازد. نویسنده نشان می‌دهد که دوران مهار نظامی ایران به پایان رسیده و کشورهای عرب خلیج فارس وارد عصر پرهزینه «سازش اقتصادی، دیپلماسی و سرمایه‌گذاری‌های دفاعی» شده‌اند. این واکاوی هزینه‌های سنگین این تحول استراتژیک بر بودجه‌ها و ساختار اقتصادی منطقه را در چهار محور کلیدی تبیین می‌کند:

🔻 ۱. جهش بودجه‌های نظامی و ایمن‌سازی زیرساخت‌ها:
با پذیرش این واقعیت که امکان حذف قدرت منطقه‌ای ایران وجود ندارد، شورای همکاری خلیج فارس پیش‌بینی رشد ۲۰ درصدی بودجه‌های نظامی را در دستور کار قرار داده است. عربستان با تخصیص ۸۳ میلیارد دلار (۶.۵ درصد GDP) و کویت با ۸ میلیارد دلار، اولویت خود را بر بومی‌سازی پدافند هوایی، پهپادی و جنگ الکترونیک گذاشته‌اند. هم‌زمان، مقاوم‌سازی زیرساخت‌های کلیدی از پالایشگاه‌ها تا مراکز داده و واحدهای ذوب آلومینیوم به هزینه‌ای اجباری برای دولت‌ها بدل شده است.

🔻 ۲. ضربه به تولید نفت و کسری بودجه ساختاری:
تداوم ناامنی در تنگه هرمز، تولید نفت کویت (۷۸٪)، بحرین (۷۳٪) و امارات (۳۸٪) را با افت شدید مواجه کرده و رشد اقتصادی منطقه را طبق برآورد صندوق بین‌المللی پول به ۱.۸ درصد کاهش داده است. در صورت استمرار جنگ، رشد اقتصادی کویت و قطر تا ۱۴ درصد انقباض خواهد یافت. همچنین خسارت ۲۰ میلیارد دلاری به تاسیسات «راس لفان» قطر، ظرفیت صادرات LNG این کشور را برای چند سال ۲۰ درصد کاهش می‌دهد.

🔻 ۳. پروژه ۱۰۰ میلیارد دلاری برای دور زدن هرمز:
تأمین امنیت انرژی دیگر نه بر پایه ظرفیت تولید، بلکه بر پایه «مسیرهای جایگزین صادرات» تعریف می‌شود. کشورهای منطقه نیازمند بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری برای احداث خطوط لوله و بنادر جدید هستند. توسعه خط لوله شرق-غرب در عربستان و پایگاه‌های صادراتی فجیره در امارات در همین راستا است. طبق برآورد گلدمن ساکس، این پروژه‌ها می‌توانند تا پایان سال ۲۰۲۸ تا ۷۵ درصد از حجم صادرات نفت هرمز را به مسیرهای جایگزین منتقل کنند.

🔻 ۴. تغییر در زنجیره تامین و هزینه‌های اجتماعی:
بحران اخیر ترانزیت منطقه را از الگوی «چابکی و بهینه‌سازی» به الگوی پرهزینه «تعدد مسیرها و پشتیبان‌گیری» تغییر داده است. شرکت DP World با فعال‌سازی خطوط زمینی از بنادر صحار و جده بیش از ۳۵۰ هزار کانتینر را جابه‌جا کرده است. علاوه بر این، خروج نیروهای متخصص خارجی و ضرورت تخصیص سوبسیدهای غذایی (مانند یارانه ۵۰ درصدی عمان برای واردات غذا)، فشار بی‌سابقه‌ای بر بودجه‌های جاری وارد آورده است.

https://mei.edu/publication/gulf-political-economy-the-cost-of-accommodating-iran/
🔹کانال مطالعات خلیج فارس
@PGulfStudies