▪️ ساختن نماها؛ روابط فضایی
▪️ اندازۀ نما (۳) [ادامه]


● نمای درشت (Close - Up)


تصاویر به همان شکلی که ممکن است در سکانسی از فیلم استفاده شوند، یعنی به صورت جفت جفت نمایش داده شده‌اند. چرا که توازن یا عدم توازن هر قاب به نماهایی که پیش یا پس از آن می‌آیند، بستگی دارد. در تصاویر موضوعات دقیقاً در مرکز قاب قرار دارند. اگر چشم‌های خود را به شکلی روی آن‌ها حرکت دهید که انگار به یکدیگر برش خورده‌اند، ملاحظه می‌کنید که تغییر نما فاقد ریتم است. زیرا چشم‌ها بر مرکز پرده ثابت می‌مانند.

ترکیب‌بندی‌های خارج از مرکز در نماهای درشت و متوالی حرکتی پویا از چپ به راست قاب و برعکس ایجاد می‌کنند. با افزایش عرض پرده این جلوه واضح‌تر می‌شود؛ این حالت مثال خوبی برای روشن ساختن مفهوم تداوم است. زیرا ترکیب بندی‌ها بطور منفرد مورد سنجش قرار نمی‌گیرند. مبنای داوری نحوۀ ترکیب آنها در صحنه است. براساس قراردادهای هنر غربی، پرتره‌ای مطلوب است که چهرۀ انسان را کمی خارج از مرکز قاب قرار می‌دهد. این کار موجب پرهیز از ترکیب‌بندی‌های متقارن و چشم آزار می‌شود.

راه حل مرسوم قرار دادن فضای خالی در سمتی از پرده است که موضوع بدان سو می‌نگرد و نیز قرار دادن فضای بیشتر در زیر قاب نسبت به بالای آن است. در سینما با عریض‌تر شدن پرده، استفاده از ترکیب‌بندی‌های خارج از مرکز عمومیت بیشتری می‌یابد. اما این قراردادها نباید مانع از انجام تجربه‌های تازه شوند. اگر این محدودیت‌ها با حس طراحی فیلمساز سازگار نیستند، دلیلی برای پذیرفتن آنها وجود ندارد.

همانطور که در تصاویر ( ١ تا ۳ ) می‌بینید، البته استفادۀ غیر عادی از عرض پرده‌ها نیز امکان‌پذیر است. در این تصاویر شیوه‌های نامتعارف ترکیب‌بندی تک چهره نمایش داده شده است. قاب‌بندی شدیداً خارج از مرکز درهر نسبت ابعادی از پرده امکان‌پذیر است، هر چند که جلوۀ آن با افزایش عرض پرده بیشتر می‌شود. این نوع ترکیب‌بندی اخیراً تحت تأثیر گرافیک‌های چاپی در آگهی‌های تبلیغاتی تلویزیون بسیار رایج شده است. این شیوه همچنین تأثیر ظریف و پنهانی بر سینما داشته است، رسانه‌ای که گرایش به جذب فنون دیگر هنرها دارد. معمولاً برای پیش بردن بخش خاصی از روایت از نماهای بسیار درشت چشم‌ها، دهان یا گوش‌ها استفاده می‌شود.

برای مثال نمای زنی را که شب هنگام از خیابانی خلوت به خانه بر می‌گردد، میتوان به نمای بسیار درشتی از گوش‌های وی کات زد، در حالی که صدای ضعیف قدمهای فرد ناشناسی شنیده می‌شود. در صحنۀ مشابهی می‌توان از نمای درشت چشم‌های زن برای نشان دادن ترس او استفاده کرد. اینها مثال‌های آشنایی هستند، اما انجام تجربه‌های تازه راه‌های بسیار بیشتری برای استفاده از نماهای درشت ماکرو را آشکار خواهد کرد. سه نمونه از نماهای بسیار درشت و ماکرو در تصاویر (۴ تا ۶) آمده است.

در تمام موارد زاویۀ دید با توجه به اجزای چهره از مقابل یا کنار آن بوده است. این شیوه نیز صرفاً قرارداد دیگری است که نباید سبک فردی شما را محدود کند. برای کاوش در چهره به وسیلۀ بافت و نور و شکل‌های نامحدود می‌توان از زوایا و قاب‌بندی و نماهایی با اندازه‌های غیر معمول سود برد. این گفته به معنای رها کردن شیوه‌های سنتی نیست. این شیوه‌ها به هیچ روی مستعمل نیستند و می‌توانند به اندازۀ فنون تجربی گویا و غافلگیرکننده و تأثیرگذار باشند.


🔗| (ادامه دارد...)
📚| کتاب « نمابه‌نما؛ از تصور تا تصویر»
✍️| نویسنده: استیون دی.کاتز



📚| #Cinematicterms
🌀| @Perspective_7