▪️دیکسیون چیست؟ (١)
▪️درس‌های بازیگری


«دیکسیون» یا «DICTION» عبارت است انتخاب و استفاده صحیح از کلمات و زبان در یک اثر اجرایی - چه در تئاتر چه در سینما -. این شامل نحوه صحبت کردن شخصیت‌ها، لهجه آن‌ها، حجم صدا، سرعت و تُن صدا و همچنین بیان و تفسیر معانی کلمات در یک موقعیت خاص می‌شود. دیکسیون بخشی مهم از کار بازیگر است و باید با توجه به شخصیتی که بازیگر ایفای نقش می‌کند و با توجه به موقعیت و هدف نمایش، انتخاب شود.

براى يك كمدين دانستن علم بيان مهمترین فصل کار هنری است. يك استاد سالخورده تئآتر می‌گوید: «برای خوب حرف زدن دهانتان را باز کنید و دندان‌هایتان را به هم فشار نیاورید». غالباً اتفاق می‌افتد که گوینده وقتی که گرم صحبت است و خود را فراموش كرده يك فصاحت و بلاغت مخصوصی در بیان خود دارد. تمام کلمات را درست و روشن ادا می‌کند، و خود بخود کلماتی که ارزش دارند بر جستگی خاصی پیدا می‌کنند. خلاصه دکلاماسیون صورت صحیح پیدا می‌کند.

چطور می‌شود که وقتی رُلی را به يك نفر می‌دهند، دیکسیون او خراب می‌شود و وقتی نمی‌تواند حرف بزند، فریاد می‌زند، حتی گاهی زوزه می‌کشد. علت آن عدم مطالعه رل و بدست نیاوردن طریق بیان است. اساتید بزرگ فن سخنرانی برای ایجاد سبك بيان و كلام زحمت کشیده‌اند و موقع و مقام آن را شناسانده‌اند. کلمات را نباید بی‌معنی و پوچ انگاشت. باید خود را عادت بدهیم که ارزش و مفاد کلام را تشخیص بدهیم. کلمات را نباید بدون تشخیص رنگ آمیزی و مفهوم حقیقی آن بیان کرد. ارزش و اهمیت کلمات بوسیله آهنگی که با آن بیان می‌شوند، تعیین می‌گردد.

یکی از مهمترین وسائل تجلی هنرپیشه بیان او و کلمات روح‌دار و زنده‌ای است که ادا می‌کند. هنرپیشه باید دارای تلفظ صحیح باشد و تلفظ صحیح آنست که گوینده کلمات را واضح و بدون عیب ادا كند و هر کلمه حتى حروف آخر آن بخوبی شنیده شود؛ کلمات را تو در تو ادا نکند و حرف آخر یا بعضی حرف‌ها را نخورد و جویده جویده نگوید؛ این نوع تلفظ را تلفظ صحیح می‌نامند.

تلفظ صحيح نباید با تلفظ عامیانه مخلوط شود. کلمات نباید غلط و نادرست اداء بشود. تلفظ صحیح و در عین حال کامل آن، تلفظی نیست که آنرا لفظ قلم می‌گویند و یا با آن کتابت می‌کنند بلکه آن تلفظ معمولی و متداولی است که در هر کشوری قبول عامه یافته است و مردم آن کشور بدان ترتیب صحبت می‌کنند. برای تکمیل و تشریح فن دیکسیون این مختصر کافی نیست باید متذکر شد که اولین شرط دانستن عمیق مطلبی است که می‌خواهیم بگوئیم و بعد در موضوعی که می‌خواهیم شرح بدهیم، باید کاملا وارد باشیم. باید هر کلمه را تجزیه، و هر حرفی را بخوبی تلفظ کنیم.

در این صورت هیچ کلمه‌ای نمی‌افتد و صدا به تمام زوایای سالن می‌رسد و از داخل سالن نخواهند گفت «بلندتر ». جوانانی که تازه وارد تئآتر می‌شوند اینست که تند حرف می‌زنند. باید مواظب لحن صدا بود. دريك عبارت که چند جمله دارد در آخر هر جمله باید صدا را بتناسب بالا برد. در آخرین جمله که آخر عبارت است باید صدا را پائین آورد.

در واقع، دیکسیون به معنای سبک، شیوه‌ی بیان و نحوه صحبت کردن شخصیت‌ها در تئاتر است. این شامل مواردی مثل انتخاب کلمات، آهنگ صدا، سرعت و حجم صدا، و همچنین نحوه‌ی ابراز احساسات و موقعیت‌های مختلف در نمایش می‌شود.



🔗| (ادامه دارد...)
📚 | کتاب « تکنیک تئاتر »
✍️| گردآورده: سهراب امین

• 𝑱𝒖𝒍𝒊𝒖𝒔 𝑪𝒂𝒆𝒔𝒂𝒓 (𝟏𝟗𝟓𝟑)
• 𝑫𝒊𝒓: 𝑱𝒐𝒔𝒆𝒑𝒉 𝑳. 𝑴𝒂𝒏𝒌𝒊𝒆𝒘𝒊𝒄𝒛


🎭| #About_Theatre
🌀| @Perspective_7