▪️دکلاماسیون چیست؟ (۲)
▪️درس‌های بازیگری



«تالما» در تراژدی «سیلا» تقریباً تمام رلش را با حرف بیان می‌کرد. در حرف زدن تمام غرور و قدرت و قوت کاراکتر پرسوناژ را حفظ می‌کرد. دیکتاتوری بود که صحبت می‌کرد و این دیکتاتور، سیلا بود. آواز خواندن از حرف زدن آسان‌تر است و معمولا شاگردان مبتدی تئاتر بعد از اینکه درس‌های اولیه دکلاماسیون تئاتر را گرفتند، به این کار شروع می‌کنند. آنها عادت می‌کنند که شعرها را به دو قسمت مساوی تقسیم کنند و هر قسمتی را مرتباً با بالا بردن و پائین آوردن صدا بخوانند و این طرز بیان بواسطه يكنواختي غیر قابل تحمل است.

آن دسته از تراژدین‌هایی که بجای حرف زدن، آواز می‌خوانند بدترین دسته‌ها هستند؛ زیرا این عیب علامت کم‌هوشی و بی‌حسی است. اگر کمدین جوانی بعد از یکی دو سال کار در تئاتر بازهم بجای حرف زدن آواز بخواند، دیگر امیدی به او نیست و تا آخر عمر يك كمدين متوسطی خواهد بود. می‌گویند که قیصر وقتی که خیلی جوان بود به شخصی که در حضور او مطلبی را بیان می‌کرد، به تمسخر گفت اگر قصدت قرائت است پس چرا آواز می‌خوانی و اگر آواز می‌خوانی، بد می‌خوانی».

«کنتیلین» که این شوخی را از قول قیصر نقل می‌کند در همین قسمت تعلیم می‌دهد که شاگردان را باید عادت داد با صدای مردانه که مخلوط با شدت و نرمی باشد، قرائت کنند و در وهله دوم آنها باید بدانند که اشعار یک نوع موزيك هستند و شعرا خودشان متذکر شده‌اند که آواز می‌خوانند. اما با وجود این، نباید این قرائت موزون و مهیج به آواز ساختگی که بسیار نامطبوع است، مبدل گردد.

حال مطالبی را که «تالما» در کتابی به اسم «خاطرات در اماتيك» نوشته است ذکر می‌کنیم: « دور نیست متذکر شویم که کلمه «دکلاماسیون» که برای بیان کمدین بکار می‌رود، نامتناسب است. این کلمه که ظاهراً معرف چیز دیگری غیر از صحبت معمولی است و از آن يك بیان قراردادی مفهوم می‌شود و بکار بستن آن محققاً از عصری که تراژدی را با آواز بازی می‌کردند، شروع شده است. اغلب راه خطائی در برابر آکتورهای جوان باز کرده است.

«دکلامه» یعنی صحبت با شاخ و برگ. هنر دکلاماسیون یعنی حرف‌زدن اما نه آنطور که همه حرف می‌زنند. بعلاوه عجیب بنظر می‌آید که برای نشان دادن هنری کلمه‌ای را بکار ببریم که در عین حال برای ایرادگیری به آن‌هم ناچاریم همان کلمه را بکار ببریم، و برای من مشکل است که با جمله دیگری تعریف کنم ».

«دکلاماسیونی» که امروز متداول است، عبارتست از آهسته شروع کردن، با طمانینه تلفظ کردن، صداها را بدون تغییر کشیدن و این آسان‌ترین طریق آن است. «لوکن» تراژدی را دکلامه می‌کرد اما بطوری که معلوم بود طبیعی حرف می‌زد. در دکلاماسیون نباید زیاده‌روی نمود و کلمات را نباید پست و بی‌ارزش ادا کرد. باید با قدرت و توانائی ادا نمود.

باید طوری باشد که مشخصات پرسوناژها با اهمیت صحبت آنها به آن شکلی که در مغز نقش بسته می‌شود، مجسم گردد. و گرنه اهمیت واقعی خود را بدست نمی‌آورد که هیچ بلکه کسالت‌آور می‌شود. در هر زبانی اشعار زیاد و مناسبی پیدا می‌شود که برای دکلاماسیون می‌توان از آن‌ها استفاده نمود.



📚 | کتاب « تکنیک تئاتر »
✍️| گردآورده: سهراب امین


🎭| #About_Theatre
🌀| @Perspective_7