▪️ ساختن نماها؛ روابط فضایی
▪️ اندازۀ نما (۴)


● نمای متوسط (Medium Shot)


پیش از آنکه تلویزیون استفاده از نماهای درشت و بسیار درشت را معمول سازد، نمای متوسط اندازۀ رایج صحنه‌های گفت‌وگو در سینمای ناطق بود. نمای متوسط که ویژگی‌های مثبت نمای تمام قد و نمای درشت را تلفیق می‌کند هنوز استفاده گسترده‌ای در تلویزیون و فیلم‌های بلند دارد. نمای متوسط نظیر نمای تمام قد اطوار و حالت‌های بدنی بازیگر را ضبط میک‌ند و در عین حال به اندازۀ کافی بسته است تا تغییرات جزیی در حالت‌های چهره را نیز نشان دهد.

نمای متوسط هم چنین نمای معمول گفت‌وگوهای گروهی است. نماهای دو، سه، چهار و پنج نفره نمونه‌های شاخص نماهای گروهی هستند. وقتی بیش از پنج بازیگر در قاب باشند، دوربین را باید برای در قاب گرفتن تمام آن‌ها به محدودۀ نمای تمام قد عقب کشید، مگر آن که عملاً بخواهیم آنها یکدیگر را بپوشانند. در حال حاضر نمای متوسط همان محبوبیت نمای درشت به مثابه نمایی عامه‌پسند را دارد. اما فقط تا آنجا که همراه با نماهای درشت و نه به منزله نمای اصلی صحنه مورد استفاده قرار گیرد در این قسمت نمونه‌هایی از نمای متوسط را مرور خواهیم کرد ولی بررسی عمیق‌تر را به بخش «کارگاه» کتاب موکول می‌کنیم.



● نمای تمام قد (Full Shot)


در بیست سال گذشته نمای تمام قد به عنوان جایگزینی برای نماهای متوسط و درشت مورد بی‌توجهی قرار گرفته است، و کارکرد آن تا حد نمای معرف، برای زمانی که لازم باشد شخصیت و محل در نمایی واحد با یکدیگر پیوند یابند، نزول کرده است. ظاهراً فیلمسازان در صورتی که بتوانند از نمای متوسط یا درشت استفاده کنند از اجرای صحنه با نمای تمام قد اکراه دارند. یکی از دلایل استفادۀ اندک از نمای تمام قد آن است که در صورت استفاده از این نما صحنه‌های گفت‌وگو باید در برداشت‌های بلند اجرا شوند.

این مسأله از آنجا ناشی می‌شود که نمای تمام قد معمولاً تمام بازیگران حاضر در گفت وگو را در قاب می‌گیرد و ساختن الگویی تدوینی از نماهای متوسط و درشت را غیر ضروری می‌سازد. اگر نمای تمام قد در کنار دو قاب‌بندی بسته‌تر یعنی نماهای متوسط و درشت استفاده شود، الگوی تدوین همواره حرکتی رو به جلو خواهد داشت و به نمای تمام قد غیر قابل برگشت است.

نماهای متوسط و تمام قد می‌توانند روایت را کامل کنند و بدون استفاده از نماهای دیگر کنش را در برگیرند. اما نمای درشت برای برآوردن نیازهای روایی صحنه معمولاً باید با نماهای درشت، متوسط یا تمام قد همراه شود. یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های نمای تمام قد امکان استفادۀ بازیگر از زبان اندام است. پس از دوران سینمای صامت استفاده از حالت بدن تقریباً از فیلمها رخت بربسته است.

در این مورد تهیه‌کنندگان ناخن خشک و نیز تهیه کنندگان تلویزیونی را باید مقصر دانست. چرا که هیچ نمایی از نظر فیلمبرداری و نورپردازی از نمای درشت ارزان‌تر نیست. این حالت در شیوۀ فیلمبرداری صحنه‌های رقص در ویدیوهای موزیکال به خوبی دیده می‌شود، زیرا در آنها بندرت تمام اندام در نمایی باز نشان داده می‌شود. از نظر ترکیب‌بندی نمای باز یک بازیگر حائز بسیاری از امکانات قاب‌بندی‌های نامتقارن در نمای درشت است.

خط عمود اندام فرد در حالت ایستاده به خوبی با طرح‌هایی که بر شکل‌های گرافیکی به ویژه در پرده‌های عریض تأکید دارند، تناسب دارد. امروزه قاب بندی‌های کمی خارج از مرکز آن قدر رایج شده‌اند که قراردادن موضوع در مرکز قاب نیز تقریباً به اندازۀ ترکیب‌بندی‌های دور از مرکز قوی و مؤثر است.



🔗| (ادامه دارد...)
📚| کتاب « نمابه‌نما؛ از تصور تا تصویر»
✍️| نویسنده: استیون دی.کاتز



📚| #Cinematicterms
🌀| @Perspective_7