جان جوانان و سکوتی که باید شکست: پیشنهادی برای جامعه پزشکی
✍پیمان سلامتی
استاد پزشکی اجتماعی دانشگاه علوم پزشکی تهران
«ارغوان می‌بینی؟
به تماشاگه ویرانی ما آمده‌اند،
مانده‌ایم تا ببینیم نبودن را،
آخر قصه شنودن را»
💠 در آستانه اول شهریور، «روز پزشک» ایستاده‌ایم؛ روزی که قرار بود نماد بالندگی و افتخار نظام سلامت باشد.
اما امسال، این روز با خبری تلخ و تکان‌دهنده گره خورده است:
خودکشی دانشجوی ترم آخر پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران و رتبه سوم کنکور تجربی و دوباره با روایت‌هایی مواجهیم که به جای مواجهه شفاف با احتمال خودکشی، از «ایست قلبی» در یک جوان کاملاً سالم سخن می‌گویند.
چه فرقی می‌کند؟ مگر ما کجا زندگی می‌کنیم؟
مرگی که فقط یک خانواده و یک دانشکده را داغدار نکرده و زخمی بر وجدان جمعی ماست.
💠 وقتی به سال‌های اخیر نگاه می‌کنم، از خودم می‌پرسم:
چه دوره نحسی؟
هنوز قلبمان از خودکشی ده‌ها رزیدنت، پزشک جوان و دانشجو خون‌چکان است؛ هنوز داغ مرگ تلخ تعدادی از همکارانمان طی جنگ‌های اخیر بر دل‌ها سنگینی می‌کند و هنوز سوگ کشته‌ها و مجروحین دی‌ماه طاقت‌فرساست.
💠 این فجایع، نماد بارزی از گسست ساختارهای حمایتی و آموزشی ماست.
وقت آن رسیده تا به این سؤال اساسی پاسخ دهیم:
آیا محیطی که برای زندگی و تحصیل جوانانمان فراهم کرده‌ایم، محیطی امن، حمایتگر و برخوردار از احساس تعلق و امکان گفت‌وگوست؟
💠 در سال‌های اخیر، مشکلات انباشته‌شده همکاران جوان، مجموعه‌ای از بحران‌های درهم‌تنیده را به وجود آورده است:
آینده‌ای بی‌ثبات و نامعلوم در کنار تنش‌های سنگین اجتماعی؛ فقر، تورم، مشکلات معیشتی و احساس نابرابری؛ روند رو به افول کیفیت آموزش پزشکی؛ سونامی مهاجرت اساتید، پزشکان و همکاران به خارج از کشور؛ پرداخت‌های ناعادلانه و فشار و استرس فرساینده کاری؛ ضرب‌وشتم در حین خدمت و تهدید از سوی بیمار یا همراهان؛ و متهم شدن به قصور پزشکی و احضار مکرر به سیستم قضایی.
💠 همین فشارهاست که بسیاری از جوانان ما را به فاز ناامیدی و یأس از آینده شغلی خود کشانده و پیامدهای تلخی همچون انصراف از ادامه تحصیل، تغییر شغل به مشاغل غیرپزشکی، ترجیح بیکاری بر اشتغال، مهاجرت و در هولناک‌ترین حالت، خودکشی را به دنبال داشته است.
💠 در تضادی عمیق با این وضعیت تلخ، سازمان جهانی بهداشت با شواهد علمی تاکید می‌کند که سیستم‌هایی که به جای رفع فشارهای خردکننده، روان جوانان را می‌خراشند در حال نابودی آینده خود هستند و در همین چارچوب است که نکاتی همچون ایجاد محیط‌های امن آموزشی، توانمندسازی جوانان و به رسمیت شناختن عاملیت آن‌ها را ترویج می‌کند.
💠 اگر شخصاً یک سال از خدمت دانشگاهی‌ام را به عنوان فرصت مطالعاتی در یکی از دانشگاه‌های غربی نگذرانده بودم، شاید تصور می‌کردم این‌ها نیز شعارهایی فریبنده و دور از واقعیت هستند؛ اما اعتراف می‌کنم که به چشم خود این تفاوت‌های فاحش را دیده‌ام.
تفاوت در میزان احترام به جوان، امکان گفت‌وگو، حمایت از نیروی حرفه‌ای و ...
💠 شوربختانه چشم‌انداز پیش رو نیز روشن نیست.
از یک سو، دشمنان خارجی برای ضربه‌زدن و تضعیف ایران آماده‌اند و از سوی دیگر، در داخل نیز صدای جنگ طلبان بلند است.
در چنین شرایطی، جامعه پزشکی بیش از همیشه نیازمند انسجام، گفت‌وگو و حمایت متقابل است.
💠 حال چه می‌توان کرد؟ حتی اگر برخی مسئولان ناتوان یا گرفتار محدودیت‌های ساختاری باشند، رسالت اجتماعی تک‌تک ما غیرقابل انکار است.
سنتی حسنه سال‌هاست که در این کشور نهادینه شده:
گرامیداشت روز پزشک با حضور بزرگان جامعه پزشکی در شهرهای مختلف.
💠 ما نمی‌توانیم در برابر این خاموشی سکوت کنیم.
می‌توانیم امسال سلامت همکاران جوانمان را به یکی از محورهای این جلسات تبدیل کنیم.
هر مراسم روز پزشک می‌تواند با یک پرسش ساده آغاز شود:
حال جوانان ما چگونه است؟
سپس خودمان شبکه‌های حمایتی محلی برای جوانان ایجاد کنیم؛ از شنیدن و گفت‌وگو گرفته تا حمایت حرفه‌ای و روانی.
💠 وقتی به پدر آن دانشجوی نخبه فکر می‌کنم بر خود می‌لرزم و از خود می‌پرسم: نفر بعدی کیست؟
💠 پیش از آنکه تماشاگه ویرانی بزرگ‌تر شود، باید بایستیم، از جوانان بپرسیم و گوش کنیم که چه بر آنان می‌گذرد و در قدم بعد، با خلق ایده‌های نو از آنان حمایت کنیم.
💠 همان‌گونه که سایه، در شعر ارغوان ادامه داد:
«ارغوان، بیرق گلگون بهار
تو برافراشته باش
شعر خونبار منی
یاد رنگین رفیقانم را
بر زبان داشته باش...»
💠با استفاده از لینک زیر 👇ما را دنبال کنید:
t.me/PaymanSalamati
Post #874
2.47K