متوکلوپرامید (Metoclopramide):

متوکلوپرامید در دوزهای پایین، مهارکنندگی مرکزی و محیطی گیرنده‌های دوپامینی D2 ایجاد می‌کند و در دوزهای بالاتر که برای درمان استفراغ ناشی از داروهای سیتوتوکسیک به کار می‌روند، به‌طور ضعیف گیرنده‌های 5-HT3 را نیز مهار می‌کند .

همچنین، این دارو با تحریک گیرنده‌های کولینرژیک در سلول‌های عضله صاف معده، موجب افزایش آزادسازی استیل‌کولین در محل اتصال عصبی ـ عضلانی می‌شود.

عوارض جانبی متوکلوپرامید شامل عوارض مرکزی مانند اضطراب، بی‌قراری و افسردگی، همچنین هیپرپرولاکتینمی و طولانی‌شدن فاصله QT است .

سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) برای متوکلوپرامید هشدار جعبه سیاه (Black Box Warning) صادر کرده است که به خطر بروز دیسکینزی دیررس غیرقابل‌برگشت، به‌ویژه در صورت مصرف دوزهای بالا و درمان طولانی‌مدت، مربوط می‌شود.

در دوزهای استاندارد، متوکلوپرامید اثر ضداستفراغی نسبتاً محدودی دارد . این دارو همچنین در بیماران مبتلا به گاستروپارزی، تخلیه معده را تسریع کرده و تون اسفنکتر تحتانی مری را افزایش می‌دهد.

.متوکلوپرامید از سد خونی ـ مغزی عبور می‌کند؛ بنابراین، به‌ویژه در افراد مسن و هنگام استفاده از دوزهای بالا، می‌تواند به‌طور شایع موجب عوارض عصبی از جمله آکاتیزی، دیستونی و دیسکینزی دیررس شود .
در حال حاضر، متوکلوپرامید عمدتاً به‌عنوان درمان کمکی برای پیشگیری از استفراغ تأخیری ناشی از سیس‌پلاتین و نیز در مواردی که استفراغ به درمان خط اول پاسخ نمی‌دهد، استفاده می‌شود.

دومپریدون (Domperidone)
دومپریدون یک مهارکننده گیرنده D2 با اثر انتخابی محیطی در دستگاه گوارش فوقانی است. مزیت اصلی این دارو آن است که از سد خونی ـ مغزی عبور نمی‌کند و در نتیجه، برخلاف متوکلوپرامید، فاقد عوارض عصبی مرتبط با اثرات مرکزی مهار دوپامین است.

اپتودیت
#متوکلوپرامید
تهیه شده توسط :
کانال مطالعات تخصصی طب کودکان
با نظارت دکتر منصور شیخ الاسلام
https://t.me/pediatricarticles